โครงการศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาระบบศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาลระดับจังหวัด
มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาต้นแบบระบบศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาละดับจังหวัดขึ้น
โดยโครงการศึกษาการวิจัยนี้ เป็นความร่วมมือระหว่างคณะผู้วิจัยจากคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและกองสุขศึกษากระทรวงสาธารณสุข ซึ่งขณะนี้อยู่ในระยะของการปรับปรุง แก้ไขระบบจากขั้นตอนการรับรองระบบการพัฒนาระบบนี้ดิฉันเป็นผู้วิจัยหลัก จึงขอนำข้อมูลเบื้องต้นมาเผยแพร่ก่อน ส่วนเวอร์ชั่นเต็มที่จะมีรายละเอียดของขั้นตอนในแต่ละระบบจะมานำเสนอให้ได้อ่านในครั้งต่อไปนะคะ
§ ศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาลคืออะไร ?
ศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาล คือ แหล่งการเรียนรู้ที่โรงพยาบาลจัดขึ้น เพื่อให้ผู้รับ บริการได้เข้ามาเรียนรู้ข้อมูลความรู้ด้านสุขภาพจากสื่อทั้งในรูปแบบของสื่อสิ่งพิมพ์ สื่อโสตทัศน์ สื่อคอมพิวเตอร์ ทั้งในรูปแบบการเรียนรู้ด้วยตนเองและผ่านกระบวนการจัดกิจกรรมของโรงพยาบาล
โดยแหล่งการเรียนรู้นี้จะมีการรวบรวมจัดเก็บสื่อ ข้อมูลความรู้สุขภาพในรูปของฐานข้อมูลอย่างเป็นระบบ มีการจัดการข้อมูลสารสนเทศด้านสุขภาพ และเป็นแหล่งสนับสนุนการเรียนรู้ด้านสุขภาพให้กับเครือข่ายภาคประชาชนและหน่วยงานต่างๆ
§ ศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาลมีรูปแบบอย่างไร ?
รูปแบบของศูนย์การเรียนรู้ในโรงพยาบาลแต่ละแห่ง อาจมีลักษณะแตกต่างกันไปตามความต้องการ ความเหมาะสม หรือ ความพร้อมของโรงพยาบาล ศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาลในปัจจุบัน แบ่งได้เป็น 3 แบบได้แก่
§ ศูนย์การเรียนรู้แบบที่1 แบบห้องศูนย์การเรียนรู้ที่เป็นเอกเทศ
§ ศูนย์การเรียนรู้แบบที่2 แบบทุกพื้นที่ของโรงพยาบาลรวมกันเป็นศูนย์การเรียนรู้
§ ศูนย์การเรียนรู้แบบที่3 แบบผสม (มีทั้งแบบห้องศูนย์การเรียนรู้ที่เป็นเอกเทศและ
แบบทุกพื้นที่ของโรงพยาบาลรวมกันเป็นศูนย์การเรียนรู้)
§ ศูนย์การเรียนรู้แบบที่1 แบบห้องศูนย์การเรียนรู้ที่เป็นเอกเทศ
เป็นรูปแบบศูนย์การเรียนรู้สุขภาพที่มีห้องที่จัดทำขึ้นโดยเฉพาะ เป็นสัดส่วน และอยู่ใกล้กับบริเวณที่ประชาชนเข้ามาใช้บริการเป็นจำนวนมาก เช่น แผนกOPDหรือกลุ่มงานคลินิกพิเศษ เป็นต้น ห้องศูนย์การเรียนรู้นี้ส่วนใหญ่กลุ่มงานสุขศึกษาจะรับผิดชอบเป็นผู้ดูแลหลัก
§ ศูนย์การเรียนรู้แบบที่2 แบบทุกพื้นที่ของโรงพยาบาลรวมกันเป็นศูนย์การเรียนรู้
เป็นรูปแบบของศูนย์การเรียนรู้สุขภาพที่ทุกกลุ่มงานร่วมทำหน้าที่เป็นแหล่งการเรียนรู้
