ขอบคุณผู้บริหารและทีมแพทย์ พยาบาล นักกิจกรรมบำบัด อสม. อาสาสมัครจิตอาสา และผู้ที่มีประสบการณ์ ที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ถึงการจัดกิจกรรมทักษะชีวิตให้บำบัดพัฒนาคุณภาพชีวิตหลังโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ณ รพ.ปทุมธานี

หากที่รพ. ปทุมธานี ไม่ให้โอกาสผมเป็นวิทยากร...ผมคงไม่สนใจค้นคว้าบทบาทของนักกิจกรรมบำบัดในการประเมินและจัดกิจกรรมให้ผู้ที่ป่วยเป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หรือ COPD

ในต่างประเทศ มีโปรแกรมกิจกรรมบำบัด ทั้งที่เป็นการปรับท่าทางการใช้แรงทำกิจกรรม (Physical activities) ที่ไม่เน้นการออกกำลังกายเพียงอย่างเดียว แต่เน้นให้นำกิจกรรมทักษะชีวิตจากการดูแลตนเอง การทำงาน การเรียนรู้ การใช้เวลาว่าง และการพักผ่อน ให้มีความหนัก ความถี่ ความต่อเนื่อง และระยะเวลาต่อครั้งที่มีเป้าหมาย มีความสุข และมีคุณค่าแก่ผู้ทำกิจกรรม

วันนี้ผู้ที่มีประสบการณ์โรค COPD ได้เรียนรู้การจัดกิจกรรมบำบัดแบบ Circuit training, parallel group, cooperative group พร้อมการจัดการตนเองโดยประเมิน Pulse rate & Respiratory rate ในการเปลี่ยนแรงที่ใช้ในกิจกรรมง่ายๆ ต่อด้วยการผ่อนคลายในหลายรูปแบบ เช่น มนตราบำบัด เกร็งคลายกล้ามเนื้อตามลำดับ ทำสมาธิ นวดผ่อนคลายตนเอง สะกดจิตตนเอง คิดทบทวนแบบย้อนกลับ จินตนาการจามภาพและเสียงเพลง หายใจใคร่ครวญและผ่อนคลาย เป็นต้น

ผมได้ฟังเรื่องราวของการพัฒนากิจกรรมชีวิตในผู้ที่เคยเป็น COPD และดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขในปัจจุบัน ในหลายกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น ทำสวนไม้ประดับ 30 นาที (2 ครั้งต่อสัปดาห์) ทำงานจิตอาสาของโรงพยาบาล 3 ชม. (3 ครั้งต่อสัปดาห์) ล้างรถ 20 นาที (1 ครั้งต่อสัปดาห์) ล้างจาน 30 นาที (3 ครั้งต่อสัปดาห์) ช๊อปปิ้ง 60 นาที (1 ครั้งต่อสัปดาห์) พร้อมจัดเวลาทำวัตร ออกกำลังกาย ปั้นจักรยาน พักผ่อน ที่น่าสนใจ เช่น ออกกำลังกายขณะรอรถเมล์ ช่วยเป็นลูกศิษย์พระตอนเช้าที่ออกบิณฑบาตร ควบคุมอาหารการกิน ยิ้มและหัวเราะสดใส และสนทนาเรียนรู้อย่างสุขใจ

เอาหละครับ....งานนี้ผมได้เรียนรู้วิถีการจัดการตนเองเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพที่มีลักษณะเฉพาะตัวในแต่ละบุคคล ทำให้เกิดชีวิตชีวา ความคิดสร้างสรรค์ และการต่อยอดเชื่อมโยงกิจกรรมชีวิตที่รู้จักตนเองอย่างแท้จริง...ขอบคุณมากครับกัลยาณมิตรจากงานอบรม ณ รพ.ปทุมธานี

ผมจึงอยากนำเนื้อหาในวันนี้มา post ในบันทึกนี้ครับ...

