การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน

การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน

                                                                                                                                                      ? วิเวก   สุขสวัสดิ์

 

                การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนตามรูปแบบ wiwake’s model  ที่คิดค้นและนำมาใช้พัฒนาสมาชิกชมรมวิชาการข้าราชการครูอำเภอทับปุด    ให้สามารถคิดค้นนวัตกรรมและนำนวัตกรรมที่คิดค้นได้ไปพัฒนาผู้เรียนให้สามารถเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น     แบ่งขั้นการดำเนินงานออกเป็น 2 ขั้นใหญ่ ๆ คือ         ขั้นแรกเป็นการแสวงหาและพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนซึ่งดำเนินการโดยใช้กระบวนการวิจัย    เมื่อได้นวัตกรรมที่มีประสิทธิภาพและมีคุณภาพแล้วจึงนำนวัตกรรมนั้นไปแก้ปัญหา/พัฒนาผู้เรียนที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย    การดำเนินการตามขั้นตอนดังกล่าว ได้กำหนดเป็นขั้นตอนการปฏิบัติงานที่สำคัญ ดังนี้

                1.การศึกษาปัญหาการเรียนการสอน

                2.การกำหนดและจัดทำนวัตกรรมการเรียนการสอน

                3.การจัดทำเครื่องมือประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพนวัตกรรมการเรียนการสอน

                4.การทดลองศึกษาคุณภาพและประสิทธิภาพนวัตกรรมการเรียนการสอน

                5.การนำนวัตกรรมการเรียนการสอนไปใช้แก้ปัญหา/พัฒนาผู้เรียน

                6.การเขียนรายงานผลการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน

                7.การเผยแพร่ผลการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน

 

rการศึกษาปัญหาการเรียนการสอน

                ขั้นตอนนี้เป็นการนำผลการจัดการเรียนการสอนที่ผ่านมามาตรวจสอบ พิจารณาว่าเรื่องใดจุดใดที่ยังมีปัญหา จำเป็นต้องปรับปรุง แก้ไข หรือพัฒนา      ให้มีคุณภาพตามเป้าหมายหรือตามความคาดหวังที่ตั้งไว้ โดยการวิเคราะห์ปัญหาที่พบว่าเกิดจากสาเหตุใด  ลักษณะอาการของปัญหาตามสาเหตุนั้นเป็นอย่างไร เพื่อกำหนดแนวทางการแก้ปัญหา/พัฒนา  ตามสาเหตุและอาการที่ผ่านการพิจารณาจัดลำดับความสำคัญหรือความต้องการจำเป็นในการพัฒนาแล้ว     การศึกษาปัญหาการเรียนการสอนพิจารณาได้จากร่องรอย หลักฐาน ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนการสอน ดังนี้

                1.ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน

                2.ผลการวัดและประเมินจุดประสงค์การเรียนรู้

                3.การทำแบบฝึกหัดของผู้เรียน

                4.ผลการตรวจผลงานของผู้เรียน

                5.ผลจากการทดสอบความรู้ความเข้าใจและทักษะการเรียนรู้ของผู้เรียน

                6.บันทึกผลการสอนหลังสอนในแผนการสอน

                7.ผลการวิจัยที่ผู้สอนได้จัดทำขึ้น

                เมื่อได้ศึกษาปัญหาการจัดการเรียนการสอนและพบปัญหาที่แท้จริงแล้ว ต้องศึกษาสาเหตุของปัญหานั้นว่าเกิดจากสาเหตุใด  ซึ่งอาจเกิดจากตัวครู  ผู้เรียน  ผู้บริหารโรงเรียน    สื่อหรือวิธีสอน ฯลฯ  แล้วนำมาจัดลำดับความสำคัญหรือความต้องการจำเป็นในการพัฒนา

 

rการกำหนดและจัดทำนวัตกรรมการเรียนการสอน

                ขั้นตอนนี้เป็นการคิดค้น แสวงหาและจัดทำนวัตกรรม เพื่อนำมาใช้แก้ปัญหาและพัฒนา

การเรียนการสอนให้มีคุณภาพ  โดยมีขั้นตอนการดำเนินงานดังนี้

                1. พิจารณาเลือกปัญหา/ความต้องการพัฒนา ที่ได้จัดลำดับความสำคัญ/ความต้องการจำเป็นไว้แล้วในขั้นการศึกษาปัญหาการเรียนการสอน

        2.กำหนดนวัตกรรมที่จะนำมาใช้แก้ปัญหา/พัฒนาการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับสาเหตุ หรืออาการของปัญหา

                3.สร้างนวัตกรรมการเรียนการสอน โดยมีขั้นตอนการสร้าง ดังนี้

                                3.1วิเคราะห์หลักสูตร

                                3.2ศึกษาหลักการ แนวคิด ทฤษฎีและผลงานที่เกี่ยวข้อง

                                3.3จัดทำโครงสร้างของนวัตกรรมการเรียนการสอน

                                3.4สร้างนวัตกรรมการเรียนการสอนตามโครงสร้างและขั้นตอนที่กำหนด

                                3.5นำนวัตกรรมการเรียนการสอนที่สร้างขึ้นไปพิสูจน์คุณภาพและประสิทธิภาพ

 

rการจัดทำเครื่องมือประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอน

                การนำนวัตกรรมการเรียนการสอนที่สร้างขึ้นพิสูจน์คุณภาพและประสิทธิภาพ จำเป็นต้องมีเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย  การจัดทำเครื่องมือดังกล่าว ดำเนินการดังนี้

