แนวทางการจัดการคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงปลา

โดยทั่วไปแล้วถ้าแหล่งน้ำที่นำมาใช้เลี้ยงปลาและกุ้งห่างไกลจากแหล่งชุมชนหรือโรงงานพอสมควร คุณภาพน้ำส่วนใหญ่จะอยู่ในสภาพดีเหมาะสมกับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำหรือปลา จึงไม่น่าเป็นปัญหาในส่วนของการเตรียมบ่อในช่วงแรกๆ แต่ปัญหาคุณภาพน้ำส่วนใหญ่ที่เกิดกับการเพาะเลี้ยงปลาในบ่อดินมาจากสาเหตุหลักๆ 3 ประการคือ

1. เครื่องเติมอากาศมีไม่เพียงพอ ปัญหานี้ถ้าพิจารณาอย่างผิวเผินแล้วไม่น่าจะเป็นปัญหาที่สำคัญเลย เพราะผู้เลี้ยงปลาและกุ้งสามารถจัดหามาได้แต่ในบางสภาพเช่น เกษตรกรต้องการประหยัดต้นทุนด้านพลังงานเนื่องจากราคาปลาต่ำจนไม่คุ้มกับการลงทุนในส่วนนี้ หรือในสภาพอากาศปิด แสงแดดมีไม่พอสำหรับการสังเคราะห์แสงของแพลงตอนก์ หรือในช่วงที่ฝนตกหนัก เป็นต้น ทำให้ปัญหาการขาดอากาศเป็นปัญหาฉุกเฉิน จนก่อให้เกิดความเสียหายได้

2. การปล่อยปลาและกุ้งในอัตราที่หนาแน่นจนเกินไป ในส่วนนี้เมื่อปลาและกุ้งมีขนาดใหญ่ขึ้นก็ทำให้จำเป็นต้องให้อาหารมากขึ้นตามไปด้วย โดยเฉพาะอาหารสดหือปลาเป็ดจะเป็นตัวเร่งให้คุณภาพน้ำเสื่อมโทรมเร็วขึ้นจากเศษอาหารที่เน่าเสียรวมกับสิ่งขับถ่ายของปลาหรือกุ้ง การควบคุมคุณภาพน้ำจะทำได้ยาก ในสภาพที่ไม่สามารถถ่ายน้ำได้จะยิ่งมีปัญหามากขึ้นจนอาจทำให้ปลาและกุ้งที่เลี้ยงเสียหายได้

3. การให้อาหารมากจนเกินไป ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ต้องคอยระวังไม่ให้เกิดขึ้น เพราะปัญหาคุณภาพน้ำถ้ากล่าวโดยรวมแล้ว 80 % มาจากอาหารที่ใช้เลี้ยงปลาและกุ้งนั่นเอง และปัญหาบางส่วนจะเกี่ยวพันกับการปล่อยปลาที่หนาแน่นจนเกินไปด้วย และอีกส่วนจะเกิดในช่วงที่อากาศมีการเปลี่ยนแปลงอย่างกะทันหันจนทำให้ปลาและกุ้งไม่กินอาหาร การติดเชื้อโรค เป็นต้น