ถ้าเอ่ยนามของพระนางบูเช็กเทียนคงจพไม่มีใครไม่รู้จัก สตรีที่ครั้งหนึ่งเคยทรงอำนาจสุงสุดทุกอย่างที่มือของพระนาง เรามาลองศึกษาเส้นทางชีวิตและเส้นทางการก้าวสู่อำนาจของพระนางกันดีกว่าค่ะ
โดยASTVผู้จัดการออนไลน์19มกราคม2548
อู่เจ๋อเทียนหรือบูเช็กเทียน （武则天）เป็นฮองเฮาในถังเกาจงหลี่จื้อมีชื่อว่า ‘เจ้า’（曌）บิดาเป็นพ่อค้าไม้ ปลายราชวงศ์สุยได้มีการติดต่อกับหลี่ยวนต่อมาเมื่อหลี่ยวนสถาปนาราชวงศ์ถัง ก็ติดตามมาตั้งรกรากที่นครฉางอันเข้ารับราชการต่อมา
เมื่อบูเช็กเทียนอายุได้ 14 ปีถูกเรียกตัวเข้าวังเป็นนางสนมรุ่นเยาว์ในรัชกาลถังไท่จงหลี่ซื่อหมินเมื่อถังไท่จงสวรรคตจึงต้องออกบวชเป็นชีตามโบราณราชประเพณี
หลังจากถังเกาจงหลี่จื้อขึ้นครองราชย์ก็รับตัวบูเช็กเทียนเข้าวังมาด้วยการสนับสนุนจากหวังฮองเฮาที่กำลังขัดแย้งกับสนมเซียวและต่างฝ่ายต่างคอยให้ร้ายกัน ต่อมาในปี 655 ถังเกาจงคิดจะปลดหวังฮองเฮาและตั้งบูเช็กเทียนขึ้นแทน แต่เสนาบดีเก่าแก่ ฉางซุนอู๋จี้（长孙无忌）และฉู่ซุ่ยเหลียง（褚遂良）แสดงท่าทีคัดค้าน ส่วนหลี่อี้ฝู่（李义府）และสี่ว์จิ้งจง（许敬宗）แสดงความเห็นคล้อยตามต่อมาเมื่อถังเกาจงปลดหวังฮองเฮา แต่งตั้งบูเช็กเทียนขึ้นเป็นฮองเฮาแทนฉางซุนอู๋จี้ ฉู่ซุ่ยเหลียงและกลุ่มที่คัดค้านต่างทยอยถูกปลดจากตำแหน่งบ้างถูกบีบคั้นให้ฆ่าตัวตาย ส่วนหวังฮองเฮาและสนมเซียวก็ไม่อาจรอดพ้นชะตากรรมได้ภายหลัง ถังเกาจงร่างกายอ่อนแอ ล้มป่วยด้วยโรครุมเร้า ไม่อาจดูแลราชกิจได้บูฮองเฮาเข้าช่วยบริหารราชการแผ่นดิน จึงเริ่มกุมอำนาจในราชสำนักสุดท้ายสามารถรวบอำนาจไว้ทั้งหมด
ปี 683 ถังเกาจงหลี่จื้อสิ้น รัชทายาทหลี่เสี่ยน（李显）โอรสองค์ที่สามของบูฮองเฮาขึ้นครองราชย์ต่อมา พระนามว่าถังจงจง（唐中宗）ปีถัดมา บูเช็กเทียนปลดถังจงจงแล้วตั้งเป็นหลูหลิงหวัง（庐陵王）จากนั้นตั้งหลี่ตั้น（李旦）ราชโอรสองค์ที่สี่ขึ้นครองราชย์แทนพระนามว่าถังรุ่ยจง（睿宗）แต่ไม่นานก็ปลดจากบัลลังก์เช่นกัน
ระหว่างนี้กลุ่มเชื้อพระวงศ์ตระกูลหลี่และขุนนางเก่าที่ออกมาต่อต้านอำนาจของตระกูลบูล้วนถูกกำจัดกวาดล้างอย่างเหี้ยมโหดฐานอำนาจของกลุ่มตระกูลหลี่อ่อนโทรมลงอย่างมาก กระทั่งปี 690 บูเช็กเทียนประกาศเปลี่ยนราชวงศ์ถังเป็นราชวงศ์โจว（周）หรือในประวัติศาสตร์จีนเรียกว่าราชวงศ์อู่โจว （武周）มีนครหลวงที่ลั่วหยาง ตั้งตนเป็นจักรพรรดินี ทรงอำนาจสูงสุดด้วยวัย 67 ปีถือเป็นจักรพรรดินีองค์แรกและองค์เดียวในประวัติศาสตร์จีน
