ตรวจพิเศษทางรังสี

The    Best    Practice   Of  Chainat Radiology   network

 

ชื่อเรื่อง                  การเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound

ชื่อโรงพยาบาล                    โรงพยาบาลเครือข่ายจังหวัดชัยนาท

ชื่อผู้เขียน                             นางสาว พิไลพรรณ  วัฒนะโชติ  และคณะ

ที่อยู่ติดต่อ                            กลุ่มงานรังสีวิทยา รพ.ชัยนาท อ.เมือง จ.ชัยนาท 17000

                                                โทรศัพท์ 056-411055 ต่อ 267   โทรสาร   054-411071

                                                E-mail [email protected]

 

สรุปจุดที่เป็น “วิธีปฏิบัติที่เป็นแบบอย่างที่ดีเยี่ยม”

1. ให้ความสำคัญกับการเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound

2. คำวินิจฉัยเบื้องต้นของแพทย์ หรือข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ในการส่งตรวจพิเศษทางรังสี /     Ultrasound

3. คำนึงถึงประโยชน์ที่จะได้รับจากการเตรียมผู้ป่วยที่ถูกต้อง

4. การเตรียมผู้ป่วยของทุกโรงพยาบาลในเครือข่ายจังหวัดชัยนาทจะเป็นมาตรฐานเดียวกัน

 

ประสิทธิผล

                1. ได้ภาพทางรังสีที่วินิจฉัยโรคได้แม่นยำมากขึ้น

                2. การใช้ฟิล์มเอกซเรย์จะน้อยลง

                3. ลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน

                4. ผู้ป่วยได้รับความพึงพอใจในการบริการทางการแพทย์

 

 บทความ

เรื่อง การเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound

 

บทสรุปวิธีการปฏิบัติของ Best Practice

                การเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound เพื่อให้ได้ผลการตรวจที่มีคุณภาพดีครบถ้วน และถูกต้องตามหลักวิธีการและแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้ถูกต้อง เจ้าหน้าที่รังสีการแพทย์ควรดำเนินการปฏิบัติ ดังนี้

                1. ตรวจดูคำสั่งของแพทย์ในใบส่งตรวจให้เข้าใจ

                2. ศึกษารายละเอียดวิธีการตรวจต่าง ๆ และผลแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นระหว่างการตรวจ และหลังการตรวจ

                3. เตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจให้ถูกต้องตรงกับคำสั่งของแพทย์ในใบส่งตรวจ

                4. จัดเตรียมเอกสารการเตรียมผู้ป่วยแต่ละรายการให้ชัดเจน เข้าใจง่าย ขนาดของเอกสารเหมาะสม

                5. อธิบายให้ผู้รับการตรวจ เข้าใจอย่างชัดเจน และสามารถนำไปปฏิบัติตามได้อย่างถูกต้อง

                6. แนะนำการเตรียมเอกสารสิทธิการรักษาให้พร้อม เพื่อสิทธิประโยชน์ในการรักษาของผู้ป่วย

 

คุณสมบัติของใบนัดตรวจพิเศษทางรังสี

                1. ขนาดเหมาะสม พกพาได้สะดวก

                2. ตัวอักษรชัดเจน อ่านได้ง่าย

                3. ข้อความเข้าใจง่าย และผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตามได้อย่างถูกต้อง

 

วิธีปฏิบัติในอดีต

                การปฏิบัติเมื่อได้รับคำสั่งในการตรวจพิเศษทางรังสีนของโรงพยาบาลชุมชน เพื่อส่งตรวจที่โรงพยาบาลประจำจังหวัดชัยนาท คือ

                1. พยาบาลที่อยู่กับผู้ป่วยเป็นผู้โทรฯติดต่อมานัดกับเจ้าหน้าที่รังสีโรงพยาบาลชัยนาท

                2. เจ้าหน้าที่รังสีโรงพยาบาลชัยนาทเป็นผู้กำหนดวัน เวลา ในการตรวจ และบอกวิธีการเตรียมผู้ป่วยทางโทรศัพท์ พร้อมกับการเตรียมเอกสารตามสิทธินของผู้ป่วย

                3. ส่งผู้ป่วยมาตรวจพิเศษทางรังสีที่โรงพยาบาลชัยนาทตามนัด

 

