การจัดการความรู้เรื่องเล่าเร้าพลัง
การจัดการศึกษาในระดับปฐมวัยนั้นเป็นการจัดการศึกษาที่มีความสำคัญยิ่ง เพราะเป็นรากฐานรองรับการศึกษาทุกระดับ อีกทั้งความปรารถนาของพ่อแม่ที่อยากให้ลูกมีร่างกายแข็งแรง นิสัยดีเฉลียวฉลาด มีความรู้ ตลอดจนประเทศชาติก็ต้องการพลเมืองที่ดีมีคุณภาพ สิ่งเหล่านี้นั้นเริ่มจากรากฐานคือตัวเด็กนั่นเอง
จุดมุ่งหมายของหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยสำหรับเด็กอายุ 3 - 5 ปี นั้นก็มุ่งพัฒนาให้เด็กมีพัฒนาการทั้ง 4 ด้าน คือด้านร่างกาย ด้านอารมณ์จิตใจ ด้านสังคม และด้านสติปัญญา เหมาะสมกับวัย ความสามารถและความแตกต่างระหว่างบุคคลของเด็ก จึงได้กำหนดจุดมุ่งหมายซึ่งถือเป็นมาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ได้แก่
1. ร่างกายเจริญเติบโตตามวัย
2. กล้ามเนื้อใหญ่และกล้ามเนื้อเล็กแข็งแรง ใช้ได้อย่างคล่องแคล่วและประสานสัมพันธ์กัน
3. มีสุขภาพจิตดีและมีความสุข
4. มีคุณธรรมจริยธรรม และมีจิตใจที่ดีงาม
5. ชื่นชมและแสดงออกทางศิลปะ ดนตรี การเคลื่อนไหวและออกกำลังกาย
6. ช่วยเหลือตนเองได้เหมาะสมกับวัย
7. รักธรรมชาติสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมและความเป็นไทย
8. อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุขและปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของสังคม ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุข
9. ใช้ภาษาสื่อสารได้เหมาะสมกับวัย
10. มีความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาได้เหมาะสมกับวัย
11. มีจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์
12. มีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้และมีทักษะในการแสวงหาความรู้
จากประสบการณ์การสอนเป็นระยะเวลานานในระดับปฐมวัย ทำให้ข้าพเจ้าได้พบปัญหาเกี่ยวกับพัฒนาการด้านสติปัญญา ของเด็กระดับอายุ 4 ขวบ ปัญหาที่พบ ได้แก่
1. เด็กไม่กล้าพูด กล้าแสดงออก
2. เด็กไม่สนใจร่วมสนทนา ตอบปัญหา
3. เด็กไม่สนใจร่วมกิจกรรมต่างๆ
4. เด็กไม่สามารถสรุปเนื้อหาสาระที่เรียนได้
ปัญหาที่พบเหล่านี้เองทำให้ข้าพเจ้าสนใจที่จะศึกษาหาแนวทางในการจัดกิจกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาและสร้างเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญา ตลอดจนพัฒนาด้านภาษา ด้านสังคม การคิดเป็นทำเป็น การแสดงความคิดเห็นกล้าแสดงออกด้วยความมั่นใจของเด็ก และเพื่อให้สอดคล้องกับจุดมุ่งหมายของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติที่กล่าวว่าการจัดประสบการณ์ให้กับเด็กปฐมวัยนั้นครูควรเสริมสร้างทักษะทางภาษามากที่สุด ข้าพเจ้าจึงใช้เพลงและคำคล้องจองมาประกอบในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในระดับปฐมวัย
วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนาสมรรถภาพของนักเรียนระดับปฐมวัย
2. เพื่อให้นักเรียนกล้าพูด กล้าแสดงออก
3. เพื่อให้นักเรียนสามารถสรุปเนื้อหาสาระที่เรียนได้
4. เพื่อให้นักเรียนรู้จักสนทนา และตอบปัญหาต่างๆได้
กรอบแนวคิด
1. การจัดประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัยจะไม่จัดเป็นรายวิชา แต่จะจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรูแบบของกิจกรรมบูรณาการผ่านการเล่นเพื่อให้เด็กเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง เกิดทักษะความรู้ คุณธรรมจริยธรรม เกิดพัฒนาการครบทั้ง 4 ด้าน คือด้านร่างกาย ด้านอารมณ์จิตใจ ด้านสังคม และด้านสติปัญญา
2. การสอนภาษาโดยรวม / ธรรมชาติ ( whole Language ) มีปรัชญาความเชื่อว่าการสอนภาษาให้กับเด็กนั้นเป็นการสอนภาษาที่สื่อความหมายกับเด็ก ผู้สอนต้องเป็นแบบอย่างที่ดีทั้งการพูด การฟัง การอ่าน การเขียน เด็กจึงจะสามารถเรียนรู้ภาษาได้ดี และเด็กควรอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยภาษาที่สื่อความหมาย เพื่อให้เด้กได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการเล่นอย่างเป็นธรรมชาติที่สุด ไม่ใช่การทำแบบฝึกปฏิบัติ
3. สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ 2527 กล่าวว่า การจัดประสบการณ์ให้เด็กระดับปฐมวัยนั้น ครูควรสร้างเสริมทักษะทางภาษามากที่สุด รองลงมาคือทักษะทางคณิตศาสตร์ ทักษะกระบวนการคิดเพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาเป็นทักษะที่ครูควรจัดกิจกรรมให้เด็กน้อยที่สุด
วิธีดำเนินการ
1. ศึกษาเอกสารเกี่ยวกับแนวคิดและวิธีการจัดกิจกรรมโดยใช้เพลงแลพคำคล้องจอง เพื่อให้สอดคล้องกับระดับปฐมวัย
2. ศึกษาหลักการและวิธีการใช้คำที่เหมาะสมกับระดับปฐมวัย
3. แต่งเพลงและคำคล้องจองประกอบหน่วยการเรียนแต่ละหน่วย
4. ใช้คำคล้องจองประกอบการจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ในแต่ละสัปดาห์ / แต่ละหน่วยการเรียน
5. ใช้เพลงประกอบการจัดกิจกรรมในแต่ละกิจกรรม / ในแต่ละวัน
6. สังเกตและบันทึกผลการร่วมกิจกรรมของนักเรียน
ผลที่เกิดขึ้นจากการนำไปใช้กับนักเรียน
1. นักเรียนมีพัฒนาการทั้ง 4 ด้านดีขึ้น โดยเฉพาะทางด้านสติปัญญา
2. นักเรียนกล้าพูด กล้าแสดงออก
3. นักเรียนสามารถสรุปเนื้อหาสาระที่เรียนได้
4. นักเรียนรู้จักสนทนาและตอบปัญหาต่างๆได้
การพัฒนาสมองของเด็กปฐมวัย