เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่า การใช้แหล่งเรียนรู้มีความสำคัญใน จัดการเรียนรู้สำหรับผู้เรียน เพราะผู้เรียนสามารถเรียนรู้จากสภาพจริง การจัดการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ เป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับบุคล ชุมชน สถานที่ สิ่งแวดล้อมต่าง ๆ ของผู้เรียน เป็นการเรียนรู้อย่างไม่รู้จบที่ผู้เรียนสามารถสร้างองค์ความรู้ได้อย่างต่อเนื่องไม่ขาดสาย
การเรียนรู้จากชุมชนสู่โลกกว้าง เป็นกรอบความคิดหนึ่งในการขับเคลื่อนการเรียนการสอนของกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนเบญจมเทพอุทิศจังหวัดเพชรบุรีเพราะเราเชื่อว่า โลกทุกวันนี้ไม่มีพรมแดนหากแต่เป็นหมู่บ้านโลก.........
หมู่บ้านที่มีความเชื่อมโยงทุก ๆ ด้าน ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมเพียงแต่ว่าสังคมที่อ่อนด้อยทางการศึกษา ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมนั้น ย่อมถูกกลืนกลายด้วยระบบทุนนิยมจนหลงลืมสิ่งที่ดีงามจากชุมชนของตนอันเกิดจากการสั่งสมมายาวนาน
ปัญหาหลักของการเรียนรู้ของเราจึงอยู่ที่ เราเองขาดความรู้และศรัทธาในพลังชุมชนของตน มองการเชื่อมโยงของระบบสังคมโลกไม่ได้ และท้ายสุดก็คือ ไม่รู้อนาคตของชุมชนของตนว่าอยู่ในสภาพอย่างไร มีทิศทางในอนาคต
อย่างไร
ผมลองประยุกต์ใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบ 5 E ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้สืบเสาะหาความรู้อย่างเป็นระบบมาใช้ในการศึกษาชุมชนของตน แล้วนำองค์ความรู้ดังกล่าวเผยแพร่ ผ่าน Web Blog ของตน เกิดองค์ความรู้มากมายผ่านกิจกรรม ประวัติศาสตร์บอกเล่าออนไลน์ และสารคดีออนไลน์
ขั้นตอน ของการเรียนรู้ประกอบไปด้วย
E1 ขั้นสร้างความสนใจ(engagement) จุดประกายให้ผู้เรียนสนใจ หาข้อสงสัย
เรื่องราวในชุมชนของตน
E2 ขั้นสำรวจและค้นหา (exploration) เป็นการเรียนรู้ภาคสนามในชุมชนของ
ผู้เรียน ด้วยวิธีการประวัติศาสตร์บอกเล่า การสำรวจชุมชน ซึ่งในบางครั้งผมเองก็ได้ร่วมกิจกรรม
ไปกับผู้เรียนด้วย เช่น กิจกรรมโครงงานเรารักแม่น้ำเพชร เป็นต้น
E3 ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป(explanation) เป็นการวิเคราะห์ แปลผล สรุปผล
และนำเสนอผลในรูปต่าง ๆ
E4 ขั้นขยายความรู้(elaboration) การนำความรู้ที่สร้างขึ้นไปเชื่อมโยงกับความรู้
เดิมหรือแนวคิดที่ได้ค้นคว้าเพิ่มเติมอย่างกว้างขวาง
E5 ขั้นประเมิน(evaluation) เป็นการประเมินการเรียนรู้เพื่อจะนำไปสู่การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ใน
เรื่องอื่น ๆ ต่อไป
E6 ขั้นจัดระบบความรู้เผยแพร่สู่สากล(e-Learning) นำความรู้จากชุมชนเผยแพร่สู่สากลผ่าน เว็บบล็อก
ด้วยกิจกรรมสารคดีออนไลน์ และประวัติศาสตร์บอกเล่าออนไลน์
เรื่องของ e- learning นั้นเป็นเป้าหมายในการบริหารจัดการของกลุ่มสาระสังคมศึกษาของเรา เพราะมุ่งหวัง
ให้นักเรียนที่เรียนวิชาสังคมศึกษาทุกคนเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศ การจัดการเรียนรู้ในเรื่อง 6 Eวิถีชุมชนสู่โลก
กว้างจึงเป็นความลงตัวของการเรียนรู้ ที่ผสมผสานการสืบเสาะความรู้จากชุมชนกับเทคโนโลยีสมัย
เป็นความสมดุลของการเรียนรู้........ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญนั่นเอง
