เช้าวันที่ ๓ ก.ค. ๕๒ รศ. ดร. วันชัย ดีเอกนามกูล บรรยายพิเศษเรื่อง มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ ในการประชุมวิชาการระดับชาติ “๒๕๕๒ ปีแห่งคุณภาพการอุดมศึกษาไทย” ได้อย่างยอดเยี่ยม   ชี้ให้เห็นความจำเป็นของการมีมหาวิทยาลัยจำนวนหนึ่ง ทำหน้าที่เป็นหัวรถจักร ยกระดับของสังคมไทยทั้งแผงขึ้นไป   ให้มีความสามารถในการแข่งขันในโลก  

          านที่สนใจเรื่องนี้ เข้าไปดูได้ที่ www.nru.mua.go.th

          สกอ. ได้บันทึกวิดีทัศน์ไว้   และจะนำไปให้ download ได้ที่ www.mua.go.th  

          ผู้ที่มีความรู้ลึกซึ้งเกี่ยวกับความเข้มแข็งด้านการวิจัย จะยังมีข้อโต้แย้งในรายละเอียดได้    แต่ผมมองว่า ประเด็นที่ ดร. วันชัยชี้ให้เห็นชัดเจนในการบรรยาย   คือโครงการนี้จะเป็นตัวขับเคลื่อนความเข้มแข็งของการจัดการวิชาการ/วิจัยในมหาวิทยาลัย   เพราะที่ผ่านมาการบริหารในมหาวิทยาลัยต่างๆ เป็นการบริหารเชิง bureaucracy เสีย 90%   มีการบริหารเข้าไปในวัฒนธรรมความเข้มแข็งของวิชาการน้อยมาก   เชื่อว่าโครงการมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติจะเป็นเครื่องขับเคลื่อนการบริหารแบบ World Class Research University ขึ้นในประเทศไทย 

          และผมเชื่อว่า ต่อไปในมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ การสรรหาผู้บริหารจะได้ผู้บริหารที่มีประสบการณ์ ความเข้าใจ เรื่องการวิจัย/วิชาการ มากขึ้น   การตัดสินใจเชิงบริหารจะยึดถือผลทางวิจัย/วิชาการ มากขึ้น

          โดยใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูล www.scopus.com   ดร. วันชัยได้ชี้ให้เห็นวิวัฒนาการทางวิชาการ/วิจัย ของมหาวิทยาลัยไทย ในช่วงเวลา ๕๐ ปี อย่างน่าสนใจยิ่ง    และได้เห็นว่าจำนวน international publication ของมหาวิทยาลัยไทยเพิ่มแบบก้าวกระโดดตั้งแต่ประมาณปี ๒๕๓๘ เป็นต้นมา   น่าสนใจว่าปรากฏการณ์นี้เกิดจากอะไร    ผมขออนุญาตยกหางตัวเองว่า ต้องมีบทบาทของ สกว. เป็นปัจจัยสำคัญอยู่ด้วย หากมีปัจจัยอื่นเป็นปัจจัยหลัก  

          ทำให้ผมมองเห็นประโยชน์ของ central management ที่มีผลต่อพฤติกรรมทางวิชาการ/วิจัย ของมหาวิทยาลัย   ซึ่งเป็นเหตุผลสนับสนุนการมีโครงการมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ   ซึ่งข้อเตือนใจต่อเนื่อง ก็คือ โครงการนี้ต้องการการวางเงื่อนไขเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมในมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ   ให้มีพฤติกรรม/วัฒนธรรมวิจัย   สิ่งเหล่านั้นคืออะไร  กำหนดเงื่อนไขอย่างไรจึงจะนิ่มนวล และยอมรับได้

          เป็นความท้าทายต่อทีมจัดการโครงการมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติอย่างยิ่ง

วิจารณ์ พานิช
๔ ก.ค. ๕๒

 

รูปแสดงการเพิ่มแบบก้าวกระโดดของ international publication ของมหาวิทยาลัยไทย