ด้านสุขภาพ เป็นการทำงานแบบบูรณาการของทุกกลุ่มงานที่จะทำหน้าที่เป็นฝ่ายปฏิบัติการและฝ่ายสนับสนุนการดำเนินงานตามบทบาทของกลุ่มงานที่เข้าไปร่วมพัฒนาระบบงานย่อยของศูนย์การเรียนรู้สุขภาพการพัฒนาระบบศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาลระดับจังหวัดในรูปแบบนี้พัฒนาได้ตามหนังสือแนวทางฯฉบับนี้
§ ศูนย์การเรียนรู้แบบที่3 แบบผสม (แบบมีทั้งห้องศูนย์การเรียนรู้ที่เป็นเอกเทศและ
ทุกพื้นที่ของโรงพยาบาลรวมกันเป็นศูนย์การเรียนรู้)
เป็นรูปแบบศูนย์การเรียนรู้ที่ครบถ้วนที่สุด คือ ทุกพื้นที่ของโรงพยาบาลรวมกันเป็นศูนย์การเรียนรู้ และมีห้องศูนย์การเรียนรู้ ทำให้ทุกกลุ่มงานมีส่วนทำหน้าที่และรับผิดชอบในการดำเนินการของศูนย์การเรียนรู้ และมีพื้นที่ที่เป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จัดเก็บและบริการสื่อข้อมูลความรู้อย่างเป็นสัดส่วน เมื่อโรงพยาบาลมีความพร้อมด้านงบประมาณ พื้นที่และมีคณะทำงานที่ดำเนินงานพัฒนาศูนย์อย่างเป็นระบบแล้วก็สามารถพัฒนาศูนย์การเรียนรู้สุขภาพของโรงพยาบาลในรูปแบบนี้ได้
ระบบศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาล
ประกอบด้วย 4 ระบบหลัก ได้แก่
ระบบหลักที่1 ระบบจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาล
ระบบหลักที่ 2 ระบบวางแผนการดำเนินงานศูนย์เรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาล
ระบบหลักที่ 3 ระบบดำเนินงานศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาล ที่แบ่งระบบงานย่อยเป็น 2 งาน
งานที่1 งานบริการความรู้ มีระบบย่อยในการดำเนินงานศูนย์ฯ 3 ระบบ ได้แก่
3.1) ระบบมุมความรู้
3.2) ระบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านสุขภาพ
3.3)ระบบสนับสนุนเครือข่ายการเรียนรู้สุขศึกษาและพฤติกรรมสุขภาพ
งานที่ 2 งานสนับสนุนการบริการความรู้ มีระบบย่อยในการดำเนินงานศูนย์ฯ 3 ระบบ ได้แก่ 3.4) ระบบสื่อสุขศึกษาและพฤติกรรมสุขภาพ
3.5) ระบบข้อมูลความรู้ด้านสุขภาพ
3.6) ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการด้านสุขศึกษาและพฤติกรรมสุขภาพ
ระบบหลักที่ 4 ระบบประเมินศูนย์การเรียนรู้สุขภาพในโรงพยาบาลระดับจังหวัด
ถ้าสนใจเกี่ยวกับเรื่องนี้..สอบถามข้อมูลได้ทางอีเมล์นะคะ
ศูนย์การเรียนรู้มีอยู่ในทุกหน่วยงาน
แต่ควรปรับให้เหมาะสมกับภารกิจ และวัฒนธรรมองค์กรนั้นๆ
สำหรับในโรงพยาบาล นับว่ามีความสำคัญมาก
เพราะงานโรงพยาบาล เป็นงานบริการประชาชน
จำเป็นที่ทั้งบุคลากร และผู้รับบริการ
จะต้องเสริมสร้างความรู้อยู่ตลอดเวลา
ไม่เพียงแต่เรื่องสุขภาพ
แต่ยังเป็นเรื่องอื่นๆ รอบตัว ที่ล้วนแต่มีความเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพ
ศูนย์การเรียนรู้ที่ดี ควรมีข้อมูลที่ทันสมัยอยู่ตลอดเวลา
และมีผู้เข้าใช้งานอย่างต่อเนื่อง
สนใจศูนย์การเรียนรู้ทุกรูปแบบค่ะ
เพราะสนับสนุนการศึกษาตามอัธยาศัย และการศึกษาตลอดชีวิต