                1.ศึกษาวัตถุประสงค์ของนวัตกรรมการเรียนการสอนที่สร้างขึ้น

                2.กำหนดเครื่องมือที่ต้องใช้ประกอบการประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอน

                3.ศึกษาแนวทางการสร้างเครื่องมือ

                4.ออกแบบและสร้างเครื่องมือ

                5.ตรวจสอบและผ่านการกลั่นกรองของผู้เชี่ยวชาญ

                6.ศึกษาคุณภาพและประสิทธิภาพของเครื่องมือ

                7.จัดทำเป็นเครื่องมือฉบับจริง

 

rการทดลองศึกษาคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอน

        เมื่อได้นวัตกรรมการเรียนการสอนฉบับร่างและเครื่องมือที่จำเป็นต้องใช้ในการประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอนครบถ้วน เรียบร้อยแล้ว ก็นำนวัตกรรมการเรียนการสอนที่จัดทำขึ้นไปศึกษาคุณภาพและประสิทธิภาพด้วยวิธีการที่เชื่อถือได้ ดังนี้

        1.การศึกษาคุณภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอนดำเนินการดังนี้

                                1.1กลั่นกรองเบื้องต้นโดยให้ผู้เรียนและครูผู้สอนกลุ่มสาระนั้นอ่านเพื่อตรวจสอบดูว่ามีข้อบกพร่องที่ใดบ้าง แล้วนำข้อบกพร่องมาปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสม

                                1.2นำนวัตกรรมการเรียนการสอนที่ปรับปรุงแก้ไขเรียบร้อยแล้วให้ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 – 5คน ประเมินเพื่อตรวจสอบคุณภาพ และให้ข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงนวัตกรรม

การเรียนการสอนให้มีคุณภาพสูงขึ้น

                                1.3วิเคราะห์ผลการประเมินของผู้เชี่ยวชาญเพื่อดูว่านวัตกรรมการเรียนการสอนมีคุณภาพอยู่ในระดับใด และปรับปรุงข้อบกพร่องในกรณีที่ผู้เชี่ยวชาญได้ให้ข้อเสนอแนะมา

                                1.4จัดทำเป็นนวัตกรรมการเรียนการสอนที่พร้อมสำหรับนำไปทดลองใช้เพื่อศึกษาประสิทธิภาพต่อไป

                2.การศึกษาประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอน ดำเนินการดังนี้

                                2.1นำนวัตกรรมการเรียนการสอนที่ผ่านการตรวจสอบและประเมินคุณภาพของผู้เชี่ยวชาญแล้ว ไปทดลองใช้กับผู้เรียนที่มีคุณสมบัติเช่นเดียวกับกลุ่มเป้าหมายของการแก้ปัญหาหรือพัฒนาตามรูปแบบและวิธีการที่กำหนด

                                2.2นำผลการทดลองมาคำนวณหาประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอนโดยใชสูตร E1/ E2

 

 

 

r การนำนวัตกรรมการเรียนการสอนไปใช้แก้ปัญหา/พัฒนาผู้เรียน

                หลังจากได้ศึกษาคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอน   ตามวิธีการและขั้นตอนที่เชื่อถือได้    และนวัตกรรมการเรียนการสอนนั้นมีคุณภาพและมีประสิทธิภาพตามที่กำหนดแล้ว     จึงนำนวัตกรรมการเรียนการสอนไปใช้แก้ปัญหาและพัฒนาผู้เรียนที่เป็นประชากร

กลุ่มตัวอย่าง หรือกลุ่มเป้าหมาย ของการแก้ปัญหา/พัฒนา     เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่านวัตกรรมการเรียนการสอนที่สร้างขึ้นมานั้นมีคุณภาพและมีประสิทธิภาพอย่างแท้จริง    ไม่ว่าจะนำไปใช้กับนักเรียนกลุ่มใดในระดับเดียวกัน

 

r การเขียนรายงานผลการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน

        เป็นการนำผลการดำเนินงานสร้างและทดลองใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนทุกขั้นตอนมาเขียนเพื่อแสดงถึงคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการเรียนการสอน ว่ามีมากน้อยเพียงใดการเขียนรายงานใช้แนวเดียวกับการเขียนรายงานการวิจัย ซึ่งแบ่งการเขียนออกเป็น  5  บท ดังนี้

                บทที่ 1  บทนำ      นำเสนอรายละเอียดตามหัวข้อต่อไปนี้

                                - ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

                                - วัตถุประสงค์ของการทดลอง

                                - สมมุติฐานของการทดลอง

                                - ขอบเขตของการทดลอง

                                - ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