ข้อ ๓
เรื่องสั้นเชิงการบริหาร
ชื่อเรื่อง กุญแจของนายท่านอยู่ไหน
มีเรื่องเล่าต่อ ๆ กันมาว่า มีครูชายหนุ่มคนหนึ่งกำลังเดินทางกลับบ้านหลังจากเลิกงานตอนค่ำ ขณะที่เดินอยู่เขาพบว่าที่ข้างถนนมีผู้บริหารสถานศึกษาชายสองคน แต่งตัวใส่สูทดูท่าทางภูมิฐาน กำลังก้มหน้าก้มตาขมักเขม้นมองหาอะไรบางอย่างอยู่ที่พื้นใต้แสงไฟริมทางเดินอย่างเอาจริงเอาจัง ทั้ง ๆ ที่ใต้แสงไฟนั่นเขาก็มองไม่เห็นว่าจะมีอะไร ด้วยความแปลกใจ ครูชายหนุ่งจึงเดินเข้าไปหาผู้บริหารสถานศึกษาชายทั้งสอง แล้วถามขึ้นด้วยความสงสัยว่า
“พวกท่านกำลังหาอะไรกันหรือ ?”
“เราได้ทำกุญแจรถตกหาย ”
“แล้วรถของท่านอยู่ที่ไหนล่ะ?”
“อ๋อ เราจอดรถอยู่ห่างจากถนนนี้ลงไปประมาณ ๕๐ หลา”
“แล้วทำไมพวกท่านถึงได้มาหากุญแจแถวนี้ล่ะ?”
“ก็บริเวณที่จอดมันมืดมองอะไรไม่ค่อยเห็น แต่ที่ตรงนี้มีแสงจากหลอดไฟข้างถนนน่าจะหากุญแจได้ง่ายกว่า”
ครูชายหนุ่มได้ งง งง ง แล้วก็เดินจากไปด้วยความคับข้องใจ
☼☼☼☼
จากนิทาน :
๑. หากกุญแจคือยุทธศาสตร์ในการนำพาสถานศึกษาสู่เป้าหมาย เรื่องดังกล่าวได้สะท้อนถึงพฤติกรรมการบริหารจัดการอย่างไรบ้าง เกี่ยวกับการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารทั้งสอง
แนวคำตอบ
ในระบบของการจัดการศึกษาในปัจจุบัน เป้าหมายของสถานศึกษา คือ การจัดการเรียนการสอนให้ผู้เรียนได้มีความรู้ตามมาตรฐานที่กำหนด คือ ดี เก่ง มีสุข ได้แก่
มาตรฐานที่ 1 ผู้เรียนมีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์
มาตรฐานที่ 2 ผู้เรียนมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อม
มาตรฐานที่ 3 ผู้เรียนมีทักษะในการทำงาน รักการทำงาน สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ และมีเจต
คติที่ดีต่ออาชีพสุจริต
มาตรฐานที่ 4 ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิด
สร้างสรรค์ คิดไตร่ตรอง และมีวิสัยทัศน์
มาตรฐานที่ 5 ผู้เรียนมีความรู้และทักษะที่จำเป็นตามหลักสูตร
มาตรฐานที่ 6 ผู้เรียนมีทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง รักการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่าง
ต่อเนื่อง
มาตรฐานที่ 7 ผู้เรียนมีสุขนิสัย สุขภาพกาย และสุขภาพจิตที่ดี
มาตรฐานที่ 8 ผู้เรียนมีสุนทรียภาพและลักษณะนิสัยด้านศิลปะ ดนตรี และกีฬา
สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้บริหารไม่ได้ทำ เพราะเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น ในการจะทำให้บรรลุผลได้ต้องใช้เวลาเช่น การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ ซึ่งเมื่อทำก็เกิดผลกับตัวผู้เรียนโดยตรง แม้ทำไปมากก็ยากในการที่จะมองเห็นภาพ เพราะสิ่งเหล่านี้ต้องใช้ระยะเวลานานมากจึงจะเกิดผล
แต่สิ่งที่ผู้บริหารในยุคปัจจุบันได้ทำ คือ ทำในสิ่งที่ง่ายต่อการมองเห็น หรือเป็นภาพลักษณ์ที่ทำแล้วปรากฏชัดแก่สายตาของคนทั่วไป คือ การตกแต่งอาคารสถานที่ การทาสีกำแพงโรงเรียน การจัดภูมิทัศน์ แม้สิ่งเหล่านี้จะไม่ได้ส่งผลต่อเป้าหมาย คือคุณภาพผู้เรียนมากนัก ทำสิ่งเหล่านี้มากเท่าไร ทำนานแค่ไหน ก็จะไม่เกิดผลแก่ผู้เรียน เพราะถือว่าผิดที่ ผิดเป้าหมาย
๒. เรื่องสั้นเชิงการบริหารดังกล่าวช่วยให้นักศึกษาเกิดแนวคิดเกี่ยวกับการจัดการนวัตกรรมและสารสนเทศอย่างไรบ้าง
การที่ผู้บริหารไม่ได้ทำ ในสิ่งที่เป็นเป้าหมายเพราะเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น แต่ไปกระทำในสิ่งที่ไม่ใช่เป้าหมาย เพราะมองเห็น เรื่องนี้สามารถปรับเพิ่มเติมได้คือ กุญแจ(ยุทธศาสตร์ในการนำพาสถานศึกษาสู่เป้าหมาย) อยู่ที่ไหน ต้องมาค้นหาวิธีการในการที่จะหากุญแจให้พบ ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลคือ กุญแจตกบริเวณไหนชัดเจน กุญแจมีลักษณะอย่างไร สามารถทำให้แสงสว่างบริเวณนั้นเพิ่มขึ้นได้มั๊ย มีใครพอจะช่วยหาเพิ่มได้บ้าง ฯลฯ ก่อให้เกิดแนวคิดในการจัดการนวัตกรรมและสารสนเทศ คือ
๑. สารสนเทศเกี่ยวกับข้อมูลพื้นฐานของสถานศึกษา ตั้งอยู่ ประวัติ สภาพพื้นที่ ชุมชน
๒. ระบบสารสนเทศเกี่ยวกับผู้เรียน ว่า ลักษณะคุณภาพ ณ ปัจจุบัน เป็นอย่างไร มีแนวทางในการพัฒนาได้อย่างไรบ้าง
๓. ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการ ว่า มีวิธีการไหนที่จะพัฒนาส่งเสริมผู้เรียนให้ก้าวสู่มาตรฐานได้บ้าง
๔. ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ มีวิธีการในการนำพาไปสู่เป้าหมายได้ด้วยวิธีการใดบ้าง มีระบบการทำงานอย่างไร
