การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม คุณคิดอย่างไร
“จิตสำนึก” คือภาวะตื่นหรือรู้ตัว
การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม
มีความสำคัญยิ่งในการที่จะจูงใจหรือชักนำให้คน กลุ่มคน
ประชาชนหรือพลเมืองให้กระทำการในสิ่งหนึ่งสิ่งใดหรืองดเว้นกระทำการในสิ่งหนึ่งสิ่งใด
ในการปลูกฝังอุดมการณ์ชีวิต การสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์ในสังคม
เพื่อให้ได้สังคมดีมีสันติสุข
จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสร้างจิตสำนึกให้เกิดขึ้นก่อน
เป็นที่รับรู้กันในปัจจุบันแม้ประเทศไทยเรามีรัฐธรรมนูญประกาศใช้ มีการเลือกตั้งตามวิถีทางประชาธิปไตย แต่ประเทศไทยก็ยังประสบภาวะวิกฤตที่น่าเป็นห่วง ทั้งภาวะวิกฤตด้านการเมืองเศรษฐกิจและสังคม ภาวะวิกฤตที่หลายคนเป็นห่วงคือภาวะวิกฤตด้านศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญทำให้เกิดภาวะวิกฤตในด้านอื่นๆ ก่อให้สังคมเกิดการแตกแยก เกิดความไม่เสมอภาคในสังคม มีการฉ้อราษฎร์บังหลวง มีการใช้กำลังกันอย่างไร้มนุษยธรรม มีการซื้อสิทธิ์ขายเสียง ซื้อขายตำแหน่งหน้าที่ราชการ มีการสมยอมกันในโครงการต่างๆของรัฐ
จิตสำนึกของคนไทยอยู่ตรงไหน ในเมื่อสังคมไทยทุกวันนี้เป็นสังคมที่เห็นคุณค่าทางวัตถุมากกว่าคุณค่าทางจิตใจ มุ่งพัฒนาแต่ด้านวัตถุ ยิ่งพัฒนาไปก็ยิ่งเกิดปัญหาที่เรียกว่า “ปัญหาเกิดจากการพัฒนา” ยิ่งมีวัตถุสนองความต้องการมากเท่าใดยิ่งมีความต้องการหิวโหยไม่รู้จักพอโดยไม่สนใจเรื่องคุณธรรมและจริยธรรมในสังคม
บางคนบอกว่าจิตสำนึกเป็นเรื่องของนามธรรมเราจับต้องไม่ได้
จึงเกิดการเพิกเฉย
ไม่ใส่ใจทั้งๆทีจิตสำนึกเป็นสิ่งที่เราต้องร่วมกันสร้าง
ในฐานะผู้นำทางความคิดและหลายท่านเป็นผู้นำทาการศึกษาเราจะสร้างจิตสำนึกได้อย่างไร
เริ่มต้นที่ตรงไหน
จิตสำนึกงานทางการศึกษาคุณคิดกับเด็กไทยในวันนี้อย่างไร
การสร้างจิตสำนึกเป็นเรื่องใหญ่ที่ถูกละเลยมานาน
จิตสำนึกควรเริ่มต้นที่ศาสนาก่อนคือเรื่องทางศีลธรรม
แต่ก่อนการศึกษาของเด็กไทยในโรงเรียนมักเริ่มต้นที่วัด
พระสงฆ์มีบทบาทหน้าที่ในการสอนวิชาศีลธรรม
ปัจจุบันหลักสูตรกลับไม่เห็นความสำคัญ
นโยบายของรัฐก็ไม่สอดคล้องกับการเปลี่ยนไปของสังคม
จึงเกิดสังคมดังที่เราเห็นกันทุกวันนี้ครับ
"การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรม และจริยธรรม มีความสำคัญยิ่งในการที่จะจูงใจหรือชักนำให้คน กลุ่มคน ประชาชนหรือพลเมืองให้กระทำการในสิ่งหนึ่งสิ่งใดหรืองดเว้นกระทำการในสิ่ง หนึ่งสิ่งใด