ปัญหาที่พบ

                1. ปัจจุบัน รังสีแพทย์ของจังหวัดชัยนาทมีเพียงท่านเดียว ซึ่งประจำอยู่ที่โรงพยาบาลชัยนาท แต่การตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound มีความจำเป็นต่อการวินิจฉัยโรคมากขึ้น จึงต้องมีการนัดผู้ป่วยจากโรงพยาบาลชุมชนมาตรวจที่โรงพยาบาลชัยนาท

                2. ผู้ป่วยไม่สะดวกในการเดินทางมานัดตรวจที่โรงพยาบาลชัยนาท

                3. นัดตรวจทางโทรศัพท์กับพยาบาลหรือเจ้าหน้าที่ทางการพยาบาลอาจจะไม่เข้าใจการเตรียมผู้ป่วยเท่าที่ควร

                4. ผู้ป่วยเตรียมตัวไม่ถูกต้อง ทำให้ไม่ได้รับการตรวจในวันนัด

                5. เตรียมเอกสารสิทธิ์ไม่ครบถ้วน เป็นผลให้ผู้ป่วยอาจจะต้องเสียเงินค่าตรวจ

 

การหาสาเหตุของปัญหา

                1. สอบถามการเตรียมตัวของผู้ป่วย จากตัวผู้ป่วยเอง / ญาติ

                2. ตรวจสอบเอกสารสิทธิต่าง ๆ

                3. การมาตรงตามวัน เวลานัดของผู้ป่วย

 

แนวทางการปฏิบัติ

                การพัฒนาความรู้ในการเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound ซึ่งมีการตรวจพิเศษหลายอย่างด้วยกัน เช่น IVP , U.GI , BE , u/s ของอวัยวะส่วนต่าง ๆ ได้แก่ Upper abdomen , Pelvis , Liver , Kidney , KUB เป็นต้น

 

หลักการและเหตุผล

                การตรวจพิเศษทางรังสี นอกจากเทคนิคในการเอกซเรย์แล้ว การให้ปริมาณสารทึบรังสี เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนมากขึ้น แต่ถ้าไม่มีการเตรียมตัวผู้ป่วยมาก่อน ก็จะได้ภาพที่ด้อยคุณภาพลงไป เพราะว่าภาพถ่ายทางรังสี เป็นภาพที่มีอวัยวะต่าง ๆ มาซ้อนทับกันมากมาย การเตรียมผู้ป่วยก็จะช่วยให้เห็นอวัยวะที่ต้องการตรวจดูได้ชัดเจนมากขึ้น และช่วยไม่ให้ผู้ป่วยมีภาวะแทรกซ้อนจากการให้สารทึบรังสี

  

วัตถุประสงค์

                1. เพื่อขจัดสิ่งไม่พึงประสงค์ในอวัยวะส่วนอื่น ๆ ซึ่งอาจจะทำให้ซ้อนทับภาพของอวัยวะส่วนที่ต้องการดู

                2. ทำให้การวินิจฉัยโรคแม่นยำมากขึ้น

                3. ลดต้นทุนค่าใช้จ่ายของโรงพยาบาล

                4. ลดการถ่ายฟิล์มซ้ำ ลดเวลาในการทำงาน

                5. ลดปริมาณรังสีที่ให้กับผู้ป่วย

                6. ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจตามนัด

 

เป้าหมาย

                1. อัตราการเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound ถูกต้อง สามารถตรวจได้ 90%

                2. อัตราการใช้สิทธิได้ถูกต้อง 90%

 

แนวทางการดำเนินการ

                1. หลังจากพัฒนาการตรวจประเมินคุณภาพเครือข่าย (HNQA) ได้พบปัญหาในการนัดตรวจและการเตรียมผู้ป่วยก่อนตรวจพิเศษทางรังสี

                2. กำหนดข้อตกลงร่วมกันในเครือข่าย และปฏิบัติไปในแนวทางเดียวกัน เพื่อให้การเตรียมตัวผู้ป่วยก่อนตรวจทางรังสีถูกต้อง สามารถตรวจได้

                3. จัดทำใบนัดตรวจ แต่ละรายการ และนำมาใช้เป็นแนวทางเดียวกัน กับผู้ป่วยทุกรายที่นัดตรวจพิเศษ

                4. การเตรียมเอกสารเพื่อสิทธิของผู้ป่วยสามารถใช้ได้ตามสิทธิ

                5. เจ้าหน้าที่รังสีประจำแต่ละโรงพยาบาลเป็นผู้ให้คำแนะนำ การนัดตรวจ และเป็นผู้ประสานการตรวจพิเศษทางรังสีกับเจ้าหน้าที่รังสีของโรงพยาบาลชัยนาท

