จะว่าไปแล้ว ตลอดเส้นทางการทำงาน การเรียนรู้ สิ่งหนึ่งที่ข้าพเจ้าทำมาอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ คือ การทำกิจกรรมเป็นวิทยากรกระบวนการเรียนรู้ นับได้ว่าตั้งแต่สมัยเรียนปริญญาโท...ย้อนไปก็เกือบสิบกว่าปีที่ผ่านมา ค่อนข้างเป็นคนที่เปิดโอกาสให้ตนเองเสมอ... จนมาถึงทุกวันนี้
การได้มีโอกาส... เป็นวิทยากรกระบวนการเรียนรู้ในเรื่องการพัฒนางานประจำด้วยการทำวิจัย ซึ่งก่อนหน้านี้ ข้าพเจ้าทำกระบวนการ “การให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยา” “ความสุขในการทำงาน” “ธรรมชาติเยียวยา” และ “การสร้างความรู้และการจัดการความรู้”และอีกหลายๆ หัวข้อรวมไปถึงการเป็นนักวิจัยที่ไปร่วมเป็น subcontract โครงการวิจัย การทำงานที่ผ่านมาเกือบสิบกว่าปีของการทำงานในเชิง “คนทำงานอิสระ” อันเป็นความตั้งใจของการทำ “วิทยา + ทาน = วิทยาทาน” นั้น ไม่ค่อยที่จะได้คำนึงถึงในแง่เศรษฐศาสตร์มากนัก
แต่สิ่งหนึ่งที่ข้าพเจ้าจะระวังมาก คือ การรับจ้าง...เพื่อหารายได้
ตลอดเส้นทางการใช้ชีวิต มีนักศึกษาปริญญาโท ปริญญาเอก...ที่เป็นผู้ใหญ่ และเป็นผู้ยิ่งใหญ่มาขอให้ทำวิจัย วิทยานิพนธ์ ดุษฎีนิพนธ์ให้ จนมาถึงได้ข้อมูลว่ามีการทำรับจ้างการทำในลักษณะนี้กันเยอะมากในสังคมการศึกษาของไทย
ณ วันนี้ การได้ก้าวเข้ามาร่วมเป็นวิทยากรกระบวนการพัฒนางานประจำด้วยการทำวิจัย ท่ามกลางกระแสความตื่นตัวที่มีเพิ่มมากขึ้น อาชีพรับจ้างมีเกิดขึ้น รับจ้างการเป็นวิทยากร R2R ข้าพเจ้าเดินทางไปหลายที่หลายแห่งในประเทศไทย มีเรื่องเล่ามากมายเกี่ยวกับกระบวนการ ค่าจ้าง ค่าตอบแทนที่ต้องใช้ไปในการลงทุนเพื่อให้ได้เรียนรู้เรื่องการทำวิจัย
คำถามที่ข้าพเจ้ามักถูกถามเสมอ คือ ...
“คิดค่าสอนเท่าไร...ค่าตัวเท่าไร”
ถูกเฝ้าเพียรถามด้วยคำถามเหล่านี้เสมอมาเป็นเวลา...ต่อเนื่อง แต่ข้าพเจ้าก็มักบอกเสมอว่า “ไม่ใช่เรื่องสำคัญ...สำคัญแค่ว่าหน่วยงานหรือองค์กรของท่านนั้นตั้งใจที่จะให้เกิด R2R อย่างไรต่างหาก”....
จนมาถึงทุกวันนี้ ด้วยความคุ้นเคย...
คนก็ถามมากขึ้น... ข้าพเจ้าจึงได้คิดถึงคำตอบที่ท่านพระอาจารย์ท่านตอบลูกศิษย์ที่มาถามท่านว่า “หากจะเชิญท่านไปเทศน์นี้ท่านคิดราคาเท่าไร”... ท่านบอกว่า “ท่านไม่ได้คิด” ลูกศิษย์ท่านนั้นก็บอกว่า “ท่านคงจะเทศน์ไม่ดี ไม่น่าฟัง”... และท่านก็ถูกถามเรื่อยมา จนที่สุดคนถามมากขึ้น ท่านจึงตอบว่า
“ค่าตัวอาตมาแพงมาก มันประมาณค่ามิได้”
ข้าพเจ้าจึงขออนุญาตนำคำพูดของท่านพระอาจารย์พรหมมาตอบบุคคลที่ถามข้าพเจ้าเสมอ...ว่า
ค่าตัวการเป็นวิทยากรของข้าพเจ้านี่แพงมาก...ประมาณค่ามิได้เลย
เพราะในทัศนะของข้าพเจ้ามองว่า สิ่งที่ทำนี้มีคุณค่าที่เปี่ยมล้นมากกว่าที่จะประเมินเป็นมูลค่าใดใดได้ >> การเรียนรู้ทุกข์และอยู่กับทุกข์นั้น แก้ไขทุกข์ได้ด้วยปัญญาอันมีกระบวนการและเป็นระบบ เมื่อเรียนรู้และแก้ไขได้ การพัฒนาจะนำไปสู่ความเจริญงอกงาม แห่งมูลค่าของการได้เกิดมาเป็นมนุษย์และมีการงาน
------------------------------------------
