ภูมิปัญญาการคัดเลือกเมล็ดมะละกอ(แขกดำ แขกนวล)สำหรับปลูก

มะละกอ เป็นพืชอีกชนิดที่ผมรัก จำเป็นต้องปลูกติดสวนไว้เสมอ ใครไปใครมาก็ฝากให้รับประทาน เป็นของฝากจากคนทำสวน แต่ปัญหาของการปลูกมะละกอก็มีอยู่ ที่สำคัญก็คือ 1.โรคไวรัส (ใบด่างเหลือง)ของมะละกอ ซึ่งหากเป็นขณะโตแล้วก็ทำให้ใบด่าง ยอดหงิกเหลือง ลูกเป็นหลอด เสียรูปทรง แต่หากเป็นมาแต่ระยะกล้า ก็จะทำให้ใบ และยอด หงิกงอ ด่างรุนแรง จนไม่ให้ผลผลิต อีกประการหนึ่งสำหรับคนปลุกมะละกออย่างผมคือ 2.การทีมะละกอเป็นดอกตัวผู้ (ติดดอก มีก้านระโยงระยาง แต่ไม่ติดลูกที่บริโภคได้)ที่สำคัญคือเป็นดอกตัวเมีย(รูปทรงอ้วน ป้อม สั้น เนื้อบาง ไส้ในกลวง อาจไม่มีเมล็ดอยู่เลย)ส่วนลักษณะมะละกอแขกดำ หรือ แขกนวลที่ต้องการ คือ ลูกยาวได้รูป เนื้อหนา หากเนื้อหนาถึง 1 นิ้วจะดีมาก เนื้อเหนียว ไส้ในไม่กลวง หากสุกสีต้องจัด หรือส้มเข้ม ยางน้อย รสหวาน ให้ติดเค็มน้อยที่สุด ซึ่งลักษณะของมะละกอที่ดีดังกล่าว เป็นมะละกอที่เกิดจากดอกกะเทย(ดอกสมบูรณ์เพศ) ชาวสวนทุกคนจึงหวังที่จะให้มะละกอของตนติดดอกกะเทย ดังนั้นเวลาปลูกจึงต้องปลูกอย่างน้อย 2-3 ต้น/หลุม เผื่อไว้คัดทิ้งเมื่อเริ่มเห็นดอก หากเป้ดอกตัวผู้หรือ ตัวเมียก็คัดทิ้ง แต่หากเป็นดอกกะเทยก็เอาไว้ ได้มีโอกาสสอบถามจากชาวสวนมะละกอมืออาชีพ ตลอดจนทดลองในสวนตัวเองหลายปี จึงอยากเสนอวิธีการคัดเมล็ดมะละกอสำหรับชาวสวน ไว้ลองปฏิบัติ เพื่อให้ได้มะละกอปลอดโรคไวรัสไว้ปลูก ตลอดจนเพื่อให้ได้มะละกอที่เป็นดอกกะเทย ทั้งนี้วิธีการนี้สำหรับมะละกอพันธุ์แท้ เช่น แขกดำ แขกนวล เท่านั้น ไม่สามารถใช้สำหรับมะละกอลูกผสม เช่น เรดเลดี้ หรือ มะละกอฮอลแลนด์ ได้ 1.คัด และ เก็บผลมะละกอสุก 90 เปอร์เซ็นต์ จากต้นแม่ในแปลงปลูก ที่สมบูรณ์ แข็งแรง ปลอดโรค เริ่มออกลูกจากใกล้โคนต้น ลูกและดอกออกสมำเสมอ ทรงลูกสวย ขนาดไล่เรียงจากโคนถึงปลาย เนื้อหนา รสดี (ต้องเป็นมะละกอที่ปลูกในแปลงที่เป็นพันธุ์เดียวกันทั้งหมดเท่านั้น) 2.ผ่าลูก คัด และ เก็บเฉพาะเมล็ดสีดำเข้ม(ในผลมะละกอ จะมีเมล็ดที่สีดำเข้ม และสีนำตาลแก่ซึ่งเป็นเมล็ดที่ควรคัดทิ้ง) จากนั้นล้างเอาเมือกหุ้มเมล็ด และยางออก นำไปตากแดดให้แห้ง 2 แดด และนำมาผึ่งในที่ร่มอีก 5-7 วัน หากต้องการเก็บเก็บในตู้เย็น ได้นาน 6 เดือน 3.นำเมล็ดไปเพาะในกระบะด้วยทราย หรือ วัสดุเพาะ(มีเดีย) ควรเพาะให้ต้นกล้ามีอายุ อย่างน้อย 3-4 สัปดาห์(บริษัทฯ แนะนำเพียง 14 วัน)จากนั้นถอนต้นกล้า เพื่อสังเกตลักษณะราก เลือกต้นที่มีรากแก้วตรง รากฝอยเยอะ และคัดต้นที่มีรากแก้วงอคด และไม่มีรากฝอย หรือ รากฝอยน้อยทิ้ง เพราะมักเป็นต้นที่เป็นดอกตัวเมีย 4.นำต้นที่คัดเลือกไว้ในถุงดำ ด้วยดินผสม ให้มีขาดสูงประมาณ 1 คืบ เพื่อรอปลูกต่อไป เพียงวิธีการคัดเมล็ดเท่านี้ เกษตรกรก็จะได้ต้นมะละกอแขกดำ-แขกนวล ที่ตรงตามพันธุ์ และปลอดโรคไว้เพาะปลูก ยอมเสียเวลาซักนิด เพื่อ จะไม่สูญเสีย และ เสียเวลา