เขียนประวัติศาสตร์สร้างสุขชุมชน....ฉบับประชาชนคนวังอ่าง
โดย
ประสิทธิชัย หนูนวล, เสณี จ่าวิสูตร,
ศิลป์เรืองศักดิ์ สุกใส, ทรงวุฒิ พัฒแก้ว,อารียา เรืองประดิษฐ์
แผนงานกิจกรรมด้านสุขภาวะชุมชนตำบลวังอ่าง แผนงานด้านสิ่งแวดล้อม
ที่ผ่านความคิดเห็นและความต้องการของแต่ละหมู่บ้านมาจัดทำเป็นงานกิจกรรมตามความพร้อมและความถนัดของแต่ละหมู่บ้าน รวมทั้งบางกิจกรรมเป็นการทำงานร่วมกันระดับตำบล
กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้การปลูกป่าริมคลอง/อนุรักษ์สายน้ำ
การใช้สารเคมีให้ถูกต้อง
ปรับปรุงตกแต่งฝายกั้นน้ำหน้าโรงเรียน ตชด. ควนมีชัย
สำรวจข้อมูลผักพื้นบ้านและสัตว์น้ำจากแหล่งน้ำของชุมชน
อาสาสมัครพิทักษ์สัตว์น้ำ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้นอกพื้นที่เรื่องรูปแบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน
อบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องเกษตรชีวภาพเพื่อสุขภาพสิ่งแวดล้อม
กิจกรรมให้ความรู้/สาธิตการทำธนาคารอาหารปลอดภัยวิถีไทย เพื่อเป็นแหล่งอาหารปลอดภัยของคนทั้งชุมชน
การจัดการขยะ
|
แผนงานด้านสังคม
แผนงานด้านพัฒนาศักยภาพด้านต่างๆ
|
|
แผนงานด้านส่งเสริมอาชีพ
แผนงานด้านออกกำลังกาย/สุขภาพ
แผนงานด้านวัฒนธรรม
|
อาศัยความร่วมมือในการดำเนินงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
แผนงานต่างๆที่แต่ละชุมชนนำเสนอมาแต่ละหมู่บ้าน ได้นำไปสู่การพิจารณาเพื่อปรับปรุงเพิ่มเติมและผ่านความเห็นชอบ จากตัวแทนแต่ละหมู่บ้าน โดยมีตัวแทนแต่ละหมู่บ้านประมาณ 10 คน และบุคคลองค์กรอื่นๆประมาณ 100 คน เข้าร่วมพิจารณา ก่อนที่จะดำเนินกิจกรรมตามแผนงาน เมื่อมาวิเคราะห์ถึงแผนกิจกรรมที่ออกมานั้น จะเห็นได้ว่าเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวปากท้องของคนในตำบลวังอ่างเป็นหลัก การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานจะไม่อยู่ในแผนงาน เพราะชุมชนเห็นว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ อบต. ต้องดำเนินการอยู่แล้ว แต่สิ่งที่จำเป็นและต้องการให้เกิดความความสุขในชุมชน ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องที่อยู่ใกล้ตัวและเกี่ยวข้องการการเป็นอยู่ในชีวิตประจำวัน ว่าจะทำอย่างไรให้ตำบลวังอ่างมีสุขภาพด้านต่างๆสมบูรณ์ ตลอดจนชุมชนสามารถที่จะพึ่งตนเองได้ อยู่ร่วมกันได้บนพื้นฐานทางทรัพยากรที่มี โดยการดำเนินการเองโดยชุมชนและต้องอาศัยบุคคลหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือองค์กรภายนอกมาสนับสนุนในส่วนที่ชุมชน ไม่สามารถดำเนินการได้เองโดยลำพังหรือไม่มีกำลังพอที่จะช่วยเหลือกันเองในชุมชน คณะทำงานซึ่งเป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนกิจกรรม พร้อมที่จะร่วมมือกับทุกฝ่าย ด้วยความเต็มใจ ประเด็นต่างๆที่ยังตกหล่นไม่สมบูรณ์ก็พร้องที่จะรับฟังคำชี้แนะอย่างต่อเนื่อง ทำให้ได้รับความร่วมมือจากภาคีที่สนับสนุนกิจกรรมตามแผนงานกิจกรรมด้านต่างๆนั้น ได้รับการสนับสนุนจาก 4 ส่วนด้วยกัน คือ
