ข้อ 1 ชื่อบันทึก   สารสนเทศที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา

 

ในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า สารสนเทศได้กลายเป็นปัจจัยที่สำคัญในการพัฒนา ประเทศสำหรับในระบบการศึกษาก็ได้ตระหนักถึงความสำคัญของข้อมูลและสารสนเทศเช่นเดียวกัน โดยหน่วยงานทางการศึกษาและที่เกี่ยวข้องได้สนับสนุนให้มีการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต การจัดเก็บ การให้บริการและ แลกเปลี่ยนข้อมูล และสารสนเทศที่ใช้ในการกำหนดนโยบาย การวางแผนพัฒนาการศึกษา การบริหารการศึกษา และ การจัดการศึกษาให้เป็นระบบที่มีรูปแบบและมีมาตรฐานเดียวกันรวมทั้งส่งเสริมให้มีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนการสอนในทุกระดับการศึกษาอย่างไรก็ตาม การดำเนินงานพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษาของหน่วยงานทางการศึกษาและที่เกี่ยวข้องมีลักษณะเป็นไปอย่างอิสระ ทำให้ขาดความเป็นเอกภาพ ประกอบกับขาดความพร้อมทั้งทางด้านงบประมาณ บุคลากร และอุปกรณ์ต่าง เช่น คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์ ต่อเชื่อมระบบซอฟต์แวร์ เป็นต้น ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาต่าง อันได้แก่ ปัญหาการผลิตข้อมูลปฐมภูมิ ที่มีข้อมูลไม่ครบถ้วนตามที่ผู้ใช้ต้องการ ปัญหาการจัดเก็บข้อมูลทุติยภูมิ ปัญหาการประสานงาน เครือข่าย รวมทั้งปัญหาการดำเนินงานสารสนเทศ ปัญหาต่างๆ เหล่านี้ส่งผลไปถึงการจัดการศึกษา ที่ต้องใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการดำเนินงาน จากสภาพปัญหาข้างต้น จึงมีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษา โดยให้มีพื้นฐานอยู่บนหลักการพัฒนาร่วมกันระหว่างหน่วยงานทางการศึกษาและที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ สามารถประสานการดำเนินงานและการนำทรัพยากรมาใช้ในการบริหาร การวางแผน การจัดการ ศึกษาและการฝึกอบรมร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ   

ในส่วนของสถานศึกษา   การมีสารสนเทศที่เป็นระบบ   ก็มีความจำเป็นและมีความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาเช่นเดียวกัน   โดยเฉพาะความสำคัญของการจัดการสารสนเทศอย่างมีระบบ   ทำให้สามารถมีข้อมูลต่าง   ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้านต่าง ผู้บริหารจึงต้องตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ   ว่าต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบทั้งในระดับปฏิบัติการ   ระดับจัดการและระดับกลยุทธ์   เพราะส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง   มีประสิทธิภาพและโปร่งใส   ระบบสารสนเทศในสถานศึกษา ประกอบด้วยระบบงานต่าง ดังนี้

การวางแผนจัดการเรียนการสอน

- การจัดทำทะเบียนประวัติ และพัฒนาการของนักเรียน

- ระบบงานปกครอง

- ระบบงานบุคลากร

- ระบบงานธุรการ การเงิน และพัสดุ

- ระบบสาธารณูปโภค อาคารสถานที่

- ระบบงานสุขอนามัยและโภชนาการ

- ระบบแผนงานและโครงการ

 

ระบบสารสนเทศในสถานศึกษา ที่กล่าวมาที่มีระบบสารสนเทศที่สมบูรณ์   ครบถ้วน เป็นปัจจุบัน   เรียกใช้ได้สะดวกและตรงตามความต้องการ   จะช่วยให้สถานศึกษาสามารถดำเนินงานพัฒนาคุณภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ   เป็นการสร้างความมั่นใจที่ตั้งอยู่บนรากฐานของหลักวิชา   หลักฐานข้อเท็จจริงที่สามารถตรวจสอบได้ มีกระบวนการวิเคราะห์และประมวลผลที่เป็นวิทยาศาสตร์   และความสมเหตุสมผล   เพราะสารสนเทศทั้งหลายนั้นนอกจากจะใช้ในการวางแผนการดำเนินงานและประกอบการตัดสินใจแล้ว   ยังนำไปสู่การพัฒนาแนวความคิด และสร้างทางเลือกใหม่ๆ ในการดำเนินการต่างๆ   ( มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช   2549 : 25)  โดยระบบสารสนเทศที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา ที่ประกอบด้วย   (1)  ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา   (2)  ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน (3)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ   (4)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ   โดยระบบสารสนเทศแต่ละระบบเหล่านี้มีรายละเอียดโดยสังเขปดังต่อไปนี้

 

1. ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา  

ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา   ประกอบด้วยข้อมูลและสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับภาพรวมของสถานศึกษา สภาพเศรษฐกิจ การเมือง สังคม ความต้องการของ ชุมชน สภาพการบริหารและการจัดการตามโครงสร้างและภารกิจ   เป็นต้น   โดยมีตัวอย่างรายงานในระบบสารสนเทศ   เช่น   ข้อมูลทั่วไปของสถานศึกษาศักยภาพของสถานศึกษา   ความต้องการของชุมชน   แนวโน้มการพัฒนาท้องถิ่น   แนวทางการจัดการศึกษา    และการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษา / คณะกรรมการนักเรียน   เป็นต้น                                                                                                                   

 

2. ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน  

ระบบสารสนเทศเกี่ยวกับผู้เรียน   เป็นระบบสารสนเทศที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผู้เรียนทั้งหมด   โดยมีตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศ   เช่น   ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน   คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน      รูปแบบการเรียนรู้ของผู้เรียน   เป็นต้น

ตัวอย่างระบบสารสนเทศเกี่ยวกับผู้เรียน   ประเภท คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน

โดยมีจุดประสงค์เพื่อ ใช้ในการส่งเสริมและพัฒนาพฤติกรรมของนักเรียน ( งานสารสนเทศศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดนครศรีฯ , 2550 : 25)

 

 3. ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการ เป็นการจัดระบบสารสนเทศเกี่ยวกับหลักสูตรและการเรียนการสอน   การวัดและการประเมิน ผลการพัฒนากิจกรรมแนะแนวและการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน   โดยมีตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศ   เช่น   หลักสูตรและการเรียนการสอน   การวัดและการประเมินผลการเรียน   การจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน / กิจกรรมแนะแนว   การวิจัยในชั้นเรียน   เป็นต้น

ตัวอย่างสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการ   ประเภท การวัดและการประเมินผลการเรียน   เพื่อใช้ในการวางแผนการจัดชั้นเรียนและการพัฒนาหลักสูตร   ( งานสารสนเทศศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดนครศรีฯ , 2550 : 5)

 

4. ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ  

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ เป็นระบบสารสนเทศที่ต้องมีการประมวลผลรวม มีการเปรียบเทียบข้อมูลอย่างถูกต้องและทันสมัยจึงมีความหมายต่อการจัดการและการบริหารงานอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ   โดยมีตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศ   เช่น   สภาพการบริหารและการจัดการ   ความสอดคล้องระหว่างวิสัยทัศน์ ภารกิจและเป้าหมายการพัฒนา   สภาพและบรรยากาศการเรียนรู้