ในการปลูกฝังอุดมการณ์ชีวิต การสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์ในสังคม เพื่อให้ได้สังคมดีมีสันติสุข จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสร้างจิตสำนึกให้เกิดขึ้นก่อน"
เห็นด้วยกับข้อความข้างบนเป็นอย่างยิ่งเลยครับ
การไม่มีการวางแผนสร้างจิตสำนึกในชาติ
ทำให้วัตถุนิยมครอบงำจิตใจคนไทยพื้นฐาน
ทำให้คนไทยจำนวนไม่น้อยขาดจิตสำนึก
ไปยกย่องคนไม่ดี ยกย่องนักการเมืองซื้อเสียง
ยกย่องคนโกงชาติบ้านเมืองฯลฯ
ทั้งนี้เพราะคนไทยจำนวนมากขาดจิตสำนึกในหน้าที่พลเมืองดี
สวัสดีค่ะ คุณสุวัฒน์
ขอบคุณสำหรับคำถามดีดีเช่นนี้ค่ะ
"การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม คุณคิดอย่างไร"
คำตอบของแป๋ม ไม่ต้องอื่นไกล และขอยืนยันว่า "สังคมไทยนั้นขาดตัวแบบที่ดี" เป็นปัญหาหลักและเป็นปัญหาใหญ่ค่ะ
มาสนับสนุนความคิดคุณครูแป๋มคะ
การสร้างจิตสำนึกในเรื่องดังกล่าวจะเริ่มต้นที่ตรงไหน คำตอบอยู่ที่หลายๆหน่วยของสังคม สถาบันครอบครัวนับเป็นตัวกำหนดที่สำคัญที่สุด หัวหน้าครอบครัวจะเป็นแบบอย่างที่เด็กจะลอกเลียนแบบ ดังนั้นต้องสร้างจิตสำนึกให้กับหัวหน้าครอบครัว แต่จะทำอย่างไรละที่จะทำให้เขาเป็นต้นแบบ ตามตัวแบบที่ดีที่เราขาดไปละคะ
ดีคะ ที่ได้ยกหัวข้อนี้ขึ้นมา
เพราะที่ผ่านมายังไม่เห็นใครพูดถึง ทั้งๆที่มีความสำคัญระดับชาติ
จิตสำนึกมันครอบคลุมไปถึงทุกทุกเรื่องที่เกี่ยวกับความเป็นชาติไทย
ที่สังคมวุ่นวายทุกวันนี้เกิดจากคนไทยขาดจิตสำนึกจริงๆคะ
และไม่ใส่ใจที่จะแก้ไขปรับปรุงด้วย
แม้กระทั่งเรื่องการเมืองคนไทยก็ขาดจิตสำนึกทำให้บ้านเมืองวุ่นวาย
สวสัดีค่ะ
เคยอ่านหนังสือ และบทความของท่านปอ.ปยุตโตค่ะ
จับใจความได้ว่า จิตถูกละเลย เพาะนิ สัยไม่ดี จึงต้องฝึก ฝึกคิด แบบโยนิโสมนสิการ แรกๆอาจยาก หากฝึกบ่อยๆ ต่อไปจะกลายเป็นนิสัยที่ดีที่ถาวร เพราะมนุษย์สร้างนิสัยไม่ดีมานาน ใช้เวลาอย่างนี้มานาน เมื่อจะแก้ก็ย่อมต้องใช้เวลา ครูต้อยคิดว่าท่านพูดถูกมาก และพยายามน้อมนำคำสอนของท่านมาฝึกปฏิบัติ ปฏิบัติได้เองจริงแล้ว จะได้นำสิ่งที่ฝึกหัดได้ไปบอกต่อลูกศิษย์ เด็กน้อยค่ะ ขอบคุณค่ะ
เมื่อ ศ. 03 เม.ย. 2552 @ 17:30
1218460 [ลบ] [แจ้งลบ]
การสร้างจิตสำนึกเป็นเรื่องใหญ่ที่ถูกละเลยมานาน
จิตสำนึกควรเริ่มต้นที่ศาสนาก่อนคือเรื่องทางศีลธรรม
แต่ก่อนการศึกษาของเด็กไทยในโรงเรียนมักเริ่มต้นที่วัด
พระสงฆ์มีบทบาทหน้าที่ในการสอนวิชาศีลธรรม
ปัจจุบันหลักสูตรกลับไม่เห็นความสำคัญ
