โครงการจัดการศึกษาทางไกลผ่านเทียมคุ้มค่า?หรือล้มเหลว?ในสายตาของผู้ปฏิบัติ

โครงการจัดการศึกษาทางไกลผ่านเทียมคุ้มค่า?หรือล้มเหลว?ในสายตาของผู้ปฏิบัติ กรณีศึกษาโรงเรียนชุมชนบ้านพุดหง อำเภอร่อนพิบูลย์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต ๓
                                                                                                 โดย วิโรจน์ ฤกษ์ศิริ
                                                                               รองผู้อำนวยการโรงเรียน/ชำนาญการพิเศษ


   โรงเรียนชุมชนบ้านพุดหงจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม มาตั้งแต่ปี ๒๕๓๘ จนถึงปัจจุบัน ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงมานับครั้งไม่ถ้วน ล้มลุกคลุกคลานมาโดยตลอดแต่ด้วยความมุ่งมั่นของรองผู้อำนวยการโรงเรียนพยายามอย่างยิ่งที่จะให้ครูทุกคนเห็นคุณค่าของเทคโนโลยีสมัยใหม่ ทำความเข้าใจอยู่หลายครั้ง หลายหน บังคับก็ทำมาแล้ว โรงเรียนมีเครื่องเพียงเครื่องเดียว ก็เริ่มต้นด้วยการหาห้องที่เหมาะสมสักห้องก็แทบจะไม่มี เลยไปแบ่งห้องเรียนขอด้านหลังแล้วกั้นห้อง ถึงจะแคบไปหน่อยก็พอรับได้ เริ่มต้นก็จัดตารางสอนให้ครู ก็ยุ่งไม่ใช่เล่น เพราะวิชาที่เปิดสอนเป็นของ ETV ก็ไม่กี่วิชาแล้วก็วิชาละ ๑๕ นาทีบ้าง ๒๐ บ้าง ทำให้ไม่สอดคล้องกับการสอนวิชาละ ๑ ชั่วโมง แต่ก็พยายามจัดให้ลงให้ได้ ครูก็บ่นแต่ก็ต้องสอนเพราะเราสั่งการ ผมเองก็ต้องสอนด้วยในวิชาคณิตศาสตร์ ผลการสอบออกมาดีขึ้นกว่าเดิม นักเรียนเข้าใจมากขึ้น เราก็เลยบันทึกลงวีดีโอเอามาเปิดทบทวนให้นักเรียน ครูเริ่มสนใจแล้ว เพราะผมให้รายงานด้วย ศูนย์กศน.ก็สนใจให้นักศึกษามาใช้บริการวันหยุด พอมีอบรมทางไกลก็ใช้ที่โรงเรียนทั้งครูบ้าง ผู้นำชุมชนบ้างมาใช้ เวลาผ่านไป เรายังคงใช้เรื่อยมา พอปี ๒๕๔๒ ก็ได้รับรางวัลดีเด่นระดับประเทศประเภทโรงเรียนประถมศึกษาในเขตชนบท ดีใจเหมือนกัน ชาวบ้านเริ่มรู้จัก ผู้ปกครองเริ่มสนใจ ก็ถือโอกาสระดมทุนจากชาวบ้านเหลือเชื่อครับ ได้เงินมาสนับสนุนกว่า ๕๐,๐๐๐ บาท ก็เลยขอผู้อำนวยการไปซื้อได้เครื่องรับสัญญาณดาวเทียม ๖ เครื่อง โทรทัศน์ติดตามห้องอีก ๖ เครื่องได้ผลครับการจัดการดีขึ้นทันตาเห็นตอนนี้เราใช้การสอนจากโรงเรียนวังไกลกังวล จัดตารางสอนตามโรงเรียนวังไกลกังวลเลย แต่ไม่ครบทุกวิชาเพราะครูไม่พอ ถามว่าครูเป็นยังไงบ้าง ก็ดีขึ้นครับ แต่ผมให้ข้อคิดกับครูว่าอย่าใช้ดาวเทียมสอนแทนเราต้องใช้เพื่อสนับสนุนการสอนของเรา แต่เด็กซิครับเปลี่ยนไปมากเพราะเด็กถูกสอนให้ใช้กับดาวเทียมมานาน เลยทำให้เด็กรู้จักจดบันทึก ทบทวนเองเวลาผมไม่อยู่เด็กก็จะบันทึกเอาไว้ในสมุดให้ผมตรวจทุกครั้ง แต่ก็ไม่ครบทุกคนเพราะบางคนก็ไม่สนใจเหมือนกัน นอกจากนั้นผมยังให้นักเรียนอ่านข่าวผ่านระบบดาวเทียมไปปรากฏในจอโทรทัศน์ในโรงอาหารด้วย และเวลามีวีซีดีหนังที่เป็นประโยชน์ เช่น ก้านกล้วย ตำนานสมเด็จพระนเรศวร ผมก็เปิดให้นักเรียนดูผ่านระบบดาวเทียมไปยังห้องเรียนต่างๆ ถามถึงผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เช่น O-Net ก็ดีขึ้นนะในวิชาคณิตศาสตร์ แต่ถามว่าผมประสพความสำเร็จ ๑๐๐%หรือยัง ตอบว่ายัง ยังมีเรื่องที่ปรับปรุงอีกมากโดยเฉพาะครู ต้องคอยกระตุ้นและสร้างความตระหนักให้เห็นถึงความสำคัญ แต่ผมดีใจที่ครูของผมทำตามคำแนะนำเป็นส่วนใหญ่ ผมว่าน่าจะเอาวิธีนี้ไปแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็กที่ไม่ครบชั้นได้
ความล้มเหลวของหลายโรงเรียนที่ได้รับอุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมที่ผมได้สัมผัสมา พบว่า ผู้บริหารไม่ใส่ใจ ครูไม่ยอมใช้ ไม่มีใครติดตามผลให้แล้วให้เลย ไม่มีผู้รับผิดชอบที่สนใจจริงๆ เครื่องไม่ได้รับการซ่อมบำรุง นับเป็นการสูญเปล่าของงบประมาณอย่างยิ่งที่กระทรวงศึกษาธิการและมูลนิธิการศึกษาทางไกลไม่ควรมองข้าม
ข้อเสนอแนะ อบรมครูและผู้บริหารสักหน่อยจะดีไหม มีหน่วยงานเฉพาะในการให้ความช่วยเหลือ ติดตาม นิเทศก์ในสำนักงานเขตพื้นที่น่าจะเหมาะ หรือในอำเภอหนึ่งมีสักโรงเรียนไหมที่เป็นศูนย์ประสานงานให้ อย่างนี้คงจะดีกว่านั่งมองความล้มเหลว