Backward Design

การออกแบบการประเมินผลอิงมาตรฐานการเรียนรู้

ขั้นตอนการออกแบบการประเมินผล

                การวัดและประเมินผลเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการเรียนการสอนเพื่อให้เป็นไปอย่างกลมกลืนและต่อเนื่องนำไปสู่การปฏิบัติและเกิดประโยชน์สูงสุดอย่างแท้จริง ผู้สอนต้องทำความเข้าใจหลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่สอน เพื่อนำมาตรฐานการเรียนรู้กำหนดหน่วยการเรียนรู้ที่อิงมาตรฐาน จัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และสามารถออกแบบการวัดและประเมินผลที่อิงมาตรฐานการเรียนรู้ โดยมีแนวทางดำเนินการตามขั้นตอนต่าง ๆ ดังแผนภูมิ

 

แผนภูมิ/ขั้นตอนการออกแบบการประเมินผลอิงมาตรฐานการเรียนรู้

 

จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้

 

กำหนดภาระงานและการประเมินผลงานประจำหน่วย

 

จัดทำหน่วยการเรียนรู้

 

กำหนดภาระงานและการประเมินผลรายวิชา

 

กำหนดสาระการเรียนรู้รายปี/รายภาค

วิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น

 

กำหนดเวลาและ/หรือจำนวนหน่วยกิต

 

จัดทำคำอธิบายรายวิชา

 

</span>                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

 

 

จากแผนภูมิ ขั้นตอนการออกแบบการประเมินผลอิงมาตรฐานการเรียนรู้ อธิบายรายละเอียดได้ดังนี้

1.  การวิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น หมายถึง การวิเคราะห์องค์ความรู้ ความสามารถของผู้เรียน คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่จะเกิดขึ้นกับผู้เรียนจามมาตรฐานการเรียนรู้แต่ละช่วงชั้น หลังจากนั้นจึงจะกำหนดสาระการเรียนรู้ในช่วงชั้นนั้น ๆ

2.  การกำหนดสาระการเรียนรู้รายปีหรือรายภาค  หมายถึง การวิเคราะห์เนื้อหาสาระที่จะจัดการเรียนรู้ในแต่ละช่วงชั้นแยกออกเป็นรายปีหรือรายภาค

3.  การกำหนดระยะเวลา/หรือจำนวนหน่วยกิต

     3.1  ช่วงชั้นที่ 1-3 กำหนดสาระการเรียนรู้เป็นรายปี กำหนดจำนวนเวลาเรียนให้เหมาะสมสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นและสาระการเรียนรู้

     3.2  ช่วงชั้นที่ 4 กำหนดสาระการเรียนรู้เป็นรายภาคและกำหนดจำนวนหน่วยกิตให้เหมาะสมสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นและสาระการเรียนรู้ ในการกำหนดจำนวนหน่วยกิตของสาระการเรียนรู้รายภาค สำหรับช่วงชั้นที่ 4 (ม.4-6)  ในเกณฑ์การพิจารณาที่ใช้เวลาการจัดการเรียนรู้ 40 ชั่วโมง ต่อภาคเรียน มีค่าเท่ากับ 1 หน่วยกิต

4.  การจัดทำคำอธิบายรายวิชา

     โดยการนำเอามาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น สาระการเรียนรู้รายปีรายภาค รวมทั้งเวลาและ/หรือจำนวนหน่วยกิตที่กำหนดตามข้อ 1 ข้อ 2 และข้อ 3 มาเขียนเป็นคำอธิบายรายวิชา โดยประกอบด้วย ชื่อรายวิชา จำนวนเวลาหรือจำนวนหน่วยกิต มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น และสาระการเรียนรู้ของรายวิชานั้น ๆ

5.  การกำหนดภาระงานและการประเมินผลรายวิชา

     5.1  ภาระงาน หมายถึง หลักฐานร่องรอยแสดงผลการเรียนรู้ของผู้เรียน เมื่อเรียนจบรายวิชานั้น ๆ แล้ว การกำหนดภาระงานที่สนับสนุนกระบวนการจัดการเรียนรู้และการประเมินผลตามสภาพจริงมีข้อสังเกตดังต่อไปนี้

                5.1.1  เน้นให้ผู้เรียนได้แสดงความคิดของตนตามความชอบหรือความถนัด

5.1.2   เป็นการพัฒนาความสามารถหรือสมรรถภาพในการทำงานร่วมกัน และการ ตัดสินใจ

5.1.3   เป็นการเสริมแรงหรือพัฒนาความรู้ใหม่/ทักษะที่จะได้จากการทำงานให้บรรลุผล

5.1.4  เป็นงานที่ซ้ำซ้อนและสำคัญ ให้ผู้เรียนได้ประยุกต์ความรู้เดิม ความรู้ปัจจุบันและทักษะที่เกี่ยวข้องไปใช้ในชีวิตจริง เช่น การบันทึกเรื่องราวจากประสบการณ์ การทำโครงงาน ฯลฯ

