โครงร่างการเขียนตอบข้อสอบกฎหมาย

                            กรณีตามปัญหา ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ วางหลักกฎหมายไว้ว่า

                    มาตรา....................................................................................................................................... 

 ....................................................................................................................................................................                                                                            

 ....................................................................................................................................................................

                    ข้อเท็จจริงตามปัญหา การที่ ....................................................................................................

.....................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................   

                 ดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น.....................................................................................................

.....................................................................................................................................................................                      

 ตัวอย่าง

ข้อ 3. นางแดงทำสัญญากู้เงินนายกิ่งไป 500,000 บาท นายกิ่งไม่ต้องการให้ผู้อื่นทราบว่าตนเป็นนายทุนเงินกู้จึงตกลงกันให้นายสีบิดานางแดงทำสัญญาค้ำประกันการชำระหนี้เงินกู้ของนางแดง และให้นายดำสามีนางแดงจดทะเบียนจำนองที่ดินเป็นประกันหนี้เงินกู้ของนางแดง โดยให้นายก้านบิดานายกิ่งเป็นผู้รับจำนอง ต่อมานางแดงผิดนัดไม่ชำระหนี้ นายกิ่งยื่นฟ้องนางแดงและนายสีให้ร่วมกันชำระหนี้เงินกู้ดังกล่าว ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้น นายกิ่งขอถอนฟ้องนายสีและทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับนางแดง โดยนางแดงยอมชำระหนี้เต็มจำนวนตามสัญญากู้ที่ฟ้อง ศาลชั้นต้นอนุญาตให้ถอนฟ้องและพิพากษาตามยอมให้นางแดงชำระหนี้เงินกู้ดังกล่าวแก่นายกิ่ง แต่เมื่อถึงกำหนดนางแดงไม่ชำระหนี้ และไม่มีทรัพย์สินที่นายกิ่งจะบังคับคดีได้ให้วินิจฉัยว่า

            (1) นายกิ่งจะฟ้องบังคับนายสีตามสัญญาค้ำประกันได้หรือไม่

            (2) นายก้านจะฟ้องบังคับจำนองแก่นายดำได้หรือไม่

ธงคำตอบ

(1) กรณีตามปัญหา ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ วางหลักกฎหมายไว้ว่า

มาตรา 698 อันผู้ค้ำประกันย่อมหลุดพ้นจากความรับผิดในขณะเมื่อหนี้ของลูกหนี้ระงับสิ้นไปไม่ว่าเพราะเหตุใด ๆ

ข้อเท็จจริงตามปัญหา การที่นายกิ่งและนางแดงทำสัญญาประนีประนอมยอมความโดยนางแดงยอมชำระหนี้เต็มจำนวนตามสัญญากู้ที่ฟ้องและศาลพิพากษาตามยอมนั้น มูลหนี้ตามสัญญากู้ยังไม่ระงับในทันที และไม่ใช่การผ่อนเวลาให้ลูกหนี้ เมื่อนางแดงไม่ชำระหนี้ตามสัญญาประนีประนอมยอมความ หนี้เงินกู้จึงไม่ระงับสิ้นไป นายสีซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันย่อมไม่หลุดพ้นจากความรับผิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 698 นายกิ่งจึงฟ้องบังคับนายสีตามสัญญาค้ำประกันได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 1007/2517, 57/2523 และ 10205/2546)

ดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น นายกิ่งจึงฟ้องบังคับนายสีตามสัญญาค้ำประกันได้

(2) กรณีตามปัญหา ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ วางหลักกฎหมายไว้ว่า

มาตรา 702 อันว่าจำนองนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าผู้จำนองเอาทรัพย์สินตราไว้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่าผู้รับจำนอง เป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง

มาตรา 709 บุคคลคนหนึ่งจะจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อประกันหนี้อันบุคคลอื่นจะต้องชำระ ก็ให้ทำได้

ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญมิพักต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือหาไม่

ข้อเท็จจริงตามปัญหา จำนองเป็นสัญญาซึ่งผู้จำนองเอาทรัพย์สินตราไว้เป็นประกันการชำระหนี้แก่ผู้รับจำนอง ผู้จำนองอาจเป็นตัวลูกหนี้เองหรือบุคคลอื่นจำนองทรัพย์สินของตนเพื่อประกันหนี้ของลูกหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 709 แต่ผู้รับจำนองซึ่งชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองจะต้องเป็นเจ้าหนี้ในมูลหนี้ที่มีการจำนองเป็นประกันนั้น ตามมาตรา 702 นายก้านผู้รับจำนองมิได้เป็นเจ้าหนี้ในมูลหนี้ที่นางแดงทำสัญญากู้เงินนายกิ่งไป เมื่อนายก้านผู้รับจำนองไม่อยู่ในฐานะเป็นเจ้าหนี้ในมูลหนี้ที่มีการจำนองเป็นประกัน นายก้านจึงฟ้องบังคับจำนองแก่นายดำไม่ได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 817/2521 และ 4436/2545)

ดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น นายก้านจึงฟ้องบังคับจำนองแก่นายดำไม่ได้