 

ระยะเวลาการดำเนินงาน  ปีงบประมาณ 2550

 

สถานที่  งานรังสีวินิจฉัย กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลเครือข่ายจังหวัดชัยนาท

  

วิธีการประเมินผลการดำเนินงาน

                1. เจ้าหน้าที่รังสีการแพทย์ตรวจสอบคำขอตรวจพิเศษทางรังสี และการ Diagnosis ของโรค (ใบ request x-ray)

                2. เตรียมใบนัดตรวจให้ตรงกับคำขอตรวจพิเศษ

                3. สอบถามการให้คำอธิบายประกอบใบนัดตรวจให้ผู้ป่วย / ญาติ เข้าใจ และสามารถบอกการเตรียมตัว / ปฏิบัติตัวให้ฟังได้ถูกต้อง

                4. ใบนัดตรวจแต่ละส่วนที่ต้องการจะตรวจนของโรงพยาบาลเครือข่ายจะต้องมีเนื้อหาการเตรียมตัวเหมือนกัน

                5. เตรียมเอกสารตามสิทธิ / ตรวจสอบให้ถูกต้องครบถ้วนก่อนส่งตรวจ

                6. ใช้แบบประเมินคุณภาพเครือข่าย

 

สรุปผลที่ได้รับในภาพรวมของเครือข่าย

                1. ผู้ป่วยที่จะรับการตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound ได้รับการเตรียมตัวก่อนการตรวจที่เหมือนกันทุกโรงพยาบาล

                2. แพทย์สามารถตรวจได้ และวินิจฉัยโรคได้แม่นยำมากขึ้น

                3. ผู้ป่วยได้รับสิทธิการตรวจรักษาตรงตามสิทธิของตน

 

 ผลสำเร็จของหน่อยงาน

                1. มีการพัฒนาความรู้ด้านรังสีอย่างต่อเนื่อง

                2. มีการกำหนดตัวชี้วัดในการปฏิบัติงาน

 บทสรุป

                การเตรียมตัวก่อนตรวจพิเศษทางรังสี / Ultrasound ที่ถูกต้อง

                1. สามารถช่วยลดความเสี่ยงจากการให้สารทึบรังสี

                2. ช่วยให้รังสีแพทย์ / แพทย์ ตรวจได้ง่าย และทำให้การวินิจฉัยโรคมีความแม่นยำมากขึ้น

                3. ลดปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยจะได้รับ

                4. ลดจำนวนฟิล์มเอกซเรย์ ทำให้ลดปริมาณงานของเจ้าหน้าที่ และลดต้นทุนขนองโรงพยาบาล

                5. ผู้ป่วยได้รับความพึงพอใจ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ภาคผนวก

ตัวอย่างใบนัดตรวจพิเศษทางรังสีและ Ultrasound ที่ใช้ร่วมกันในเครือข่าย

 

 

ขั้นตอนการส่งตรวจพิเศษ โรงพยาบาลชัยนาท

 

1.      เจ้าหน้าที่รังสีการแพทย์เป็นผู้นัดให้กับผู้ป่วย (ถ้าเจ้าหน้าที่รังสีไม่อยู่ให้พยาบาลนัดแทน)

2.      โทรนัดกับแผนกเอกซเรย์โรงพยาบาลชัยนาท

3.      เขียนใบนัดและอธิบายให้ผู้ป่วยทราบขั้นตอน การเตรียมตัว เพื่อเข้ารับการตรวจได้อย่างถูกต้อง

4.      จัดเตรียมเอกสารให้ผู้ป่วย ดังนี้

1.      ใบนัด

2.      ใบ Request

3.      ใบแสดงสิทธิ์ของผู้ป่วย (ผู้ป่วยที่มีบัตรทอง)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ใบนัดตรวจ Gastroscope

 

ชื่อ สกุลผู้ป่วย.........................................................................................อายุ......................................

นัดตรวจที่แผนกอายุรกรรมชาย ร.พ.ชัยนาท วันที่.................................................เวลา.....................

 

การเตรียมผู้ป่วย

1.   งดน้ำ งดอาหาร และยาทุกชนิด ตั้งแต่เที่ยงคืนวันก่อนตรวจ

2.   เตรียมค่าตรวจ 1,000 บาท  กรณีมีการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจเพิ่มเติม ต้องชำระเพิ่ม 500 บาท  หรือเตรียมใบส่งตัวจากโรงพยาบาลมโนรมย์

3.