                5.2  การประเมิน

                       เมื่อกำหนดภาระงานแล้วต้องกำหนดเกณฑ์การประเมิน ซึ่งควรให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการกำหนด และควรแจ้งให้ผู้เรียนทราบล่วงหน้าถึงวิธีการและเกณฑ์การให้คะแนน ซึ่งเกณฑ์การประเมินนั้นควรมีลักษณะ ดังนี้

                                5.2.1  สัมพันธ์เชื่อมโยงกับมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นที่กำหนด

                                5.2.2  อธิบายลักษณะชิ้นงานหรือภาระงานที่คาดหวังได้ชัดเจน

                                5.2.3  มีคำอธิบายคุณภาพงานที่ชัดเจน และบ่งบอกคุณภาพงานในแต่ละระดับ

 

                6.  การจัดทำหน่วยการเรียนรู้แบบอิงมาตรฐานการเรียนรู้

                     การจัดทำหน่วยการเรียนรู้แบบอิงมาตรฐานการเรียนรู้ใช้หลักการการออกแบบย้อนกลับ   (Backward Design)     ของวิกกิ้นส์ และแม็ค ทิกฮ์ (Wiggins and Mc Tighe)ซึ่งการออกแบบย้อนกลับเริ่มต้นจากการพิจารณาผลที่คาดหวังสุดท้ายที่ต้องการ (เป้าหมายหรือมาตรฐาน) แล้วจึงกำหนดร่องรอยหลักฐานการเรียนรู้ ซึ่งก็คือผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการปฏิบัติที่สอดคล้องกับมาตรฐานโดยผ่านกระบวนการเรียนการสอน (วิกกินส์ และแม็ค ทิกฮ์ 2000 : 8)

                กระบวนการออกแบบย้อนกลับ มี 3 ขั้นตอนที่สำคัญ คือ

                1)  อะไรคือสิ่งที่ต้องการให้ผู้เรียนรู้ และปฏิบัติได้

                2)  อะไรคือร่องรอยหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่า ผู้เรียนได้เรียนรู้แล้ว และปฏิบัติได้แล้ว

                3)  จะมีวิธีการจัดการเรียนการสอนอย่างไรเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุตามที่คาดหวังสุดท้าย

                หน่วยการเรียนรู้ แต่ละหน่วยประกอบด้วยมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น สาระการเรียนรู้ และจำนวนเวลาสำหรับการจัดเรียนรู้ ซึ่งเมื่อเรียนครบทุกหน่วยย่อยแล้ว ผู้เรียนสามารถบรรลุมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นที่กำหนดไว้

                การกำหนดหัวเรื่องหรือประเด็นคำถามของหน่วยการเรียนควรมีลักษณะต่อไปนี้ (กระทรวงศึกษาธิการ กรมวิชาการ 2545 ข : 30-31)

                1)  เป็นเรื่องน่าสนใจ หรือเป็นประเด็นปัญหา คำถาม ข้อโต้แย้งที่สำคัญ

                2)  เชื่อมโยงกับมาตรฐาน 2-3 มาตรฐานในเวลาเดียวกัน

                3)  สอดคล้องกับชีวิตประจำวันและสังคมของผู้เรียน

                4)  ไม่ยุ่งยากในการจัดการเรียนการสอน และไม่สิ้นเปลืองทรัพยากรมากเกินไป

                5)  เหมาะสมกับวัย ความสามารถ และความสนใจของผู้เรียน

 

 

 

7.  การกำหนดภาระงานและการประเมินผลงานประจำหน่วย

7.1  ภาระงาน/ผลงาน หมายถึง หลักฐานแสดงผลการเรียนของผู้เรียนเมื่อเรียนจบหน่วยการเรียนและเป็นการแสดงพัฒนาความก้าวหน้าของผู้เรียนไปสู้มาตรฐาน โปรดระลึกอยู่เสมอว่าในชิ้นเดียวไม่เพียงพอที่จะเป็นตัวแทนแสดงหรือพิสูจน์ว่าผู้เรียนมีพัฒนาการถึงมาตรฐานที่ตั้งไว้ แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)  หรือการเก็บผลงานของผู้เรียนหลาย ๆ อย่าง อย่างต่อเนื่องทั้งภายในหน่วยการเรียนและจากหลายหน่วยการเรียนจะช่วยในการประเมินและเป็นหลักฐานแสดงความก้าวหน้าของผู้เรียนที่ชัดเจนน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น

                7.2  การประเมิน  เช่นเดียวกับข้อ 5.2

 



 

หนังสืออ้างอิง

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2548). การวัดและประเมินผลอิงมาตรฐานการเรียนรู้ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ:  โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุคระภัณฑ์ (ร.ส.พ.)

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2548). การวัดและประเมินผลอิงมาตรฐานการเรียนรู้ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ. กรุงเทพฯ:  โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุครุภัณฑ์ (ร.ส.พ.)