แม้ว่าการเข่นฆ่ากวาดล้างศัตรูทางการเมืองขนานใหญ่ส่งผลให้บรรยากาศบ้านเมืองขณะนั้นเต็มไปด้วยความหวาดระแวงและความกลัวแต่โดยทั่วไปแล้ว สภาพเศรษฐกิจและสังคมยังมีความเจริญรุ่งเรืองบูเช็กเทียนได้ปรับปรุงระบบโครงสร้างการปกครองท้องถิ่นการสอบคัดเลือกบุคคลเข้ารับราชการและทหารให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นทั้งบ่มเพาะบุคลากรที่มีความสามารถมากมายซึ่งส่งผลให้ในรัชกาลถังเสวียนจงในเวลาต่อมาแวดล้อมด้วยเสนาอำมาตย์ที่ทรงภูมิความรู้และคุณวุฒิเป็นผู้ช่วยเหลือ
เมื่อถึงปี 705 ขณะที่พระนางบูเช็กเทียนวัย 82 ปี ล้มป่วยลงด้วยชราภาพเหล่าเสนาบดีที่นำโดยจางเจี่ยนจือ（张柬之）ก็ร่วมมือกันก่อการโดยบีบให้บูเช็กเทียนสละราชย์ให้กับโอรสของพระองค์ ถังจงจงหลี่เสี่ยนทั้งรื้อฟื้นราชวงศ์ถังกลับคืนมา ภายหลังเหตุการณ์ไม่นาน บูเช็กเทียนสิ้น
ดวงตะวันฉายแสง
ภายหลังรัชกาลของบูเช็กเทียนสภาพการเมืองภายในราชสำนักปั่นป่วนวุ่นวาย เนื่องจากถังจงจงอ่อนแออำนาจทั้งมวลตกอยู่ในมือของเหวยฮองเฮา（韦皇后）ที่คิดจะยิ่งใหญ่ได้เช่นเดียวกับบูเช็กเทียนเหวยฮองเฮาหาเหตุประหารรัชทายาท จากนั้นในปี 710 วางยาพิษสังหารถังจงจงโอรสองค์ที่สามของถังรุ่ยจงนามหลี่หลงจี
（李隆基）ภายใต้การสนับสนุนขององค์หญิงไท่ผิง（太平公主）ชิงนำกำลังทหารบุกเข้าวังหลวงสังหารเหวยฮองเฮาและพวกภายหลังเหตุการณ์องค์หญิงไท่ผิงหนุนถังรุ่ยจงขึ้นครองราชย์แต่งตั้งหลี่หลงจีเป็นรัชทายาท แต่แล้วองค์หญิงไท่ผิงพยายามเข้ากุมอำนาจเบ็ดเสร็จแต่เกิดขัดแย้งกับรัชทายาทหลี่หลงจี ปี 712 ถังรุ่ยจงสละราชย์ให้กับโอรสหลี่หลงจีเมื่อขึ้นครองราชย์ทรงพระนามว่า ถังเสวียนจง（唐玄宗）สิ่งแรกที่กระทำคือกวาดล้างขุมกำลังขององค์หญิงไท่ผิงนำพาสันติสุขกลับคืนมาอีกครั้ง
"ความเสียหายร้ายแรงที่เกิดจากการกบฏครั้งนี้เป็นเหตุให้ยุคทองของราชวงศ์ถังดับวูบลงอย่างไม่อาจฟื้นคืนกลับคืนมาเช่นเมื่อครั้งก่อนเก่าได้อีก"
อาทิตย์ดับยามเที่ยง
ต้นรัชกาลถังเสวียนจงบริหารบ้านเมืองอย่างจริงจังรอบข้างแวดล้อมด้วยขุนนางผู้ทรงความรู้ความสามารถมากมายมีการปฏิรูปการบริหารการปกครองครั้งใหญ่ ตัดทอนรายจ่ายฟุ้งเฟ้อที่เคยมีในรัชกาลก่อนลดขนาดหน่วยงานราชการที่ใหญ่โตเทอะทะกวาดล้างขุนนางฉ้อราษฎร์ที่มาจากการซื้อขายตำแหน่งจัดระเบียบและรวบรวมผลงานวรรณกรรมและวิทยาการต่างๆบ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองถึงจุดสูงสุด
