วัฒนธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในดินแดนไทย
ช่วงนั้นคนเรายังไม่รู้จักการจดบันทึกสิ่งผ่านพบเป็นอักษร และมาจบลงตรงประมาณ พ.ศ. 1000 ที่ผ่านมา การสืบค้นหาวัฒนธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในดินแดนไทย อาจแบ่งเป็น 2 ช่วงใหญ่ ๆ ทางธรณีวิทยาคือ ช่วงไพลสโตซิน ( Pleistocene Epoch )มีอายุราว สองล้านปีถึงหนึ่งหมื่นปีที่ผ่านมาแล้ว กับช่วงหลังไพลสโตซินมีอายุราวหนึ่งหมื่นปีลงมานี้คือช่วงโฮโลซีน ( Holocene Epoch ) นั้นเอง
ในช่วงไพลสโตซินมาจนถึงช่วงโฮโลซีนนั้น
ทางโบราณคดีมีหลักฐานว่าดินแดนไทยเรานี้เคยมีคนอาศัยอยู่สืบต่อกันมาหลายแสนปีมีร่องรอยตามแหล่งโบราณคดีหลายแห่งเช่น
1 . การค้นพบเครื่องมือหินกะเทาะรุ่นเก่ามีอายุราว หกแสนปีมาแล้วที่แหล่งโบราณคดี อ. แม่ทะ จ. ลำปาง
2 . การค้นพบเครื่องมือแกนหิน เครื่องมือสะเก็ดหินมีอายุราว หนึ่งหมื่นปีมาแล้วที่แหล่งโบราณคดีถ้ำหลังโรงเรียนและถ้ำหม้อเขียว อ. เมือง จ. กระบี่
3 . การค้นพบเครื่องมือทำจากหินกรวดแม่น้ำมีอายุราวเก้าพันปีมาแล้วและได้พบเมล็ดพืชพริกไทย น้ำเต้า ถั่วและผักบางชนิดที่แหล่งโบราณคดีถ้ำผีแมน อ. เมือง จ. แม่ฮ่องสอน
4 . การค้นพบหมู่บ้านเกษตรกรรมสมัยก่อนที่บ้านเชียง โดยแบ่งการวิวัฒนาการเป็น 3 ช่วงคือ
ก . ช่วงแรกของบ้านเชียงราว 4300 ปีผ่านมาแล้ว พบหลักฐานเป็นชุมชนหมู่บ้านมีการปลูกข้าวเลี้ยงสัตว์มีประเพณีฝังศพมีการใช้เครื่องประดับร่างกายมีภาชนะดินเผามีการใช้สีทาตามภาชนะ
ข . ช่วงกลางของบ้านเชียงราว 3000 ปีผ่านมาแล้ว พบหลักฐานการใช้โลหะทำเป็นเครื่องใช้สอยเครื่องประดับ และเริ่มนำหม้อดินมาประกอบพิธีศพวางศพนอนหงาย
ค . ช่วงท้ายของบ้านเชียงราว 2300ปีถึง1800 ปีผ่านมาแล้ว เป็นช่วงการใช้เหล็กเป็นเครื่องมือ สำหรับภาชนะหม้อดินได้พัฒนาทานำมันดินสีแดงแล้วขัดมันเป็นต้น
5 . การค้นพบหลักฐานการใช้สำริดมีอายุราว 5500 ปีมาแล้วที่แหล่งโบราณคดีโนนนกทา บ้านนาดี อ. ภูเวียง จ. ขอนแก่น
6 . การค้นพบร่องรอยหมู่บ้านสมัยก่อนประวัติศาสตร์มีอายุราว 4000 ปีผ่านมาแล้ว ที่แหล่งโบราณคดีบ้านเก่า ต. บ้านเก่า อ. เมือง จ. กาญจนบุรี
จากหลักฐานที่พบทำให้คาดเดาได้ว่าคนช่วงนั้นอยู่กินอย่างเรียบง่ายหาของป่าล่าสัตว์หาพืชตามธรรมชาติมากินกัน การเป็นอยู่โดยอิงอาศัยธรรมชาติ ไม่นิยมสร้างบ้านเรือนมีการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานอยู่เสมอยกเว้นที่บ้านเชียงดังปรากฏตามหลักฐานที่ค้นพบนั้นเอง
