ความรู้มิใช่วิชาชีพ เพียงอย่างเดียว วิชาฅน เป็นวิชาหนึ่งที่ทางหลักสูตรรังสีเทคนิคได้ เพิ่มเติมให้แก่นักศึกษา เพื่อพัฒนาตนเอง สู่การเป็นบุคลากรที่มีคุณภาพต่อไปในอนาคต
สวัสดีครับ
วันนี้ขอนำเสนอภาพบางส่วนของกิจกรรมที่หลักสูตรรังสีเทคนิค ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จัดให้กับนักศึกษา เป็นวิชาที่นอกเหนือจากวิชาชีพ เป็นวิชาฅน เป็นวิชาที่สร้างเสริมทักษะชีวิต เพื่อพัฒนาให้นักศึกษาเป็นบุคลากรที่มีคุณภาพในอนาคตต่อไป
เริ่มต้นจากการที่ รศ.นพ.จิตเจริญ ไชยาคำ ที่ปรึกษาหลักสูตรฯ ได้กล่าวในโอวาทแนะนำ การได้คิด การคิดได้ การทำงานเป็นทีม การเรียนรู้เพื่อนร่วมห้อง รู้เขา รู้เรา เรียนรู้เพื่ออยู่อย่างสันติและฝากให้นักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้ได้เก็บประสบการณ์ที่ได้ครั้งนี้ไว้ และให้รู้จักประยุกต์นำไปใช้ในชีวิตต่อไป จากนั้นนักศึกษาก็เดินทางไปยังจุดหมายที่รุ่นพี่และคณาจารย์เตรียมไว้เพื่อการเรียนรู้ในครั้งนี้
ฐานนี้เป็น ฐานใบ้คำ โจทย์คือ การให้นักศึกษาแต่ละคนสลับกันมาใบ้คำ โดยสามารถแสดงท่าทางต่างๆ ห้ามส่งเสียง เพื่อสื่อสารให้เพื่อนตอบให้ถูกต้องตามข้อความที่กำหนดไว้
นักศึกษาได้เรียนรู้และรับรู้
การสื่อสารที่ไม่ดี มีข้อจำกัด(ไม่สามารถใช้คำพูดที่ชัดเจนได้) หากเพื่อนๆแสดงท่าทางที่เข้าใจยาก การตีความก็ไม่ตรงกัน ต้องใช้เวลาการสื่อสารที่นานกว่าจะเข้าใจกัน
แต่ละคนมีไหวพริบและประสบการณ์ที่แตกต่างกันท่าทางที่ใช้ในการสื่อสารเรื่องเดียวกัน อาจมีความแตกต่างกัน ทำให้เข้าใจผิดพลาด
การสื่อสารที่ดี มักมีการสื่อสารมากกว่าหนึ่งวิธี ใช้คำพูด ใช้ตัวอักษร แสดงท่าทาง แสดงสีหน้า แสดงด้วยภาพวาด เป็นต้น
การสื่อสารที่ชัดเจน ช่วยให้เกิดความเข้าใจระหว่างทั้งผู้ส่งและผู้รับข่าวสาร
คนที่ได้รับการฝึกฝน ฝึกหัด สามารถสื่อสารได้ดีกว่าคนที่ไม่ได้รับการฝึกฝน
การเตรียมตัวล่วงหน้า การวางแผนที่ดี มีส่วนทำให้การสื่อสารสำเร็จ
ได้ทบทวน สำนวน สุภาษิต คำพังเพยไทย
ฐานนี้เป็น ฐานหาอักษร โจทย์ คือ ให้นักศึกษา 1 คน เลือกแผ่นข้อความ มา 1 แผ่น แล้วไปบอกข้อความนั้น ให้เพื่อนๆรับทราบ จากนั้นสมาชิกในกลุ่ม ก็แยกย้ายกันหาตัวอักษรที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียง (ในป่า) นำมาเรียงต่อเป็นข้อความที่ได้มา ให้เสร็จในเวลาที่กำหนด
นักศึกษาได้เรียนรู้และรับรู้
การแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ หยิบตัวอักษรไม่ซ้ำกัน
ได้เรียนรู้และทบทวนคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพที่ต้องเรียนในอนาคต
วิธีการหาข้อมูล โดยการใช้ประสาทสัมผัส (ในชีวิตจริง การหาข้อมูล มีแหล่งข้อมูลมากมาย ต้องเลือกให้เหมาะสม และเรียนรู้วิธีการได้มาของข้อมูล อย่างประหยัด รวดเร็ว)
ฐานนี้เป็น ฐานหย่อนจรวดลงหลุม โจทย์ คือ ให้สมาชิก 3 คน ผูกเชือกไว้ที่เอว และสมาชิก 1 คน เป็นผู้นำ คอยบอกให้สมาชิกทั้ง 3 คน เคลื่อนตัวไปมา เพื่อหย่อนปากกาลงในขวด โดยใช้ระยะเวลาให้สั้นที่สุด
นักศึกษาได้เรียนรู้และรับรู้
การทำงานเป็นทีม การเป็นผู้นำ ผู้ตาม การรับฟังคำสั่ง ซึ่งการที่ทีมจะประสบความสำเร็จหรือไม่นั้น ขึ้นกับปัจจัยหลายอย่าง เช่น การสื่อสาร การปฏิบัติตามคำสั่ง ภาวะผู้นำ การเลือกผู้นำ การวางแผนของทีม ความร่วมมือของทีม ฯลฯ.