นโยบายของรัฐก็ไม่สอดคล้องกับการเปลี่ยนไปของสังคม
จึงเกิดสังคมดังที่เราเห็นกันทุกวันนี้ครับ
การสร้างจิตสำนึกด้วยหลักทางศาสนาเป็นการสร้างจิตสำนึกด้วยหลักธรรมให้มีคุณธรรมและจริยธรรม
ศาสนาคุณธรรมและจริยธรรมเป็นรากฐานสำคัญของการศึกษา
งานด้านการศึกษาเป็นงานที่สำคัญของชาติ ความเจริญและความเสื่อมของชาติขึ้นอยู่กับการศึกษาของพลเมืองที่มีศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรมเป็นตัวกำกับ
การสร้างจิตสำนึกจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องกระทำ
ปัจจุบันสถาบันศาสนามีบทบาทน้อยลงในการปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมในการเป็นผู้นำของชาวบ้านในด้านจิตวิญญาณ
ศาสนาคุณธรรมและจริยธรรมเป็นรากฐานสำคัญในด้านการเมืองการเมืองที่ไม่มีศาสนาคุณธรรมและจริยธรรมเป็นรากฐาน นักการเมืองที่ไม่มีศาสนธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและเป็นแนวทางปฏิบัติ
ทำให้การเมืองซึ่งเป็นผลประโยชน์ของประชาชนกลายเป็นผลประโยชน์ของตนเองและพรรคพวก
การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรม และจริยธรรม มีความสำคัญยิ่งต่อพลเมืองของประเทศ
เมื่อ ศ. 03 เม.ย. 2552 @ 17:51
1218484 [ลบ] [แจ้งลบ]
เมื่อ ศ. 03 เม.ย. 2552 @ 19:09
1218570 [ลบ] [แจ้งลบ]
"การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรม และจริยธรรม มีความสำคัญยิ่งในการที่จะจูงใจหรือชักนำให้คน กลุ่มคน ประชาชนหรือพลเมืองให้กระทำการในสิ่งหนึ่งสิ่งใดหรืองดเว้นกระทำการในสิ่ง หนึ่งสิ่งใด
ในการปลูกฝังอุดมการณ์ชีวิต การสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์ในสังคม เพื่อให้ได้สังคมดีมีสันติสุข จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสร้างจิตสำนึกให้เกิดขึ้นก่อน"
เห็นด้วยกับข้อความข้างบนเป็นอย่างยิ่งเลยครับ
ใช่ครับ แต่จะต้องทำอย่างจริงจังเร่งด่วนอย่างต่อเนื่องด้วยนะครับ
ขอบคุณมากครับ
เมื่อ ศ. 03 เม.ย. 2552 @ 21:47
1218896 [ลบ] [แจ้งลบ]
การไม่มีการวางแผนสร้างจิตสำนึกในชาติ
ทำให้วัตถุนิยมครอบงำจิตใจคนไทยพื้นฐาน
ทำให้คนไทยจำนวนไม่น้อยขาดจิตสำนึก
ไปยกย่องคนไม่ดี ยกย่องนักการเมืองซื้อเสียง
ยกย่องคนโกงชาติบ้านเมืองฯลฯ
ทั้งนี้เพราะคนไทยจำนวนมากขาดจิตสำนึกในหน้าที่พลเมืองดี
ระบบเศรษฐกิจทุนนิยมมุ่งแต่ความเจริญทางด้านวัตถุ
ไม่ได้สนใจเรื่องคุณธรรมและจริยธรรม
ทำให้คนตกเป็นทาสของวัตถุนิยมหรือบริโภคนิยม
