ผมมีคำถามว่าควรมีการวิจัยเพื่อคุ้มครองผู้บริโภคด้านอุดมศึกษาหรือไม่   การวิจัยเพื่อเป้าหมายนี้ควรมีคำถามวิจัยว่าอย่างไรบ้าง   และควรเผยแพร่ผลการวิจัยนี้อย่างไร   เผยแพร่ทางสื่อชนิดใดบ้าง   ท่านผู้อ่านมีความเห็นอย่างไร กรุณาบอกผมบ้างนะครับ 

          ตามความเห็นของผม (ไม่ทราบว่าถูกต้องหรือไม่) โจทย์วิจัยคือจุดแข็งจุดอ่อนของหลักสูตร จำแนกตามสถาบัน และจำแนกตามค่าใช้จ่ายที่ผู้เรียนต้องจ่าย   เพื่อให้ “ผู้บริโภค” ทราบคุณค่าเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่าย ของแต่ละหลักสูตร   เปรียบเทียบตามสถาบัน

          เป้าหมายคือ เพื่อให้ผู้เรียนมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจ   คือทำให้การเลือกเข้าเรียนในสถาบันอุดมศึกษาเป็น informed decision หรือ informed choice มากขึ้น   เป็นการวิจัยเพื่อสื่อสารต่อผู้เรียน   หวังว่าจะมีผลทำให้คุณภาพของอุดมศึกษาในภาพรวมดีขึ้น 

          ในระยะแรกน่าจะเลือกวิจัยหลักสูตรที่มีผู้เรียนจำนวนมากเสียก่อน   เพราะน่าจะวิจัยง่าย และคุ้มค่าต่อการลงทุนวิจัย   และหวังว่าผลการวิจัยและการเผยแพร่ผลการวิจัย จะช่วยให้เกิดการปรับปรุงหลักสูตร

          จุดสำคัญที่ต้องการเก็บข้อมูล คือ ผู้เรียนจะได้เรียนรู้มากน้อยแตกต่างกันอย่างไรในต่างสถาบัน   การเรียนรู้มีความลึกและเชื่อมโยงกับชีวิตจริงแค่ไหน   อาจารย์เอาใจใส่และมีความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้มากน้อยแค่ไหน   นักศึกษาจะได้เพื่อนที่มีลักษณะอย่างไร และจะเข้าไปอยู่ในสังคมมหาวิทยาลัยที่มีลักษณะอย่างไร   และเมื่อจบออกมาแล้วนักศึกษาส่วนใหญ่จะเข้าไปทำงานอะไร 

          การเผยแพร่ผลการวิจัยน่าจะบอกภาพรวม และหลักสูตรที่อยู่ใน percentile ที่ ๘๐ ขึ้นไป    คือเผยแพร่หลักสูตรที่คุณภาพสูง   ไม่ประจานหลักสูตรที่คุณภาพต่ำเป็นรายๆ  

          ผมหยิบยกเรื่องนี้มาลงบันทึกเพื่อเป็นจุดเริ่มต้นให้ผู้สนใจเข้ามาช่วยกันตั้งโจทย์   และให้คำแนะนำวิธีการวิจัย   รวมทั้งให้นักวิจัยที่สนใจทำงานด้านนี้ได้เข้ามาแสดงความจำนง    และเล่าประสบการณ์ของตน   หากจะมีการดำเนินการจริงๆ ก็จะทำได้ไม่ยากนัก

วิจารณ์ พานิช
๒ ม.ค. ๕๒