เบา เบา

หลักธรรมของผู้ครองเรือน

   คฤหัสถ์คือผู้ครองเรือน มีกิจการงานในทางโลกต้องกระทำ พระพุทธเจ้าก็ทรงแนะแนวทางแห่งการปฏิบัติเอาไว้ สำหรับ อุบาสกอุบาสิกา ฉะนั้นพระพุทธองค์ผู้เป็นแสงสว่างของโลกมิใช่ทรงแสดงแต่ เรื่องพระธรรมฝ่ายพระสงฆ์เท่านั้น พระพุทธเจ้าทรงตรัสแสดงหลักธรรมของผู้ที่ยังครองเรือนอยู่ด้วย ผู้ที่ยังครองเรือน ก็มีหลักธรรมตามฐานะของตน พระภิกษุก็มีข้อปฏิบัติของท่านแยกกันชัดเจน แต่ทุกทางล้วนเป็นแนวทางอันประเสริฐ เพราะสิ่งที่ไม่มีประโยชน์ พระองค์จะไม่ทรงตรัสอย่างเด็ดขาด พระองค์เป็นผู้เลิศในเรื่องของพระปัญญาอันยิ่งไม่มีสอง พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ล้วนสมบูรณ์ด้วยสัพพัญญุตญาณ คือญาณปัญญาอันยิ่งทรงรู้แจ้งโลก ด้วยพระบารมีที่พระองค์ทรงบำเพ็ญมาอย่างยาวนาน 20อสงไขย 100,000กัปป์ ไม่ใช่ได้มาง่ายๆ

ฉะนั้นท่านทั้งหลายที่มีโอกาสได้พบพระพุทธศาสนา นับได้ว่าท่านมีบุญมากแล้ว แม้เราทั้งหลายในขณะนี้จะไม่ได้เห็น พระองค์ตอนทรงมีพระชนม์อยู่ก็ตาม แต่เรายังมีพระธรรมคำสอนที่ยังสมบูรณ์คือมีทั้งพระวินัย พระสูตร พระอภิธรรม มีเจดีย์ วัด มีพระพุทธรูปที่ยังงดงาม บรรพบุรุษของเราได้รักษาเอาไว้ให้ชาติไทยของเรา ขอให้ท่านรีบคว้าโอกาสอันยิ่งใหญ่นี้ไว้ ศึกษาพระธรรมกันเถิด ทำบุญ เจริญกุศลเท่าที่ท่านจะสามารถกระทำได้ เพื่อประโยชน์อันสมบูรณ์ของท่านเอง ขออนุโมทนา

พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ ปชาย อนุกมฺปกา

มารดาบิดาท่านว่าเป็นพรหม เป็นบูรพาจารย์ และเป็นพระอรหันต์ของบุตร ผู้อนุเคราะห์เอ็นดูบุตร

หมวดธรรมของคฤหัสถ์

คุณสมบัติของผู้ที่จะได้เกิดเป็นมนุษย์

  1. ปาณาติปาตา เวรมณี เว้นจากการทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป
  2. อทินนาทานา เวรมณี เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้
  3. กาเมสุ มิจฉาจารา เวรมณี เว้นจากการประพฤติผิดในกาม
  4. มุสาวาทา เวรมณี เว้นจากพูดเท็จ
  5. สรุเมรยมัชชปมาทัฏฐานา เวรมณี เว้นจากการดื่มน้ำเมาและเมรัย

 คุณสมบัติของอุบาสก 5 ประการ

  1. ประกอบด้วยศรัทธา
  2. มีศีลบริสุทธิ์
  3. ไม่ถือมงคลตื่นข่าว เชื่อเรื่องกรรมและผลของกรรม
  4. ไม่แสวงหาเขตบุญนอกพุทธศาสนา
  5. บำเพ็ญบุญแต่ในพุทธศาสนา

ฆราวาสธรรม4

  1. สัจจะ คือ ความจริง ความตรง ใน กาย วาจา ใจ
  2. ทมะ  คือ การพิจารณาตนเอง ปรับปรุงตน ทั้ง กาย วาจา ใจ
  3. ขันติ  คือ ความอดทน
  4. จาคะ คือ การเสียสละ

 อบายมุข6 พุทธบริษัทไม่ควรเสพปากเเห่งความเสื่อม

  1. นักเลงสุรา
  2. เที่ยวกลางคืน
  3. เที่ยวดูการเล่น
  4. เล่นการพนัน
  5. คบมิตรชั่ว
  6. เกียจคร้าน