ทำให้คนมุ่งแสวงหาแต่เงินและวัตถุโดยไม่คำคึงถึงคุณธรรมและจริยธรรม
ทำให้มีความเห็นแก่ตัวมากขึ้น เห็นแก่ผู้อื่นและส่วนรวมน้อยลง
ไม่เห็นความสำคัญของศาสนาคุณธรรมและจริยธรรมครับ
เมื่อ ส. 04 เม.ย. 2552 @ 04:07
1219214 [ลบ] [แจ้งลบ]
สวัสดีค่ะ คุณสุวัฒน์
ขอบคุณสำหรับคำถามดีดีเช่นนี้ค่ะ
"การสร้างจิตสำนึกด้านศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม คุณคิดอย่างไร"
คำตอบของแป๋ม ไม่ต้องอื่นไกล และขอยืนยันว่า "สังคมไทยนั้นขาดตัวแบบที่ดี" เป็นปัญหาหลักและเป็นปัญหาใหญ่ค่ะ
สังคมไทยเราขาดตัวแบบหรือต้นแบบของศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม
เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับสังคมไทยมาช้านานเริ่มตั้งแต่มีการแพร่กระจายของระบบบริโภคนิยม
1. รัฐบาลที่ผ่านๆมาไม่มีนโยบายชัดเจนเกี่ยวกับการทนุบำรุงส่งเสริมศาสนาให้เป็นสถาบันที่เข้มแข็งและมีบทบาทในการปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมแก่เยาวชน ข้าราชการและประชาชนทั่วไป
2. รัฐบาลที่ผ่านๆมาไม่มีความชัดเจนและไม่จริงจังในการส่งเสริมการสร้างจิตสำนึกด้านคุณธรรมและจริยธรรม ไม่ได้ส่งเสริมสนับสนุนข้าราชการและคนที่มีคุณธรรมอย่างแท้จริง
3. รัฐบาลที่ผ่านมาไม่ได้ใช้คุณธรรมและจริยธรรมเป็นหลักในการบริหารประเทศ ทำให้เกิดปัญหาไม่เป็นตัวแบบที่ดีของสังคม
ขอบคุณคุณครูแป๋มมากครับ
เมื่อ ส. 04 เม.ย. 2552 @ 10:15
1219490 [ลบ] [แจ้งลบ]
มาสนับสนุนความคิดคุณครูแป๋มคะ
การสร้างจิตสำนึกในเรื่องดังกล่าวจะเริ่มต้นที่ตรงไหน คำตอบอยู่ที่หลายๆหน่วยของสังคม สถาบันครอบครัวนับเป็นตัวกำหนดที่สำคัญที่สุด หัวหน้าครอบครัวจะเป็นแบบอย่างที่เด็กจะลอกเลียนแบบ ดังนั้นต้องสร้างจิตสำนึกให้กับหัวหน้าครอบครัว แต่จะทำอย่างไรละที่จะทำให้เขาเป็นต้นแบบ ตามตัวแบบที่ดีที่เราขาดไปละคะ
ดังที่กล่าวว่าการสร้างจิตสำนึกควรเริ่มที่ครอบครัวก่อน พ่อแม่คือสถาบันครอบครัวที่มีบทบาทสำคัญในการที่จะปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมให้กับลูก พ่อและแม่ถือเป็นครูคนแรกของลูก จึงต้องให้เวลา ความรักและการเอาใจใส่ดูแล
รัฐบาลต้องทำเป็นวาระแห่งชาติ
การสร้างจิตสำนึกจะรอส่วนหนึ่งส่วนใดไม่ได้ ต้องทำพร้อมๆกันไป
ด้วยการปลูกฝังจิตสำนึกให้กับเยาวชนเป็นโครงการต่อเนื่อง
การสร้างจิตสำนึกให้กับครอบครัวก็ให้กระทำพร้อมกันไป
ขอบคุณคะคุณสุวัฒน์
แนวทางการเขียนเรื่องจิตสำนึกเพื่อจรรโลงสังคมบทนี้
มีเนื้อหาสาระมากคุณค่าทางสังคมคะ
