จากการลองผิดลองถูกติดตั้งอูบันตูนับสิบครั้งในรอบเดือนที่ผ่านมา ผมได้ข้อสรุปว่า ระบบนี้ น่าสนใจ คือมีความสามารถเรื่องฮาร์ดแวร์ที่สูงมาก แม้จะยังมีจุดอ่อนเรื่องใช้ยาก ถ้าไม่รู้มาก่อน พอได้งมหาวิธีกันเหงื่อตก

ตัวอย่างความสามารถฮาร์ดแวร์...

  • ผมทำใส่ usb เสียบเครื่องอื่น มันมองเห็นฮาร์ดแวร์ได้ค่อนข้างดี ข้ามเครื่องตั้งโต๊ะไปมาได้แบบเหลือเชื่อ สร้างจากเครื่องหนึ่ง ไปใช้อีกเครื่องหนึ่งได้ โดยไม่โวยวายเรื่องหา drivers ไม่เจอ แต่ไปลองใช้กับ notebook แล้วเกิดปัญหา ประเด็นนี้ ใครจะใช้ ควรค้น hardware compatability list ดูก่อนด้วย
  • เล่นเพลงได้ เล่นหนังได้ โดยระบบเห็นฮาร์ดแวร์เอง ไม่ต้องหาไดร์เวอร์ โดยโปรแกรมที่แนะนำคือ VLC (ต้องลงเพิ่ม)
  • รู้จัก lan card และเชื่อมต่อ internet ได้ง่าย
  • ลองใช้ wireless usb adapter (ราคาราว 1200 บาท) มาเสียบเครื่องตั้งโต๊ะที่ไม่มีระบบไร้สายอยู่ก่อน ถ้าอยู่ในโซนมีสัญญาณไร้สาย มันจะมองเห็นสัญญาณได้เองโดยไม่ต้องลงไดร์เวอร์หรือโปรแกรมอื่นอีก (อันที่จริง ผู้ผลิตเขาอุตสาห์แถมโปรแกรมไดร์เวอร์มาให้ด้วย โดยไม่บอกสักคำว่าใช้กับ ubuntu ได้หรือเปล่า แต่เอาเข้าจริง อูบันตูไม่ง้อแผ่นไดร์เวอร์ เห็นแล้ว เอ๊ะ ผิดคาด)

ตัวอย่างเรื่องใช้ยาก คือหลาย ๆ อย่าง ต้องพิมพ์สั่ง ดีว่าค้นจาก net ได้ (แนะนำใช้คำว่า ubutu forum ควบคำที่ค้น จะได้ค่อนข้างตรงกับใจ)

  • ระบบถังขยะลบแฟ้ม ใช้ยาก ถ้าไม่รู้วิธีเท อาจเทไม่สำเร็จ เช่น ผมใส่แฟ้มแบบ read only ลงไป แล้วลบ จะไม่สามารถสลัดให้หลุดจากถังขยะได้ ต้องใช้คำสั่งแบบพิมพ์บังคับลบ จึงลบได้
  • ติดตั้งโปรแกรมที่ไม่อยู่ในรายการขึ้นทะเบียน จะยากมาก ต้องพิมพ์สั่งผ่านโปรแกรม terminal
  • usability จะอยู่ระดับเดียวกับสมัยใช้ DOS 6.22/Windows 3.11 นู่นเลย (ใครเกิดทันบ้าง ?) คือบางรายการ สั่งผ่าน graphic user interface ได้ บางรายการต้องพิมพ์สั่ง ใครติดนิสัยใช้แต่คลิกเมาส์ อาจคางเหลือง
  • การอ้างอิงถึง drive ใช้ระบบที่แปลกออกไป ชวนเวียนหัว เช่น /dev/sdb1 สำหรับ usb ช่องนี้  /dev/sdc1 สำหรับ usb อีกตัวนึง โอว้าว...
  • การ format ทำยากมาก
  • การต่อเครือข่าย home networking ยากสำหรับมือใหม่ แต่รู้ว่ามีเครื่องมือดี ๆ เพียบ

 

ได้ข้อสรุปว่า สิ่งสำคัญที่ควรมี ถ้าจะลองใช้อูบันตู ในช่วงที่ยังเป็นมือใหม่ ก็ได้แก่...

 

1. ซีดีบูตอูบันตูที่ไปโหลดมา หลังจากลงคอมเสร็จแล้ว อย่าได้คิดจะทิ้งเชียว ต้องเก็บไว้ เพราะเวลามีปัญหาอะไร แผ่นนี้จะจำเป็นเวลาต้องกู้ระบบฉุกเฉิน

 

2. เครื่องคอมพิวเตอร์ ถ้าให้ดี ไม่มีฮาร์ดดิสก์อื่นอยู่ในเครื่อง จะประเสริฐสุด เพราะบางคำสั่งที่อันตราย อาจลามไปสร้างปัญหาได้

ผมเคยใช้คำสั่ง dd โคลน usb ต่างขนาด แต่ grub loader ดันลามไปติดฮาร์ดดิสก์ของระบบปฎิบัติการอื่นโดยที่ไม่ได้สั่ง ทำให้ระบบปฎิบัติการอื่นบูตไม่ขึ้น

ดีรองลงไปคือ ตั้งไบออสให้ซ่อนฮาร์ดดิสก์ลูกที่ไม่เกี่ยวข้องไว้ก่อน

หรือหากระบบฮาร์ดดิสก์ใช้แบบลิ้นชัก (mobile rack) ก็จะดีมากเช่นกัน เพราะสามารถถอดออกไปก่อนได้

ระบบ dual boot อย่าเพิ่งไปยุ่งถ้ายังใช้อูบันตูไม่เป็น เพราะอาจพลาด

 

3. ถ้าจะใช้ dual boot ต้องมีแผ่น recovery tool ของระบบอื่นเตรียมไว้ พลาดอะไรขึ้นมา จะได้แก้ปัญหาได้

 

4. ระบบ internet ควรจะแรง ๆ หน่อย ต่ำกว่า 2 MB/s ควรคิดหนัก ไม่งั้นติดตั้งข้ามวันข้ามคืนก็อาจไม่เสร็จ หัดช็อปปิ้งลงโปรแกรมมาลองเล่นดู เดี๋ยวใส่เข้า เดี๋ยวถอดออก กว่าจะลงตัวว่ารายการไหนใช้ประจำ ก็แรมเดือนอยู่แหละ

 

5. ใช้ตอนแรก เน้นเรื่องบันเทิง ท่อง net ฟังเพลงอะไรไปตามเรื่องก่อน พอให้คุ้น อย่าเก็บข้อมูลไว้ในตัวที่ boot ubuntu เพราะหากมีปัญหา ก็ลงใหม่เองแบบล้างเครื่องไปเลย จนเมื่อใช้คล่อง ค่อยเก็บข้อมูลถาวร

 

6. ต้องมีช่องทางอื่นในการแก้ปัญหาด้วยเสมอ  เช่น มีเครื่องสำรองอื่นค้นจาก internet / มีตำราคู่มือมากพอ / หรือมีเส้นสาย สามารถเชิญเทพอูบันตูประทับทรงได้ (อย่างหลังสุดนี่ ดีกว่าเพื่อน ^ ^)