นาม “เฌวา”

 

ถ้าเกิดมาเป็นชายแทนที่จะ “เฌวา” ก็จะเป็น “เฌ”

ชื่อเดียวกับ “Che Guevara” นายแพทย์นักปฏิวัติชาวอาร์เจนตินา

เจ้าของวาทะ “หากท่านตัวสั่นเทาเมื่อเห็นความอยุติธรรม ท่านคือสหายของเรา”

แต่ “เฌวา” ก็ไม่ใช่ชื่อสำรอง ความจริงผมอยากมีลูกสาวด้วยซ้ำ

ทั้ง “เช” และ “เฌวา” ถูกเตรียมไว้ตั้งแต่แรกแล้ว

“เฌวา” เป็นชื่อชุดของหญิงสาวชาวปกาเกอะญอที่ยังไม่แต่งงาน

ผมชอบมองเวลาหญิงสาวชาวปกาเกอะญอแต่งตัวด้วยชุด “เฌวา”

ดูน่ารัก มีเสน่ห์ น่ามอง ดูได้ไม่เบื่อ

 

ตอนที่มีทีท่าว่าจะมีใจให้แม่เฌวา ผมยังอุตส่าห์หาชุดเฌวาให้ใส่ตอนเราลงไปเที่ยวในหมู่บ้าน

ปกาเกอะญอด้วยกัน

 

แม่เฌวาใส่ชุดแฌวาน่ามองจริง ๆ

ชุดเฌวา เป็นชุดสีขาวประดับด้วยด้ายหรือแถบผ้าสีแดง สวมคลุมจากศีรษะลงมา ชุดจะยาวจนถึงตาตุ่ม ผ้าที่นำมาเย็บนั้นเป็นผ้าผืนใหญ่เย็บต่อกัน เหลือพื้นที่ให้แขนและหัวลอดออกมา

หญิงชาวปกาเกอะญอ จะมีชุดเฌวากันทุกคน

ตอนเป็นเด็กแม่จะทอให้ ปีละชุดบ้าง สองปีชุดบ้าง ตามกำลังของแม่

แต่เมื่อโตขึ้นพอจะรับผิดชอบตัวเองได้ก็จะต้องทอใช้เอง

ชุดเฌวาที่ทอขึ้นใหม่ในแต่ละปี จะนำไปใส่ในงานพิธีต่าง ๆ ของหมู่บ้าน

ชุดเฌวาที่เก่าแล้วก็จะใส่ไปทำงานในไร่ในสวน

คำถามนึงที่มิตรสหายถามเกี่ยวกับเฌวามากที่สุดก็คือชื่อ

เฌวา คืออะไรเหรอ แปลว่าอะไร ถามกระทั่ง ตัว “ฌ” มันอยู่ตรงไหนพิมพ์ไม่ถูก

มิตรสหายที่สนิทหน่อยจะถามผมว่า “มึงเป็นลีซอ ไม่ใช่เหรอ ทำไมตั้งชื่อลูกเป็นปกาเกอะญอ (วะ) ?”

ใช่ครับกำพืดผมนี่ลีซอครึ่งนึง เพราะแม่เป็นลีซอ แต่โดยความผูกพันและลึกซึ้งแล้วผมค่อนข้างจะโอนเอียงไปทางปกาเกอะญอ ตอนเรียนหนังสือทำวิทยานิพนธ์ที่หมู่บ้านปกาเกอะญอ ตอนเป็น NGOs ก็ทำงานในหมู่บ้านปกาเกอะญอ มิตรสหายจำนวนมาเป็นชาวปกาเกอะญอ นับถือพ่อเฒ่าแม่เฒ่าปราชญ์ชาวปกาเกอะญอก็หลายคน บอกได้ว่าผมหลงไหลวัฒนธรรมและภูมิปัญญาปกาเกอะญอ

“เฌวา” เป็นรูปธรรมหนึ่งในวัฒธรรมปกาเกอะญอที่ผมหลงไหล

เหตุผลที่ว่ามาทั้งหมดนี่ผมไม่ได้ใช้ตอบสหาย “เรื่องของกู” เป็นคำที่ผมตอบ

ถึงแม้ว่าจะเป็น “เฌวา” แต่คนส่วนใหญ่มักจะพึงใจกับการเรียกสั้น ๆ ว่า “เฌ”

“เฌวา” จึงเป็นทั้ง “เฌวา” และ “เฌ” ในคราวเดียวกัน