เมืองขุขันธ์ มีกำเนิดในปี พ.ศ. 2302 และมาตั้งเป็นเมืองในปี พ.ศ. 2306 การปกครองในสมัยนั้นผู้ปกครองเป็นตำแหน่ง " เจ้าเมืองขุขันธ์ " ปี พ.ศ. 2440 มีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งผู้ปกครอง จากตำแหน่ง "เจ้าเมืองขุขันธ์ " เป็นตำแหน่ง "ผู้ว่าราชการเมืองขุขันธ์" ต่อมาในปี พ.ศ. 2459 มีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองขุขันธ์ เป็นตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดขุขันธ์ " มาจนถึง ปี
พ.ศ. 2481 จึงมีการเปลี่ยนชื่อจังหวัดขุขันธ์ เป็นชื่อจังหวัดศรีสะเกษ มาจนถึงปัจจุบัน
ดังทำเนียบ นาม - บรรดาศักดิ์ ผู้ปกครองเมืองขุขันธ์ - ผู้ปกครองจังหวัดขุขันธ์ และผู้ปกครองจังหวัด
ศรีสะเกษ ตามลำดับ ดังนี้
ทำเนียบเจ้าเมือง ผู้ปกครองเมืองขุขันธ์
|
ลำดับที่ |
นาม - บรรดาศักดิ์ -ตำแหน่งเจ้าเมืองขุขันธ์ |
พ.ศ. |
หมายเหตุ |
|
1. 2. 3. 4. 5.
6. 7.
8. 9.
|
พระยาไกรภักดีศรีนครลำดวน ( ตากะจะหรือ หลวงแก้วสุวรรณ ) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน (เชียงขัน หรือหลวงปราบ) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน (ท้าวบุญจันทร์ หรือ พระไกร ) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน (เชียงฆะ หรือหลวงเพชร) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน (ท้าวในหรือ หลวงภักดีภูธรสงคราม) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน ( ท้าวนวน หรือ พระแก้วมนตรี) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน(ท้าวกิ่งหรือ หลวงภักดีภูธรสงคราม) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน ( ท้าววังหรือ พระวิชัย ) พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน (ท้าวปานหรือท้าวปัญญา ขุขันธิน )
|
302-2321 2321-2325 2325-2369 2369-2393 2393-2393
2393-2394 2394-2395
2395-2426 2426-2440
|
-ปฐมตระกูลวงศ์เจ้าเมืองขุขันธ์ ผู้ก่อตั้งเมือง ขุขันธ์คนแรก
-เจ้าเมืองลำดับสุดท้ายในตำแหน่งเจ้าเมืองขุขันธ์ |
ทำเนียบ ผู้ว่าราชการเมืองขุขันธ์
|
ลำดับที่ |
นาม - บรรดาศักดิ์ -ตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองขุขันธ์ |
พ.ศ. |
หมายเหตุ |
|
1 2 3 4 5 6
|
อำมาตย์ตรี พระยาขุขันธ์ภักดีศรีนครลำดวน ( ปัญญา ขุขันธิน ) พระยาบำรุงบุระประจันต์ (จันดีหรือจันดี กาญจนเสริม) พระยาประชากิจกรจักร ( ทับมหาเปาระยะ) พระยาวิเศษสีหนาถ ( ปิ๋ว บุญนาค ) ร.อ. พระอินทร์ ประสิทธิศร ( เชื้อทองอุทัย) อำมาตตรีหม่อมเจ้าถูกถวิล สุขสวัสดิ์
|
2440-2450 2450-2452 2452-2454 2454-2456 2456-2457 2457-2459
|
|
ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดขุขันธ์
|
ลำดับที่ |
นาม - บรรดาศักดิ์ -ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดขุขันธ์ |
พ.ศ. |
หมายเหตุ |
|
1 2 3 4 5 6 7
|
อำมาตตรี พระยาภักดีศรีสุนทรราช (ดิส โกมลบุตร) อำมาตตรี พระวิเศษชัยชาญ ( ชอุ่ม อมัตติรัตน์ ) อำมาตตรี พระยานครพระราม ( สวัสดิ์ มหากายี ) อำมาตตรี พระยาวิเศษสิทธิราชรังสรรค์ ( ใหม่ บุนนาค ) อ.ม.ต. พระยาประชากิจกรจักร ( ชุบ โอสถานนท์ ) อ.ท. พระศรีพิชัยบริบาล ( สวัสดิ์ ปัตมดิลก ) หลวงศรีราชารักษา ( ผิว ชาตรีรัฐ ) |
2459-2461 2461-2465 2465-2472 2465-2472 2472-2473 2473-2478 2478-2481