บทบาทนักกิจกรรมบำบัดในผู้ป่วย COPD ได้แก่

 

l  หนึ่งในทีมฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคปอดและทางเดินหายใจ

l  ประเมินคุณภาพชีวิตและความสามารถในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต

l  ประเมินและฝึกทักษะการจัดการตนเอง ได้แก่

l  ความรู้ความเข้าใจในผลกระทบของ COPD ต่อทักษะชีวิต

l  การจัดการเวลาทำกิจกรรมยามว่างและกิจวัตรประจำวัน

l  การจัดการพลังงานในการดูแลตนเอง การทำงาน การเรียนรู้ การเข้าสังคม การพักผ่อน และการนอนหลับ

l  การจัดการสุขภาวะทางจิตสังคมขณะทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต เช่น เพิ่มความมั่นใจในความสามารถของตนเอง เพิ่มคุณค่าในตนเอง เพิ่มสัมพันธภาพระหว่างบุคคลและการปรับสิ่งแวดล้อม

l  นักกิจกรรมบำบัดฝึกทักษะชีวิตในสิ่งแวดล้อมที่จัดเป็นบ้าน ได้แก่

l  การฝึกดูแลตนเอง เช่น ทานอาหาร อาบน้ำ แปรงฟัน แต่งตัว

l  การฝึกกิจกรรมที่ต้องใช้ร่างกายส่วนบนกิจกรรมการดำเนินชีวิตในบ้าน

l  การฝึกระบบประสาทกล้ามเนื้อที่ต้องใช้ทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตในบ้าน

l  การฝึกเคลื่อนไหวทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตในบ้าน

l  กิจกรรมจะไม่ซ้ำซ้อนกับการฟื้นฟูสมรรถภาพทางปอดและการหายใจ ซึ่งประกอบด้วย การรักษาด้วยยา การให้คำปรึกษาโภชนาการและจิตสังคม ออกกำลังกายกล้ามเนื้อเฉพาะส่วน กายภาพบำบัดทรวงอก แนะนำการสงวนพลังงานและการจัดการความเครียด

ลำดับการจัดกิจกรรมบำบัด

l  จากง่ายสู่ยาก

l  จากความสำคัญน้อยสู่มาก

l  จากความพอใจน้อยสู่มาก

l  จากการฝึกใช้ร่างกาย ส่วนแขนสู่ขา

l  จากการฝึกใช้ความคิด ส่วนกว้างสู่ลึก

l  จากการฝึกใช้ใจ ส่วนตัวสู่ผู้อื่น

l  จากการผ่อนคลายสู่การกระทำกิจกรรม

ข้อมูลเพิ่มเติม

กิจกรรมการแพทย์ทางเลือก ไม่ใช่ กิจกรรมบำบัด คลิก http://www.thailabonline.com/altermedicine.htm

กิจกรรมบำบัด = วิชาชีพทางการแพทย์ปัจจุบัน ที่มีใบประกอบโรคศิลปะ

บางกิจกรรมการแพทย์ทางเลือก ได้พัฒนาเป็นวิชาชีพที่มีใบประกอบโรคศิลปะ เช่น แพทย์แผนจีน ไคโรแพรคติก คลิก http://www.mrd.go.th/home/

กิจกรรมการแพทย์ทางเลือก เช่น สมาธิ นวดผ่อนคลาย โยคะ

 ลองทบทวนตนเองในการเปลี่ยนแปลงทักษะของตนเอง...หลังเจ็บป่วยเรื้อรัง...ได้แก่

l  ทักษะการจัดการเวลา

l  ทักษะการจัดการพลังงาน

l  ทักษะการจัดการอุปสรรค

l  ทักษะการจัดการอารมณ์

l  ทักษะการจัดการสิ่งแวดล้อม

l  ทักษะการจัดการสัมพันธภาพ

l  ทักษะการจัดการเรียนรู้

l  คุณจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง

l  จุดแข็งและจุดอ่อนของคุณคืออะไร

l  เป้าหมายหลักของคุณคืออะไร

l  แผนการของคุณคืออะไร

l  คุณจะทำอะไรบ้าง เพื่อให้แผนการของคุณกลายเป็นการกระทำ

“จุดมุ่งหมาย + ความปรารถนาอย่างแรงกล้า + การกระทำ

= ความสงบสุขในจิตใจ”

...การลงมือทำ คือ สิ่งที่ทำให้เกิดความแตกต่างขึ้นในชีวิต ตราบใดที่คุณยังคงก้าวไปข้างหน้า ถึงแม้จะเป็นก้าวเล็กๆ คุณก็ได้ความสงบสุขในจิตใจเป็นรางวัล...คุณเต็มใจทำอะไรในวันนี้เพื่อที่จะประสบความสำเร็จในวันพรุ่งนี้...