เตรียมตัวจัดกระบวนการเพื่อ "ถอดองค์ความรู้"
จากที่ประชุมคณะทำงาน KM ของกรมส่งเสริมฯ ได้มอบหมายให้ดิฉันเป็นผู้จัดกระบวนการเพื่อถ่ายทอดความรู้เรื่อง การถอดองค์ความรู้ ให้กับทีมงานจังหวัดสิงห์บุรีในวันที่ 2 พฤษภาคม 2549
"ทีนี้แล้วดิฉันจะเตรียมการอย่างไร?" กับผู้เข้าฟังที่มาจากหลากหลายหน่วยงานทั้งจังหวัด ประมาณ 90 คน จึงเริ่มเตรียมความพร้อมให้กับการทำงานชิ้นดังกล่าวตามที่ได้รับมอบหมาย โดยการจัดระบบของตัวเอง คือ
1. สืบเสาะและติดต่อผู้รู้ ที่พร้อมมาเป็นทีมดำเนินการ
2. ปรึกษาหารือกับผู้มีประสบการณ์ เกี่ยวกับ "การออกแบบกระบวนการที่ท่านอื่นไปทำมานั้นมีรูปร่างหน้าตาและจัดแล้วผลเป็นอย่างไรบ้าง"
3. กำหนดหลักคิด โดยใช้หลักการ "สุ จิ ปุ ลิ"
4. ศึกษาและรวบรวมข้อมูล ที่จำเป็นต้องใช้เกี่ยวกับเนื้อหาสาระที่อยู่เบื้องหลังการปฏิบัติงาน
5. ออกแบบ "การจัดประสบการณ์เรียนรู้" ที่ดิฉันประเมินแล้วน่าจะเป็นไปได้ตามความคิดของตนเองและประสบการณ์ที่มีอยู่ผนวกกับความรู้ที่รวบรวมมาทั้งหมด
6. นำไปปรึกษาและแลกเปลี่ยนกับทีมงาน ที่จะไปด้วยกัน โดยนำประสบการณ์ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ เข้ามาใช้ประเมินและแลกเปลี่ยนระหว่างกันเพื่อปรับแก้
7. เตรียมสื่อการเรียนการสอน โดยดิฉันเลือก "Case Study" ที่ตัดต่อเป็น VCD เป็นเทปภาพที่ได้เห็นภาพและได้ยินเสียง และรายการสัมภาษณ์กึ่งสนทนาเกี่ยวกับงานที่ทำสำเร็จขึ้นมาใช้เป็นเทปเสียงเพียงอย่างเดียว
8. การจัดกระบวนการเรียนรู้ ก็จะแบ่งกลุ่มเจ้าหน้าที่หลังจากชม VCD และ ฟังเทปเสียง เพื่อระดมความคิดตามประเด็นที่กำหนด โดยแบ่งเป็นกลุ่มเล็ก ประมาณ 3- 5 คน ที่มาจากหลากหลายหน่วยงาน (คละกัน) หลังจากนั้น ก็แบ่งเป็นกลุ่มตามหน่วยงานเพื่อค้นหาคนที่มีผลงานและน่าจะเล่าให้ผู้อื่นฟัง ไม่เกิน 10 คนต่อกลุ่ม แล้วสุ่มนำเสนอผลงานของแต่ละกลุ่ม สุดท้ายเป็นการสรุปความคิดและองค์ความรู้ด้วยตนเองที่เป็น "การเรียนรู้ในลักษณะของการสรุปรวบยอด" จึงจะตามด้วยการประเมินผลการปฏิบัติงานครั้งนี้ร่วมกันระหว่างทีมผู้ดำเนินการกับผู้เข้าร่วมกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เป็นผู้เรียน (AAR)
9. หลังจากกลับมาก็คงต้องรายงานผลการไปราชการ ว่า "ไปทำอะไรมาบ้าง? ทำอย่างไร? ผลที่เกิดขึ้นมีอะไรบ้าง? การเรียนรู้ของเราได้อะไรบ้าง? และถ้าจะทำครั้งต่อไปน่าจะทำหรือเป็นอย่างไร? ที่เห็นประเด็นของการเสริมจุดแข็งและแก้จุดอ่อน" ของครั้งนี้
นี่คือสิ่งที่ดิฉันได้ "ออกแบบงาน" ชิ้นนี้ไว้ ก็ไม่ทราบว่าผลจะเป็นประการใด.
ศิริวรรณ หวังดี
25 เมษายน 2549