|
|
ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ
|
ลำดับที่ |
นาม - บรรดาศักดิ์ -ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ |
พ.ศ. |
หมายเหตุ |
|
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 .21 |
พระศรีราชาสงคราม ( ศรี สุขวาที ) พระบริรักษ์ภูธร ( เพิ่มขนิษฐยนต์ ) หลวงบริวัรรตวรจิตร ( เจริญ เจริญไชย ) นายชอบ ชัยประภา ขุนบำรุง รัตนบุรี ( ปกรณ์ จูฑพุทธ ) นายศิริ วรนารถ นายเติม ศิลป์ นายมานิตย์ โพธิ์พันธ์ ขุนวัฒนานุรักษ์ ( ประจักษ์ วงศ์รัตน์) นายกิติ ผอการี นายจาด อุรัสยนันท์ นายวรวิทย์ รังสิโยทัย นายรังสรรค์ รังสิกุล นายกำเกิง สุรการ นายประมวล รังสิดุต นายเชื้อ ช่อเพชร นายพิศาล มูลศาสตรสาธร นายกรี รอดคำดี นายสมบูรณ์ ไทยวัชรามาศ เรือตรีดนัย เกตศิริ นายจำลอง ราษฎรประเสริฐ |
2481-2482 2482-2483 2483-2484 2484-2488 2488-2489 2489-2490 2490-2492 2492-2495 2495-2498 2498-2500 2500-2501 2501-2504 2504-2512 2512-2514 2514-2516 2516-2517 2517-2518 2518-2521 2521-2524 2524-2528 2528-2531 |
- เปลี่ยนชื่อจังหวัด ขุขันธ์เป็นชื่อจังหวัดศรีสะเกษจนถึงปัจจุบัน |
|
ลำดับที่ |
นาม - บรรดาศักดิ์ -ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ |
พ.ศ. |
หมายเหตุ |
|
22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34
|
นายธวัช โพธิสุนทร ร้อยตรีสมจิตร จุลพงษ์ นายอุทัยพันธ์ สงวนเสริมศรี นายจิโรจน์ โชติพันธ์ นายพจน์ ใจมั่น นายสุจริต นันทมนตรี นายโกสินทร์ เกตุทอง นายสวัสดิ์ ศรีสุวรรณ นายถนอม ส่งเสริม นายสันทัด จตุชัยนายก้องเกียรติ อัครประเสริฐกุล นายเสนีย์ จิตตเกษม นายระพี ผ่องบุพกิจ |
2531-2533 2533-2535 2535-2536 2536-2540 2540-2542 2542-2544 2544-2546 2546-2547 2547- ปัจจุบัน |
|
ดังได้กล่าวมาแล้วว่าเมืองขุขันธ์ในอดีต เป็นเมืองใหญ่และสำคัญในภาคอีสานใต้ ซึ่งมีอาณาเขตกว้างขวางมาก อีกทั้งยังมีเมืองที่ขึ้นต่อการปกครองของเมืองขุขันธ์อีกหลายเมืองมาในยุคสมัยหัวเลี้ยว
หัวต่อ อันมีผลต่อความมั่นคงของประเทศ ในปี พ.ศ. 2428 - ปี พ.ศ. 2450 ในการจัดการปกครองของประเทศไทย ตามหัวเมืองต่าง ๆ จะมีตำแหน่ง "เจ้าเมือง" ปกครองหรือผู้ว่าราชการเมืองปกครองแล้วทางราชการส่วนกลางยังไม่ไว้ใจในความมั่นคง จึงทรงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งตำแหน่งข้าหลวงประจำเมืองจากส่วนกลางมากำกับดูแลเมืองขุขันธ์ อีกชั้นหนึ่งด้วย ดังมีข้าหลวงกำกับบริเวณขุขันธ์ตามลำดับดังนี้ ( มิใช่ตำแหน่งเจ้าเมืองหรือตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัด )
|
ลำดับที่ |
นาม - บรรดาศักดิ์ -ตำแหน่งข้าหลวงกำกับ และตรวจราชการเมืองขุขันธ์ |
พ.ศ. |
หมายเหตุ |
|
1. 2. 3. 4. 5. 6.
|
หลวงเสนีย์พิทักษ์ - หลวงนเรน หลวงเสนีย์พิทักษ์ หลวงครบุรี หลวงศรีพิทักษ์ ( หว่าง ) หลวงเทพนรินทร์ ( วัน ) พระยาบำรุงบุระประจันต์ ( จันดี หรือ จันดี กาญจนเสริม ) หมายเหตุ ยกเลิกระบบการปกครองแบบบริเวณ ทำให้ตำแหน่งข้าหลวงกำกับบริเวณสิ้นสุดใน ปี พ.ศ. 2450 พระยาบำรุงบุระประจันต์ ( จันดี ) ได้รับโปรดเกล้า ฯ ให้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองขุขันธ์คนที่ 2 |
2428-2430 2430-2431 2431-2433 2433-2435 2435-2436 2436-2450 |
|