ได้ออกกำลังขา เอว ได้ลุ้นกับหย่อนปากกาให้ลงขวด
ฐานนี้เป็น ฐานแนะนำตัว เป็นฐานที่รุ่นพี่หลายรุ่นมารวมตัวกันแนะนำให้น้องได้รู้จักว่าพี่คนไหนชื่ออะไร? ทำงานอยู่ที่ไหน? เมื่อพี่บอกให้น้องทราบครบทุกคนแล้ว น้องใหม่ต้องพยายามจดจำให้ได้ว่าพี่คนไหน? ชื่ออะไร? โดยน้องใหม่สามารถวางแผนก่อนที่จะรับการแนะนำตัวจากพี่ๆ หากน้องใหม่บอกชื่อพี่ๆผิดหรือจำไม่ได้ พี่ก็ให้น้องทำกิจกรรมที่น่ารักๆ เพื่อเป็นการลงโทษ แล้วแจ้งชื่อที่ถูกต้องให้น้องๆรับทราบใหม่อีกครั้งหนึ่ง
นักศึกษาได้เรียนรู้และรับรู้
การวางแผน การมอบหมายภาระงานมีความสำคัญต่อทีม ใครจำชื่อจริง ใครจำชื่อเล่น ใครจำที่ทำงาน หรือ จำเป็นรายบุคคล หรือ ใครจำอะไรได้ ก็ช่วยๆกัน จำสั้น จำยาวแตกต่างกัน
ได้ทำความรู้จักเพื่อนๆ พี่ๆ ที่มีวิชาชีพเดียวกัน ในอนาคตอาจได้พึ่งพา ปรึกษา อาศัย ช่วยเหลือซึ่งกันและกันต่อไป
ฐานนี้เป็น ฐานบอกเล่าเก้าสิบ โจทย์ คือ พี่ๆจะเขียนข้อความยาวประมาณ 4 บรรทัด ให้น้องใหม่คนที่ 1 อ่านและจดจำข้อความดังกล่าวให้ได้มากที่สุด แล้วไปบอกเล่าต่อให้เพื่อนที่ 2 ฟัง(ในระยะเวลาที่กำหนด) จากนั้นคนที่ 2 ก็ถ่ายทอดสู่คนที่ 3 เป็นลำดับๆไปเรื่อยๆ จนถึงคนสุดท้าย ต้องออกมาบอกเล่ารายละเอียดของข้อความให้ครบมากที่สุด
นักศึกษาได้เรียนรู้และรับรู้
การสื่อสาร การเรียนรู้ด้วยวิธีการจดจำเพียงอย่างเดียว ไม่ใช่วิธีที่ดี เพราะไม่นานก็ลืม (การท่องจำ ไม่นานก็ลืม การได้เห็น ทำให้เกิดความเข้าใจ แต่ไม่สร้างให้เกิดทักษะ ไม่นานก็ลืมเช่นกัน การเรียนรู้บางอย่างต้องอาศัย การลงมือทำ ปฏิบัติ จะช่วยทำให้เกิดความทรงจำที่ยาวนาน มีความเข้าใจ และได้ทักษะ)
นักศึกษาผมพูดกันเล่นๆ โดยอิงมาจากหนังเรื่อง ความจำสั้น แต่รักฉันยาว เพื่อนบางคน ความจำสั้น แล้วยังสันหลังยาว(ขี้เกียจ นอน เที่ยว เล่น) ยากที่จะประสบผลสำเร็จในการเรียนรู้และการทำงาน
ปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม สถานที่ ความพร้อมของผู้เรียนแต่ละ ก็มีความสำคัญ ที่มีผลต่อการจดจำ หากสิ่งแวดล้อมไม่ดี ไม่เหมาะสม มีเสียงรบกวน ย่อมทำให้การสื่อสารผิดพลาด ผู้ฟังไม่พร้อม ไม่ตั้งใจ ประสิทธิภาพการรับข้อมูลย่อมลดลง
การจดบันทึก เป็นสิ่งที่ช่วยให้มีการจดจำได้มากขึ้น (ทางหลักสูตรฯ ได้แจ้งสมุดบันทึกการเรียนรู้แก่นักศึกษาทุกคน เพื่อบันทึกการเรียนรู้และนำมาเล่าสู่อาจารย์ที่ปรึกษารับฟัง เป็นระยะ เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างคณาจารย์กับนักศึกษา ซึ่งอาจเป็นหนทางหนึ่งที่ช่วยเติมเต็มการเรียนรู้รายบุคคล)
นี่เป็นภาพกิจกรรมและข้อมูลที่ทางหลักสูตรฯ ต้องการสื่อให้เห็นถึงการสร้างโอกาส การให้โอกาสแก่นักศึกษาได้เรียนรู้นอกเหนือจากวิชาชีพ และหวังว่านักศึกษาคงได้สะสมประสบการณ์บางส่วนในกิจกรรมเหล่านี้ เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตต่อไป...
ขอขอบคุณทางคณะแพทยศาสตร์ ม.ขอนแก่น ศิษย์เก่า นักศึกษา คณาจารย์ บุคลากรของภาควิชารังสีวิทยาและที่เกี่ยวข้อง ที่ให้การสนับสนุน ร่วมมือในการจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพนักศึกษาครั้งนี้ด้วย... ครับ
การเรียนรู้ สามารถเรียนรู้ได้ตลอดเวลา และทุกสถานที่ และ ทุกเรื่องราว
ซึ่งอาจารย์ต้อมเป็นนักคิด และ นักปฏิบัติ และถ่ายทอด สิ่งเหล่านี้
ให้กับลูกศิษย์ตลอดมา
เรียน คุณยลสายหมอง
ขอบคุณครับที่แวะมาเยี่ยม ผมหวังว่าบัณฑิตทั้งหลายคงเป็นักคิด นักพัฒนา ต่อไป สะสมประสบการณ์ เพื่อสร้างอนาคต ขอให้มีความสุข ครับ