แต่แล้วในปลายรัชสมัย เนื่องจากบ้านเมืองสงบสุขเป็นเวลานานถังเสวียนจงค่อยวางมือจากราชกิจ ปี 744 นับแต่รับตัวหยางอวี้หวนเป็นสนมกุ้ยเฟยไว้ข้างกาย ก็ลุ่มหลงกับการเสพสุขในบั้นปลายทอดทิ้งภารกิจบริหารราชการแผ่นดินจนเป็นโอกาสให้เสนาบดีหลี่หลินฝู่（李林甫）เข้ากุมอำนาจ แสวงหาอำนาจส่วนตนคอยกีดกันขุนนางและนายทัพที่มีความดีความชอบริดรอนขุมกำลังจากส่วนกลางในที่ไม่ใช่พรรคพวกตนขณะที่ให้การสนับสนุนแม่ทัพชายแดนที่มาจากกลุ่มชนเผ่าภายนอกเนื่องจากในช่วงเวลาดังกล่าวเกิดภาวะตึงเครียดตามแนวชายแดนกับทิเบต ทูเจี๋ยว์เกาหลี และน่านเจ้าทางภาคใต้กำลังทหารรับจ้างที่ต้องประจำอยู่ตามแนวพรมแดนมีจำนวนมากขึ้นแม่ทัพชายแดนจึงกุมอำนาจเด็ดขาดทางทหารไว้ได้
หลังจากหลี่หลินฝู่เสียชีวิตหยางกั๋วจง（杨国忠）ญาติผู้พี่ของสนมหยางกุ้ยเฟยได้ขึ้นเป็นเสนาบดีแทนแต่กลับเลวร้ายยิ่งกว่า ด้วยถืออำนาจบาตรใหญ่ ฉ้อราษฎร์บังหลวงการโกงกินของขุนนางทำให้ระบบการจัดสรรที่นาและการเกณฑ์ทหารล้มเหลวกำลังทหารอ่อนโทรมลง ช่วงเวลาดังกล่าวเกิดเหตุขัดแย้งจากการแย่งชิงอำนาจระหว่างหยางกั๋วจงเสนาบดีคนใหม่กับอันลู่ซัน（安禄山）แม่ทัพชายแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นเหตุให้อันลู่ซันหาเหตุยกกำลังบุกเข้านครฉางอัน
ถังเซวียนจงและหยางกุ้ยเฟยหลบหนีลงใต้ระหว่างทางบรรดานายทหารที่โกรธแค้นพากันจับตัวหยางกั๋วจงสังหารเสียจากนั้นบีบบังคับให้ถังเซวียนจงประหารหยางกุ้ยเฟย จากนั้นเดินทัพต่อไปถึงแดนเสฉวนขณะเดียวกัน รัชทายาทหลี่เฮิง（李亨）หลบหนีไปถึงหลิงอู่(ปัจจุบันอยู่ในมณฑลหนิงเซี่ย)ก็ได้รับการสนับสนุนให้ขึ้นครองราชย์ต่อมา พระนามว่าถังซู่จง（唐肃宗）
ฝ่ายกองกำลังกบฏเมื่อได้ชัยก็เข้าปล้นชิงทรัพย์สินราษฎร ปี 757 เกิดการแตกแยกภายในอันลู่ซันถูกชิ่งซี่ว์（庆绪）บุตรชายสังหารทัพถังได้โอกาสยกกำลังบุกยึดนครฉางอันและลั่วหยางกลับคืนมา แต่แล้วในปี758 สื่อซือหมิง（史思明）ขุนพลเก่าของอันลู่ซันก่อการอีกครั้ง ที่เมืองฟั่นหยาง(ปักกิ่ง)สังหารอันชิ่งซี่ว์ จากนั้นบุกยึดนครลั่วหยางได้อีกครั้ง ปี 761 ระหว่างยกกำลังบุกฉางอันถูกเฉาอี้（朝义）บุตรชายสังหารเช่นกันเป็นเหตุให้กองกำลังระส่ำระสายทัพถังได้โอกาสร่วมกับกองกำลังของชนเผ่าหุยเหอ（回纥）ตีโต้กลับคืนเฉาอี้พ่ายแพ้ฆ่าตัวตาย เหตุวิกฤตจากกบฏอันลู่ซันและสื่อซือหมิง ตั้งแต่ปี 755 – 763 จึงกล่าวได้ว่าสงบราบคาบลง
ความเสียหายร้ายแรงที่เกิดจากการกบฏครั้งนี้เป็นเหตุให้ยุคทองของราชวงศ์ถังดับวูบลงอย่างไม่อาจฟื้นคืนกลับคืนมาเช่นเมื่อครั้งก่อนเก่าได้อีก