ชุมชนสมทบ
สปสช.(153,900 บาท)
โครงการพัฒนาชุมชนเป็นสุข ดับบ้านดับเมือง จำนวน100,000 บาท
อบต.สนับสนุน 288,000 กว่าบาท
จากการที่คณะทำงานแผนสุขภาพชุมชนได้ดำเนินการมาประมาณ 1 ปี ทำให้กิจกรรมต่างๆเกิดขึ้นในชุมนอย่างต่อเนื่องและในบางแผนงานกิจกรรมยังไม่ได้ดำเนินการ เพราะขึ้นอยู่กับเงื่อนไข ระยะเวลา งบประมาณ และความพร้อมของคนในตำบล แต่แผนงานทั้งหมด เป็นแผนงานซึ่งชุมชนเตรียมไว้เพื่ออนาคตไปด้วยพร้อมๆกัน
ประการสำคัญที่ทำให้การดำเนินงานตามแผนกิจกรรมที่กำหนดเกิดขึ้นได้นั้น
ประการแรก การประสานความร่วมมือกับแกนนำในทุกหมู่บ้าน ได้เข้ามาร่วมคิดร่วมดำเนินการ ทำตามขั้นตอนที่กำหนด ถึงแม้ว่าแกนนำบางหมู่บ้านยังไม่เห็นความสำคัญและมองไม่เห็นคุณค่าของการจัดการแผนสุขภาวะชุมชนในอนาคตที่จะเกิดขึ้นก็ตาม แต่แกนนำที่ดำเนินการมีความมั่นใจและยังผลักดันกิจกรรมอย่างต่อเนื่องและอยากให้ครบทุกหมู่บ้าน
ประการที่สอง ได้รับความร่วมมือจาก เจ้าหน้าที่สถานีอนามัยอย่างเต็มที่ เจ้าหน้าที่บางท่านทุ่มเทกำลังกายกำลังความสามารถ เป็นพี่เลี้ยงคอยปรึกษาให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด แต่การตัดสินใจขึ้นอยู่กับคณะทำงานและสมาชิกในชุมชน
ประการที่สาม เป็นกระบวนการทำงานที่มีความต่อเนื่อง จากเดิมมีเพียง 2-3 หมู่บ้านที่สามารถเชื่อมประสานความร่วมมือ หลังจากนั้นหมู่บ้านใกล้เคียงก็ทยอยเข้ามาเป็นคณะทำงานกลางและเป็นแกนนำในหมู่บ้านนั้นๆ ความต่อเนื่องที่เกิดขึ้นจากการทำงาน ทำให้แกนนำมีความเข้าใจเพิ่มมากขึ้น
ประการที่สี่ ได้รับแรงสนับสนุนจากครูในโรงเรียน ผู้อาวุโส ชุมชน แกนนำ ผู้นำ ครู ในตำบลและสมาชิกในแต่ละหมู่บ้านให้ความร่วมมือ
ประการที่ห้า อาศัยการใช้สื่อที่มีเป็นของชุมชนเอง คือวิทยุชุมชนคนลาไม ที่สามารถบอกกล่าวเล่าเรื่องราวต่างๆผ่านสื่อวิทยุ จนกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ก่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจและคณะทำงานเองก็ได้มีการแลกเปลี่ยนกับคนอื่นๆทุกครั้งเมื่อมีโอกาส
ประการที่หก การแบ่งบทบาทคณะทำงานให้ทุกคนมีความรับผิดชอบและมีส่วนร่วมในการวางแผน การทบทวนแผนงานและการสรุปบทเรียนหลังจากการทำงาน อย่างน้อยมีการแลกเปลี่ยนพูดคุยเดือนละประมาณ 2 ครั้ง
