เงื่อนไขที่จะมีงานทำต้องขึ้นอยู่กับใบปริญญาอย่างเดียวหรือไม่

อากาศหนาว ในช่วงฤดูหนาว....คงไม่มีใครอยากจะออกนอกบ้าน และทำงานมากนัก เพราะความหนาวมันช่างเย็บจับจิตจับใจ...

ยามเย็น...ป้าไหมเดินเอื่อยๆ จากในหมู่บ้านโจ้โก้เข้ามาในศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้  สวมเสื้อผ้าสบายๆ เกล้าผมมวยยกสูง เหมือนสาวชาวเหนือยุคเก่า

"มีงานทำไหม?" ป้าไหมถาม

"ตอนนี้ว่างอยู่..." ฉันตอบไปแบบงง...  ตกลงว่าป้าถามฉันว่าฉันว่างอยู่ใช่ไหม หรือถามว่ามีงานอะไรให้ป้าทำไหม ....ไม่รอช้า ฉันถามป้าไหมกลับไปเพื่อความชัดเจน ....

"ป้าหมายถึงมีงานอะไรในศูนย์ฯให้ป้าทำไหม?"  ป้าไหมขยายความ

"ออ...ยังค่ะ ป้า แต่ไม่แน่ใจเดี๋ยวจะถามคนอื่น ๆ ให้นะ" ฉันตอบแบบแบ่งรับแบ่งสู้ 

ป้ายิ้มๆๆ  และบอกกลับมาว่า "มีก็บอกป้านะ" และป้าก็เดินจากไป

     หลังจากจบการสนทนาสั้น...ความคิดบางอย่างก็ แว๊บ! เข้ามาในห่วงแห่งความคิด

การหางาน หารายได้ ไม่ต้องถือเอกสารมาเต็มแฟ้ม หรือ ร่ายศักยภาพ ความสามารถของตัวเองให้ยืดยาว หรือแม้แต่ไม่ต้องอ้างถึงสถาบันการศึกษาที่ตนเองจบมา เราก็สามารถหางาน หารายได้ได้

เทียบกับสังคมปัจจุบัน ที่มักมีความคิดฝังหัวว่า "อยากได้งานทำต้องเรียนหนังสือ ต้องมีใบปริญญามาการันตีตัวเอง"  จนทำให้ใครหลาย ๆ คนเกิดความเครียด  การสมัครงานในยุคปัจจุบันทำให้ความมั่นใจและความเชื่อมันของตนเองยึดติดกับสิ่งภายนอก ต้องให้ตัวอักษรหรือกระดาษมาอธิบายความสามารถของตัวเรา  ถ้ามองลึกอีกนิด กลับกลายเป็นการบีบหรือระบุความสามารถหรือศักยภาพของเราเพียงด้านในด้านหนึ่งเท่านั้น

     แต่ป้าไหม ไม่ต้องใช้เอกสารอธิบายตัวเอง เพราะป้าไหมใช้ชุดประสบการณ์ที่ตนเองสั่งสมมา การเรียนรู้จากครอบครัว เพื่อนรอบข้าง และชุมชน เป็นเครื่องการันตี อีกทั้งศักยภาพของป้าไหมก็ไม่ถูกจำกัด ทำอะไรก็ได้ หลากหลาย ขึ้นอยู่กับว่าตอนทำแล้วจะทำได้หรือไม่ได้ ก็เรียนรู้กันอีกที

    ถ้ามองอีกแง่หนึ่งสิ่งที่ค้นพบจากป้าไหม ก็อาจไม่ใช้สิ่งที่ถูกเสมอไป เพราะระดับงานที่ต่างกัน กับลักษณะทางสังคมที่ต่างกัน มีผลต่อพฤติกรรมและรูปแบบของคนแต่ละคน

    "มีความสุขกับการทำงาน ....แน่นอนว่าต้องเป็นงานที่เราชอบ และเป็นงานที่สามารถนำเอาศักยภาพของเราที่มีอยู่ในตัวมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้"

10 ธันวาคม 2551 

ณ ศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้