5. โนราห์

ศิลปะพื้นบ้านภาคใต้

โนราห์                    การละเล่นพื้นเมืองของภาคใต้เรามีมายมายหลายอย่างแต่มีการละเล่นอยู่อย่างหนึ่งที่สืบทอดกันมานาน และนิยมกันอย่างแพร่หลายเป็นการละเล่นที่มีทั้งการร้อง การรำบางส่วนเล่นเป็นเรื่อง และในบางครั้งก็มีบางส่วนแสดงตามความเชื่อที่เป็นพิธีกรรม การละเล่นที่ว่านี้ก็คือ โนรา หรือที่หลายคนเรียก มโนราห์ แต่เดิมจากหลักฐานจำพวกตำนานหรือวรรณกรรมท้องถิ่นเรียกการละเล่นพื้นเมืองนี้ว่า "ชาตรี" เมื่อการละเล่นนี้ (ชาตรี) แพร่เข้าสู่ภาคกลาง

ชาวภาคกลางเห็นว่าคล้ายละครจึงพากันเรียกว่า "ละครชาตรี" ต่อมาได้มีผู้นำเอาเนื้อเรื่องบางตอนของนิทานเรื่องพระสุธน เช่น ตอนพรานบุญจับนางกินรีได้นางมโนห์รา มาดัดแปลงเล่นเป็นแบบละครชาตรี จนเป็นที่ติดใจของผู้ชม ไม่ว่าจะเป็นเนื้อเรื่อง รูปร่างที่ชวนพิศวงของกินรีหรือ ความสนุกสนานของพรานบุญเป็นสาเหตุให้เครื่องแต่งกายมีการปรับเปลี่ยนไปบ้างและมีการประดิษฐ์ท่ารำบางท่าให้สอดคล้องกับลีลาของกินรีแม้แต่ตัวพรานบุญก็ถูกยืมทั้งชื่อและรูปร่างลักษณะนิสัยมาใช้เป็นตัวตลกที่เรียกว่า "พราน" ด้วยความนิยมเล่นเรื่องนี้กันบ่อยๆ ชาวบ้านเลยเรียกชื่อ "มโนห์รา" จนติดปากแทนคำชาตรี แล้วต่อมา "มโนห์รา" ก็กลายมาเป็น "โนรา" ตามความนิยมของชาวใต้ในการตัดทอนเสียง      จากเนื้อหาในตำนานชาตรีและบทไหว้ครูที่สืบทอดกันมาประกอบกับบุคคลที่กล่าวถึงในตำนานบทไหว้ครูเหล่านั้น เราภูมิใจได้ว่า"ชาตรี"ของภาคใต้มีพัฒนาการศิลปะชั้นสูงจนกลายเป็นนาฎกรรมของราชสำนักและของท้าวพระยามหากษัตริย์ในภาคใต้มาแล้วตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นอย่างน้อย