เมื่อวานผมเข้าสัมมนากับนิสิตปริญญาเอกเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา ซึ่งก่อนหน้านี้สองวันผมโทรหา อาจารย์แก๊ส นิสิตปริญญาเอก ให้ช่วยหาเอกสารเรื่อง การคิดแบบหมวกหกใบ ให้เพื่อนๆ อ่านก่อนเข้าสัมมนา ซึ่งความจริงแล้ว ผมมีเอกสารอยู่ในมือจากการที่แอน นิสิตปริญญาเอกอีกคนกำลังจะนำแนวคิดเรื่อง การคิดแบบหมวกหกใบมาใช้ในการบวนการใช้คำถาม เพื่อให้เกิดการคิดแก้ปัญหา ซึ่งผมอ่านแล้วเขาท่าดี น่าจะได้ให้นิสิตปริญญาเอกได้เรียนรู้บ้าง
อาจารย์แก๊ส ก็ดีเหลือหลาย นอกจากได้เอกสารแล้วยังค้นได้วิดีโอ เกี่ยวกับการสอน การคิดแบบหมวกหกใบมาให้เพื่อนๆ ได้เรียนรู้กัน หลังจากนั้น อ.วีรยุท ก็นำเรื่อง thinkQuest มาอภิปรายกัน
หลังจากสัมมนาเสร็จ ผมก็บอกกับนิสิตว่า เราเรียนทฤษฎีกันมามากแล้ว "เรานำทฤษฎีจากห้องเรียนไปสู่การปฏิบัติการบ้างเถอะ" จะได้รู้ว่าที่เราเรียนทฤษฎี วิธีการสอนเรื่องนั้นเรื่องนี้ เรื่อง การจัดการความรู้ เรื่องการพัฒนากระบวนการคิด ถาเราจะต้องนำทฤษฎีเหล่านั้นไปสู่การออกแบบการสอน กิจกรรมการเรียน ให้กับนิสิตปริญญาตรีที่ผม รับปากว่าจะไปเป็นวิทยากร
โดยผม โยนประเด็น โจทย์ปัญหาเข้าสู่กลุ่ม โดยตั้งประเด็นที่ได้รับมาจากคณะมนุษย์ว่า
ทักษะการเป็นผู้จัดการเรียนรู้ |
โดยผมตั้งเงื่อนไขว่าให้ในการจัดกิจกรรมนี้
-
- เป็นการเรียนรู้จากการปฏิบัติ
- สนุก มีความสุข คิด
ผมให้เวลานิสิต 1 ชั่วโมง แล้วจะกลับมาฟังว่าเค้าจะมีวิธีการออกแบบกิจกรรมการเรียนอย่างไร
ซึ่งสรุป นิสิต บอกว่าจะนำแนวคิดเรื่องหมวกหกใบมาดำเนินกิจกรรม
 |
| แนวคิดตามเสื้อสีเหลืองไม่ใช่หมวกสีเหลือง |
 |
| แนวคิดตามหมวกสีดำ |
ซึ่งนิสิตได้ออกแบบกิจกรรมดังนี้
- เริ่มด้วยกิจกรรมแนะนำตัวด้วยเพลง
- ทำสมาธิด้วยเพลง ดังดอกไม้บาน
- แบ่งกลุ่มด้วยกิจกรรมรวมเหรียญ
- ระดมความคิดตั้งชื่อกลุ่ม ท่ากลุ่ม
- ชมวีดิทัศน์ “ปุยฝ้าย”
- อภิปรายวีดิทัศน์ตามสี เหลือง ดำ แดง เขียว ฟ้า
ระดมความคิดโดยใช้แผนที่ความคิด - สรุปความรู้
- AAR
เมื่อวันอาทิตย์ที่ 23 ส.ค.2552 จากการที่ได้เข้าร่วมเป็นผู้ดำเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การคิดแบบหมวก 6 ใบของ อ.รุจโรจน์ กับน้องๆ คณะมนุษย์ศาสตร์ ทำให้เห็นพลังการระดมความคิดเห็นว่า..มีศักยภาพมาก น้องๆ ก็ยังแปลกใจกับความคิดของกลุ่มตัวเองเลยว่า..คิดได้ยังไงเนี่ย แต่ไม่แปลกหลอกเพราะว่าเราช่วยกันแสดงความคิดหลายคนมันจึงออกมาดูดีมากหลายแง่มุม เมื่อก่อนเราอาจคิดไม่หลากหลายพอเรามาใช้วิธีคิดแบบหมวก 6 ใบมันจึงคิดหลายแบบมากขึ้น แล้วยังรวมกับความคิดของคนอื่นอีกตั้งหลายคน มันจึงสมบูรณ์แบบมากขึ้น
ดังที่ ดร.เอ็ดเวิร์ด เดอ โบโน กล่าวไว้ว่า การคิดแบบหมวก 6 ช่วยจัดระเบียบการคิด ทำให้การคิดมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยหมวกแต่ละใบเป็นการนำเสนอทางเลือกที่เป็นไปได้ตามมุมมองต่างๆ ของปัญหา โดยวิธีการสวมหมวกทีละใบในแต่ละครั้ง เพื่อพลังของการคิดจะได้มุ่งเน้นไปในทิศทางใดทิศทางหนึ่งเป็นการเฉพาะ ซึ่งจะทำให้ความเห็นและความคิดสามารถแสดงออกได้อย่างอิสระ สามารถหลีกเลี่ยงความขัดแย้งที่ไม่จำเป็นได้ และยังเป็นการดึงเอาศักยภาพของแต่ละคนมาใช้โดยที่ไม่รู้ตัว
จากการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ดิฉันได้รับประสบการณ์การจากทักษะการเป็นผู้จัดการเรียนรู้เป็นอย่างมากและจะนำไปปฏิบัติต่อไป
Jim..
นิสิตปริญญาเอกเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
มหาวิทยาลัยนเรศวร