เรื่องศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรมถูกมองข้ามและละเลยมาช้านาน
สภาพสังคมไทยอยู่ในสภาพที่น่าเป็นห่วง
ยินดีมากคะ ที่ได้เข้ามาอ่านกระทู้และข้อคิดหลายๆท่าน
เห็นด้วยอย่างยิ่งกับสิ่งที่คุณมุ่งมั่นทำคะ
และขอให้กำลังใจในสิ่งที่คุณคาดหวังลึกๆในใจคะ
ขอบคุณครับที่นำเรื่องนี้มาเป็นวาระสำคัญเสนอในขณะนี้
สังคมไทยทุกวันนี้อยู่ในสภาพสังคมป่วย ไม่สามัคคีกัน ขาดคุณธรรมยึดเหนี่ยว ถูกชักจูงได้ง่าย ขาดการไตร่ตรอง เงินสามารถซื้อได้ทุกอย่าง น่าสงสารประเทศไทยครับ
จิตสำนึกของคนไทยหายไปไหนครับ
เมื่อ ส. 04 เม.ย. 2552 @ 11:19
1219582 [ลบ] [แจ้งลบ]
ดีคะ ที่ได้ยกหัวข้อนี้ขึ้นมา
เพราะที่ผ่านมายังไม่เห็นใครพูดถึง ทั้งๆที่มีความสำคัญระดับชาติ
จิตสำนึกมันครอบคลุมไปถึงทุกทุกเรื่องที่เกี่ยวกับความเป็นชาติไทย
ที่สังคมวุ่นวายทุกวันนี้เกิดจากคนไทยขาดจิตสำนึกจริงๆคะ
และไม่ใส่ใจที่จะแก้ไขปรับปรุงด้วย
แม้กระทั่งเรื่องการเมืองคนไทยก็ขาดจิตสำนึกทำให้บ้านเมืองวุ่นวาย
ในปัจจุบันค่านิยมในการทำความดีได้เปลี่ยนไป
ก่อนนี้สังคมเคยยกย่องคนที่มีคุณธรรมคคุณงามความดีผู้ที่ซื่อสัตย์สุจริต
แต่ทุกวันนี้สังคมกลับยกย่องคนที่มีอำนาจวาสนา มีเงินทอง พ่อค้นนายทุน
แม้ว่าผู้คนเหล่านั้นเป็นพวกที่ทุจริตคตโกง เป็นคนไม่มีไม่มีคุณธรรมได้อำนาจมา
โดยทางไม่ชอบ หลายคนคิดว่าความดีไม่ได้ทำให้ท้องอิ่ม ไม้ได้ทำให้ก้าวหน้า
ซึ่งเป็นการหลงผิดตามกระแสวัตถุนิยม
ต้องมีการสร้างจิตสำนึกด้วยการปลูกฝังให้ศรัทธาเชื่อมั่นในความดี ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ มีสติ ไม่ปล่อยตัวให้เป็นไปตามอำนาจอคติ
เมื่อ ส. 04 เม.ย. 2552 @ 11:28
1219595 [ลบ] [แจ้งลบ]
สวัสดีค่ะ
เคยอ่านหนังสือ และบทความของท่านปอ.ปยุตโตค่ะ
จับใจความได้ว่า จิตถูกละเลย เพาะนิ สัยไม่ดี จึงต้องฝึก ฝึกคิด แบบโยนิโสมนสิการ แรกๆอาจยาก หากฝึกบ่อยๆ ต่อไปจะกลายเป็นนิสัยที่ดีที่ถาวร เพราะมนุษย์สร้างนิสัยไม่ดีมานาน ใช้เวลาอย่างนี้มานาน เมื่อจะแก้ก็ย่อมต้องใช้เวลา ครูต้อยคิดว่าท่านพูดถูกมาก และพยายามน้อมนำคำสอนของท่านมาฝึกปฏิบัติ ปฏิบัติได้เองจริงแล้ว จะได้นำสิ่งที่ฝึกหัดได้ไปบอกต่อลูกศิษย์ เด็กน้อยค่ะ ขอบคุณค่ะ
คุณครูต้อยเป็นพุทธบริษัทที่ปฏิบัติอยู่ในศีลในธรรมมีจิตปฏิบัติดี
ได้น้อมนำคำหนังสือและบทความของท่านปอ.ปยุตโต
ถึงวิธีการฝึกจิตฝึกคิดและฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง นับว่าเป็นของล้ำค่า
ท่านพระพรหมคุณาภรณ์ ปอ.ปยุตโตเคยกล่าวไว้ว่า
