ผญา

 

                                ผญาเกี่ยวกับศึกษา

            ผญาเกี่ยวกับการศึกษา เป็นการกระตุ้นส่งเสริมให้ลูกหลานเห็นความสำคัญของการศึกษา ซึ่งผญาเหล่านี้จะปราฏอยู่ตามกลอนลำ นิทานพื้นบ้าน เพื่อเป็นการสอนลูกหลาน ดังนี้

             1.     เกิดเป็นคน        ให้ฮีบหาความรู้

              จั่งบ่เป็นซูลู               คือควายไถนา

   ความหมาย   เมื่อเราเกิดมาป็นคน ควรรีบหมั่นหาวิชาความรู้ใส่ตัวเองเอาไว้ ให้ฉลาดทันคนจะได้ไม่เป็นคนโง่เขลา เพราะคนทั่วไปมักจะเปรียบคนโง่เหมือนควาย

            2.   มีความฮู้              คนได้เกรงขาม

                  ฮูปบ่งาม               ความฮู้ซูซอย

ความหมาย  คนเกิดมาแม้รูปกายภายนอกไม่สวยไม่งาม   แต่ถ้ามีวิชาความรู้ คนอื่นที่พบเห็น  ก็จะเกรงขาม เคารพศรัทธา ในตัวขอเราเอง

              3.    ยามยังน้อย                 ให้เจ้าหมั่นเฮียนคุณ

                     บุญเฮามี                      สิยศสูงเพียงฟ้า

                    ไปทางหน้า                   หาเงินได้หมื่นล้าน

                    ไผมีความฮู้ตื้น               เงินเบี้ยบ่แก่นถง

     ความหมาย     คนเราเมื่ออายุน้อยอยู่ให้หมั่นศึกษาเล่าเรียน  ต่อไปในภายหน้าความรู้จะให้คุณกับเรา เช่นให้ยศถาบรรดาศักดิ์  ทรัพย์สินเงินทอง  แต่ถ้าคนใดมีความรู้น้อย ปัญญาไม่มี ก็อาจทำให้ไม่สามารถรักษาทรัพย์สินเงินทองที่หามาได้ ให้คงอยู่กับตัวเองตลอดไป