การตรวจอวัยวะต่างๆด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ต้องมีการวางแผนว่าจะตรวจส่วนใดนั้น มักทำการตรวจที่เรียกว่า Topogram

สวัสดีครับ

วันนี้ของเสนอวิธีการหนึ่งที่เป็นการเลือกสร้างภาพกายวิภาคศาสตร์เฉพาะส่วน หรือที่เรียกกันว่า Topogram

Topo เป็นคำเสริมหน้า ใช้ประกอบกับคำอื่น มีความหมายว่า สถานที่ หรือ ท้องถิ่น

ในทางการแพทย์หรือรังสีเทคนิค การสร้างภาพกายวิภาคเฉพาะส่วน เรียกว่า Topogram หรือ อาจเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Scout เป็นคำกริยา หมายถึง สืบ สอดหาข้อมูล หรือ ล้อเลียน

ในทางรังสีเทคนิคจะหมายถึง การถ่ายภาพหรือการสร้างภาพเฉพาะส่วนหรือบริเวณที่สนใจศึกษาหรือวินิจฉัย นั้นเอง

topogram

Topogram Lateral skull (Scout Lateral skull)

ภาพถ่ายรังสีกะโหลกศีรษะด้านข้างของผู้ป่วย จากการถ่ายภาพด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์

topo 

เมื่อสร้างภาพ Topogram เรียบร้อยแล้ว นักรังสีเทคนิค จะกำหนดว่าจะสร้างภาพตัดขวางจำนวนเท่าใด (ตัวอย่างในภาพสร้างภาพตัดขวาง จำนวน 7 ภาพ) โดยปกติแล้ว จะต้องสร้างภาพให้ครอบคลุมบริเวณที่สนใจมากที่สุด ในที่นี้ คือ คลุมเนื้อสมองทั้งหมด

brain brain 

ตัวอย่างภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง

ของฝาก

1.ในการสร้างภาพ Topogram นักรังสีเทคนิค ควรเลือกใช้ค่า Exposure factor ที่น้อยที่สุด เพื่อช่วยลดปริมาณรังสีให้แก่ผู้ป่วย เนื่องจากภาพ Topogram เป็นภาพที่ใช้ในการวางแผนการตรวจเท่านั้น

2.การกำหนดระยะทางของการฉายรังสี (Scanning range) ควรกำหนดให้ครอบคลุมอวัยวะหรือบริเวณที่ต้องการตรวจ ไม่ควรเปิดกว้างเกินไป เพราะการเพิ่มพื้นในการฉายรังสี เป็นการเพิ่มปริมาณรังสี

ตัวอย่าง

pns A brain B

หากต้องการตรวจวินิจฉัยโพรงอากาศ ก็ควรกำหนดบริเวณฉายรังสีเฉพาะโพรงอากาศ เหมือนในภาพ A

ไม่ควรกำหนดบรเวณฉายรังสีในกว้าง คลุมทั้งกะโหลกศีรษะ เหมือนภาพ B

ที่กล่าวมานี้เป็นส่วนหนึ่งของการทำงานของนักรังสี(มี)เทคนิค