"ผู้ที่มีการศึกษาต้องมีคุณลักณะ 3 ประการ คือมีปัญญาคุณธรรมและความรู้
คนเราจะมีความสุขได้ต้องมีศาสนาหรือธรรมมะเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและเป็นแนวทางปฏิบัติของชีวิต"
จึงต้องส่งเสริมการสร้างจิตสำนึกด้วยการทำความดีมีคุณธรรมตามหลักธรรมทางศาสนาจนเป็นจิตนิสสัยครับ
เมื่อ อา. 05 เม.ย. 2552 @ 14:07
1221840 [ลบ] [แจ้งลบ]
ขอบคุณคะคุณสุวัฒน์
แนวทางการเขียนเรื่องจิตสำนึกเพื่อจรรโลงสังคมบทนี้
มีเนื้อหาสาระมากคุณค่าทางสังคมคะ
เรื่องศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรมถูกมองข้ามและละเลยมาช้านาน
สภาพสังคมไทยอยู่ในสภาพที่น่าเป็นห่วง
ยินดีมากคะ ที่ได้เข้ามาอ่านกระทู้และข้อคิดหลายๆท่าน
เห็นด้วยอย่างยิ่งกับสิ่งที่คุณมุ่งมั่นทำคะ
และขอให้กำลังใจในสิ่งที่คุณคาดหวังลึกๆในใจคะ
สังคมไทยตกอยู่ในสภาพวิกฤตทางศ๊ลธรรมมานานแล้ว
ข่าวสารที่ปรากฏในหน้าหนังสือพิม์แต่ละวันมีแต่เรื่องเลวร้าย
ข่าวในเรื่องทางดีสร้างสรรค์แทบไม่มีเลย
ผลที่เลวร้ายทางสังคมที่ปรากฎมักจะโทษที่เยาวชนว่าไม่รู้จักคิดไม่รู้จักใช้สมอง
ความจริงแล้วผู้ใหญ่ในวันนี้เป็นแบบอย่างที่ไม่ดี
สังคมที่เต็มไปด้วยอบายมุข สิ่งเสพติด สังคมที่ยอมรับคนมีเงิน
โดยไม่คำนึงว่าเขาได้เงินทองบารมีมาด้วยวิธีใด
การเลือกตั้งที่โกงซื้อเสียง การโกงกินของนักการเมือง
การขายตัวขายจิตวิญาญของนักการเมืองที่เห็นกันทั่วไป
สิ่งต่างๆเหล่านี้ล้วนมีเหตุมาจากสังคมที่ขาดศีลธรรมคุณธรรมและจริยธรรม
จึงเป็นที่มาของการมาช่วยกันหาทางเสริมสร้างจิตสำนึกที่ขาดหายไปครับ
ขอบคุณมากครับสำหรับคำอวยพรในสิ่งที่คุณเข้าใจครับ
เมื่อ อา. 05 เม.ย. 2552 @ 14:13
1221850 [ลบ] [แจ้งลบ]
... เรื่องจิตสำนึก ต้องใช้เวลานาน นานมากๆ นะคะ
คิดว่า สื่อ มีส่วนสำคัญ ในระดับ ประเทศต้องรื้อกันทั้งระบบค่ะ
โดยใช้ สื่อ ทั้งหมดที่มี เริ่มจากหัว - หาง ทุกโครงสร้าง
พูดง่าย แต่ทำยากจังนะคะ :) ...
การสร้างจิตสำนึกด้านคุณธรรมและจริยธรรมต้องอาศัยระยะเวลาที่ยาวนาน
ต้องเริ่มตั้งแต่วัยเด็กอบรมในครอบครัวโดยหัวหน้าครอบครัวที่ใส่ใจกระตือรือร้น
สืบสานต่อที่โรงเรียนจากครูผู้สอนผู้อุทิศมืออาชีพ ด้วยหลักสูตรการเรียนการสอน
ที่ให้ความสำคัญกับคุณธรรมและจริยธรรม โดยอาศัยหลักการในการสอนหลายรูปแบบ
ทั้งการสอนโดยทางตรงและการสอนโดยทางอ้อม
งานนี้เป็นนามธรรมจึงต้องใช้เวลาและมีครูที่อุทิศตนจริงๆ
คุณครูแป๋มเป็นแบบอย่างของครูดีมีอุดมคติที่สังคมต้องการในวันนี้ครับ