ทิศ6คือบุคคล 6ประเภท บุคคลที่ควรบูชา เคารพนอบน้อม

  1. ทิศเบื้องหน้าคือ มารดา บิดา
  2. ทิศเบื้องขวาคือ ครู อาจารย์
  3. ทิศเบื้องหลังคือ บุตร ภรรยา
  4. ทิศเบื้องซ้ายคือ มิตร
  5. ทิศเบื้องล่างคือ บริวาร
  6. ทิศเบื้องบนคือ สมณะ

มิตรเทียม4 ประเภท

  1. มิตรปอกลอก
  2. มิตรดีแต่พูด
  3. มิตรหัวประจบ
  4. มิตรชักชวนให้เสียหาย

มิตรแท้ 4 ประเภท

  1. มิตรอุปการะ
  2. มิตรร่วมทุกข์ร่วมสุข
  3. มิตรแนะนำประโยชน์
  4. มิตรอนุเคราะห์

ความสุขของผู้ครองเรือนที่เป็นได้ยาก

  1. ขอให้มีทรัพย์
  2. ขอให้มียศ
  3. ขอให้อายุยืน
  4. ขอให้ตายไปอยู่บนสวรรค์

พระพุทธเจ้าทรงกล่าวแนะแนวทางให้เพื่อให้เป็นดังที่ต้องการ4ประการ

  1. ให้ถึงพร้อมด้วยการบริจาค
  2. ให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา
  3. ให้ถึงพร้อมด้วยศีล
  4. ให้ถึงพร้อมด้วยปัญญา

ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ คือ ประโยชน์ในปัจจุบัน4อย่าง

  1. อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการประกอบกิจที่สมควร
  2. อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษาทรัพย์
  3. กัลยาณมิตตตา ความมีเพื่อนเป็นคนดี
  4. สมชีวิตา การเลี้ยงชีพตามสมควรแก่ฐานะ

สัมปรายิกัตถประโยชน์ คือ ประโยชน์ภายหน้า 4อย่าง

  1. สัทธาสัมปทา ถึงพร้อมด้วยศรัทธา คือ เชื่อในสิ่งที่ควรเชื่อ เช่นเชื่อเรื่องผลของกรรม
  2. สีลสัมปทา ถึงพร้อมด้วยศีล คือการรักษา กาย วาจา ใจให้สงบเรียบร้อย
  3. จาคสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการบริจาคทาน
  4. ปัญญาสัมปทา ถึงพร้อมด้วยปัญญา คือ การพิจารณาใคร่ควรในการกระทำทางกาย วาจา ใจ

ตระกูลอันมั่นคงจะตั้งมั่นอยู่ไม่นานเพราะสถาน4

  1. ไม่แสวงหาพัสดุที่หายแล้ว
  2. ไม่บรูณะพัสดุที่คร่ำคร่า
  3. ไม่รู้จักประมาณในการบริโภคสมบัติ
  4. ตั้งสตรีหรือบุรษที่ทุศีลให้เป็นแม่เรือน พ่อเรือน

ประโยชน์เกิดแต่การถือบริโภคทรัพย์ 5 อย่าง

  1. เลี้ยงตน มารดา บิดา บุตร ภรรยา บ่าวไพร่ให้เป็นสุข
  2. เลี้ยงเพื่อนให้เป็นสุข
  3. บำบัดอันตรายที่เกิดขึ้นแต่เหตุการณ์ต่างๆ
  4. บริจาคทานในสมณพราหมณ์ผู้ประพฤติชอบ
  5. ทำพลี 5 อย่าง
  • ญาติพลี สงเคราะห์ญาติ
  • อติถิพลี ต้อนรับแขก
  • ปุพเพเปตพลี ทำบุญอุทิศให้ผู้ตาย
  • ราชพลี ถวายให้หลวง เช่น เสียภาษี
  • เทวตาพลี ทำบุญอุทิศให้เทวดา

มิจฉาวณิชชา คือการค้าขายไม่ชอบธรรม 5 อย่าง อุบาสกไม่ควรประกอบ

  1. ค้าขายเครื่องประหาร
  2. ค้าขายมนุษย์
  3. ค้าขายสัตว์เป็นเพื่อฆ่าเป็นอาหาร
  4. ค้าขายน้ำเมา
  5. ค้าขายยาพิษ