ปกกะโดงก๊างตุงไม่ถูกต้องตามฮีตกองจักตกขึดอาถรรพ์

ตุงไจ เป็นเครื่องสักการะบูชาพระพุทธเจ้าถึงห้าพระองค์ได้แก่พระพุทธเจ้ากุกสันโท  โกนาคมโน  กัสสปะ   โคตมะ  และอริยเมตไตร  ด้วยความสำคัญดังกล่าวชาวล้านนาได้ให้ความเคารพนับถือตุงไจเป็นเครื่องสักการะสูงยิ่ง  หากจะถวายทานตุงต้องกระทำตัดเย็บด้วยตนเอง กว่าจะได้ตุงเพียงหนึ่งผืนก็ใช้เวลานานนับปี  เมื่อจะนำไปถวายทานต้องขอสุมา(ขมา)ตุงก่อน  ทานตุงแล้วต้องมีพิธีกรรมสำคัญต่อเนื่อง  มีข้อละเว้น  งดการกระทำบางอย่างเกี่ยวกับตุงเพราะมันจะตกขึดหรือถูกอาถรรพ์

จากข้อห้ามกระทำ มีตำรา มีคัมภีร์ เกี่ยวกับตุงไจจารึกไว้เป็นหลักฐานมากมาย หลากหลายตำรา   ทำให้ผู้เขียนออกสำรวจและบันทึกตรวจสอบเกี่ยวกับตุงไจในการนำตุงไจมาใช้ประดับตกแต่งร้านค้า  การนำตุงไจมาปักตามรั้วบ้านเพื่อพิสูจน์ว่าขึดตามตำราหรือไม่

ชัดที่สุดคือการตกขึดที่นำตุงไจมาปักทำพิธีเปิดร้านอาหารโดยการนิมนต์พระมาทำพิธีแล้วนำตุงไจสีแดงปักไว้หน้าร้านเพราะเชื่อว่าตุงไจ  คือไชยชนะ มีโชคชัยทั้งมวล ไม่นานนักเมื่อตุงไจสีซีดจางลงร้านค้าต้องปิดลงตามสีจางลงของตุงเพราะไม่มีคนมาทานอาหาร  ทั้งๆที่อยู่ใกล้ศูนย์ราชการ  มีที่เก็บรถกว้างขวางแต่ไม่มีใครเอารถมาจอดเพื่อทานอาหาร

เจ้าของเก่าต้องให้ผู้อื่นเช่า  ผู้เช่าใหม่ก็ทำอาหารขายเช่นกันแต่ก็ไม่มีใครมาทานอาหารอย่างเช่นเจ้าของร้านครั้งแรก   และมีการเปลี่ยนผู้เช่าไปหลายๆรายรายแล้วรายเล่าแต่ก็ต้องปิดลงทุกเจ้าจนปัจจุบันก็ยังประกาศให้เช่า

ยังมีอีกหลายรายที่ตกขึดเรื่องของตุงไจ เพราะเข้าใจผิดว่า  ตุงไจคือตุงแห่งไจ(ชัยชนะ)เท่านั้น ที่จริงตุงไจหมายถึงชัยมงคลคุณงามความดีทั้งมวลใช่ว่ามีความหมายเพียงชัยชนะอย่างเดียวก็หาไม่

เมื่อหลงผิดว่าตุงไจคือเครื่องหมายแห่งชัยชนะและไม่ศึกษาข้อมูลอย่างจริงจังจึงนำตุงไจมาใช้ประดับตามที่ไม่บังควรทั่วไป  หรือบางคนมองในแง่ที่ว่าตุงเป็นเพียงแค่ธงและเครื่องประดับจึงนำตุงมาใช้ประดับตกแต่งในบ้านตนเอง  หรือร้านค้าตนเอง  แม้แต่สถานที่อโคจร  บาร์  คลับ  ผับเทคก็นำตุงมาใช้แขวนตกแต่ง   จึงต้องตกขึดหรือต้องอาถรรพ์ตามตำรามูละขึดเรื่องตุงสรุปว่า "ปกกะโดงค้างตุง แขวนโคมไฟในบ้าน     หอเฮือน(หอเรือน)มักฉิบหาย .."

ที่จริงเรื่องขึดเกี่ยวกับตุงไจยังมีอีกมาก  และมีพบเห็นให้เก็บข้อมูลอีกหลายประเด็น ตัวอย่างในชีวิตจริงก็ยังมีให้พบกันอยู่ทั่วไปเพียงแต่ไม่มีคนใส่ใจกันมากนัก      แต่ผู้คนที่ไม่ถือสาเรื่องขึดก็ยังทำกันต่อไป  หากพบเรื่องขึดเกี่ยวกับตุงมักพูดว่าเป็นเรื่องเหลวไหลมีเพียงสำนึกในใจเพียงว่าตุงคือธงเป็นเครื่องประดับ

ดังกล่าวแล้วว่าตุงเป็นเครื่องสักการะพระพุทธเจ้าถึงห้าพระองค์  เป็นของสูงยิ่งของผู้คนล้านนาใช้ถวายแขวนบูชาเพียงในวัดเท่านั้น  มิใช่นำตุงไปแขวนในที่อื่นๆ     ในปัจจุบันตุงกลับถูกลดคุณค่าลงเพียงเครื่องประดับ  เกิดความสับสน    ผู้คนที่รู้เรื่องตุงเห็นความไม่ถูกต้องเกิดความอัดอั้นตันใจ  มรดกของบรรพบุรุษล้านนาที่สร้างไว้ดีงามกลับถูกนำไปใช้แบบหมิ่นแคลนเพราะเกิดความไม่ถูกต้องตามจารีตเดิมเกี่ยวกับตุงมันจึง.....ขึด