การพัฒนาคุณภาพการศึกษา

ข้อ 1 ชื่อบันทึก  สารสนเทศที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา

 

ในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันแล้วว่าสารสนเทศได้กลายเป็นปัจจัยที่สำคัญในการพัฒนาประเทศสำหรับในระบบการศึกษาก็ได้ตระหนักถึงความสำคัญของข้อมูลและสารสนเทศเช่นเดียวกันโดยหน่วยงานทางการศึกษาและที่เกี่ยวข้องได้สนับสนุนให้มีการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตการจัดเก็บการให้บริการและแลกเปลี่ยนข้อมูลและสารสนเทศที่ใช้ในการกำหนดนโยบายการวางแผนพัฒนาการศึกษาการบริหารการศึกษาและการจัดการศึกษาให้เป็นระบบที่มีรูปแบบและมีมาตรฐานเดียวกันรวมทั้งส่งเสริมให้มีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนการสอนในทุกระดับการศึกษาอย่างไรก็ตามการดำเนินงานพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษาของหน่วยงานทางการศึกษาและที่เกี่ยวข้องมีลักษณะเป็นไปอย่างอิสระทำให้ขาดความเป็นเอกภาพประกอบกับขาดความพร้อมทั้งทางด้านงบประมาณบุคลากรและอุปกรณ์ต่างเช่นคอมพิวเตอร์อุปกรณ์ต่อเชื่อมระบบซอฟต์แวร์เป็นต้นซึ่งก่อให้เกิดปัญหาต่างอันได้แก่ปัญหาการผลิตข้อมูลปฐมภูมิที่มีข้อมูลไม่ครบถ้วนตามที่ผู้ใช้ต้องการปัญหาการจัดเก็บข้อมูลทุติยภูมิปัญหาการประสานงานเครือข่ายรวมทั้งปัญหาการดำเนินงานสารสนเทศปัญหาต่างๆเหล่านี้ส่งผลไปถึงการจัดการศึกษาที่ต้องใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการดำเนินงานจากสภาพปัญหาข้างต้นจึงมีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษาโดยให้มีพื้นฐานอยู่บนหลักการพัฒนาร่วมกันระหว่างหน่วยงานทางการศึกษาและที่เกี่ยวข้องเพื่อให้สามารถประสานการดำเนินงานและการนำทรัพยากรมาใช้ในการบริหารการวางแผนการจัดการศึกษาและการฝึกอบรมร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ  

ในส่วนของสถานศึกษา  การมีสารสนเทศที่เป็นระบบ  ก็มีความจำเป็นและมีความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาเช่นเดียวกัน  โดยเฉพาะความสำคัญของการจัดการสารสนเทศอย่างมีระบบ  ทำให้สามารถมีข้อมูลต่าง  ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้านต่างผู้บริหารจึงต้องตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ  ว่าต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบทั้งในระดับปฏิบัติการ  ระดับจัดการและระดับกลยุทธ์  เพราะส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง  มีประสิทธิภาพและโปร่งใส  ระบบสารสนเทศในสถานศึกษาประกอบด้วยระบบงานต่างดังนี้

การวางแผนจัดการเรียนการสอน

-การจัดทำทะเบียนประวัติและพัฒนาการของนักเรียน

-ระบบงานปกครอง

-ระบบงานบุคลากร

-ระบบงานธุรการการเงินและพัสดุ

-ระบบสาธารณูปโภคอาคารสถานที่

-ระบบงานสุขอนามัยและโภชนาการ

-ระบบแผนงานและโครงการ

 

ระบบสารสนเทศในสถานศึกษาที่กล่าวมาที่มีระบบสารสนเทศที่สมบูรณ์  ครบถ้วนเป็นปัจจุบัน  เรียกใช้ได้สะดวกและตรงตามความต้องการ  จะช่วยให้สถานศึกษาสามารถดำเนินงานพัฒนาคุณภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ  เป็นการสร้างความมั่นใจที่ตั้งอยู่บนรากฐานของหลักวิชา  หลักฐานข้อเท็จจริงที่สามารถตรวจสอบได้มีกระบวนการวิเคราะห์และประมวลผลที่เป็นวิทยาศาสตร์  และความสมเหตุสมผล  เพราะสารสนเทศทั้งหลายนั้นนอกจากจะใช้ในการวางแผนการดำเนินงานและประกอบการตัดสินใจแล้ว  ยังนำไปสู่การพัฒนาแนวความคิดและสร้างทางเลือกใหม่ๆในการดำเนินการต่างๆ  (มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  2549 : 25)  โดยระบบสารสนเทศที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาที่ประกอบด้วย  (1)  ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา  (2)  ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน (3)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ  (4)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ  โดยระบบสารสนเทศแต่ละระบบเหล่านี้มีรายละเอียดโดยสังเขปดังต่อไปนี้

 

1. ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา 

ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา  ประกอบด้วยข้อมูลและสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับภาพรวมของสถานศึกษาสภาพเศรษฐกิจการเมืองสังคมความต้องการของชุมชนสภาพการบริหารและการจัดการตามโครงสร้างและภารกิจ  เป็นต้น  โดยมีตัวอย่างรายงานในระบบสารสนเทศ  เช่น  ข้อมูลทั่วไปของสถานศึกษาศักยภาพของสถานศึกษา  ความต้องการของชุมชน  แนวโน้มการพัฒนาท้องถิ่น  แนวทางการจัดการศึกษา   และการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษา/คณะกรรมการนักเรียน  เป็นต้น                                                                                                                  

 

2.ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน 

ระบบสารสนเทศเกี่ยวกับผู้เรียน  เป็นระบบสารสนเทศที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผู้เรียนทั้งหมด  โดยมีตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศ  เช่น  ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน  คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน     รูปแบบการเรียนรู้ของผู้เรียน  เป็นต้น

ตัวอย่างระบบสารสนเทศเกี่ยวกับผู้เรียน  ประเภทคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน

โดยมีจุดประสงค์เพื่อใช้ในการส่งเสริมและพัฒนาพฤติกรรมของนักเรียน (งานสารสนเทศศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดนครศรีฯ, 2550 : 25)

 

 3.ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการเป็นการจัดระบบสารสนเทศเกี่ยวกับหลักสูตรและการเรียนการสอน  การวัดและการประเมินผลการพัฒนากิจกรรมแนะแนวและการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  โดยมีตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศ  เช่น  หลักสูตรและการเรียนการสอน  การวัดและการประเมินผลการเรียน  การจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน/กิจกรรมแนะแนว  การวิจัยในชั้นเรียน  เป็นต้น

ตัวอย่างสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการ  ประเภทการวัดและการประเมินผลการเรียน  เพื่อใช้ในการวางแผนการจัดชั้นเรียนและการพัฒนาหลักสูตร  (งานสารสนเทศศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดนครศรีฯ, 2550 : 5)

 

4.ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ 

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการเป็นระบบสารสนเทศที่ต้องมีการประมวลผลรวมมีการเปรียบเทียบข้อมูลอย่างถูกต้องและทันสมัยจึงมีความหมายต่อการจัดการและการบริหารงานอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ  โดยมีตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศ  เช่น  สภาพการบริหารและการจัดการ  ความสอดคล้องระหว่างวิสัยทัศน์ภารกิจและเป้าหมายการพัฒนา  สภาพและบรรยากาศการเรียนรู้