กุศล, อกุศล, บุญ, บาป

bud

บุญและ บาป กับ กุศลและอกุศล

มีโอกาสได้อ่านหนังสือพุทธธรรมเรื่องกุศลและอกุศลหน้า 167-171 พิมพ์เผยแพร่ปี 2546 มีความชอบและอยากแบ่งบันคนที่ยังไม่ได้อ่านหรือเคยอ่าน นำมาทบทวนกันอีกหน

 

เนื้อหามีอยู่ว่า

1.      กุศลและอกุศล เป็นปัจจัยแก่กันและกัน

2.      บุญและ บาป กับ กุศลและอกุศล มีความเกี่ยวข้องกัน

 

ในความขยายของข้อแรกมีตัวอย่างในหนังสือเขียนได้เข้าใจคือ คนบางคนหรือบางคราวมีศรัทธา หรือได้บำเพ็ญทาน หรือรักษาศีล หรือเป็นผู้มีปัญญา เป็นต้น อันเป็นกุศล แล้วเกิดความลำพองในความดีเหล่านั้น ถือเป็นเหตุยกตนข่มผู้อื่นก็ดี เป็นอกุศล ฯ อย่างนี้เรียกว่า กุศลเป็นปัจจัยแก่อกุศล

 

หรือคนบางคนมีราคะอยากไปเกิดในสวรรค์ จึงตั้งใจประพฤติปฏิบัติเป็นผู้มีศีล  บางคนมีราคะอยากได้ความสุขสงบทางใจ จึงบำเพ็ญสมาธิจนได้ฌานสมาบัติ เด็กบางคนมีราคะอยากให้ผู้ใหญ่ชมว่าเป็นเด็กดี จึงพยายามประพฤติตัวให้ดีมีศีลธรรม ฯ อกุศลเป็นปัจจัยแก่กุศล

 

ส่วนในข้อสองนั้น กุศลกับบุญเป็นของคู่กันโดยที่กุศล(ใช้ในแง่ของการกระทำ, ผลของบุญหรือวิบากกรรมของกุศล)จะมีความหมายครอบคลุมที่สุดกว้างกว่าบุญ  คำทั้งสองสามารถใช้แทนกันได้บ้างแล้วแต่กรณี

 

ส่วนบาปกับอกุศลมีความหมายใกล้เคียงกัน การนำไปใช้ของคำสองคำนี้ใช้แทนกันบ่อยกว่า

บุญและบาปเป็นคำที่ใช้แพร่หลายอยู่มานานแล้วในพุทธกาล

 

ทั้งหมดนี้จึงทำให้เรามองโลกในปัจจุบันได้ว่า คิดดีทำดีก็ได้ดี คิดชั่วทำชั่วก็ได้สิ่งนั้นตอบแทน

 

๙๙๙