ความหมายของ “เทคโนโลยีการศึกษา”
จากบริบทที่กล่าวมาแล้วจะเห็นได้ว่า เทคโนโลยีการศึกษา มิได้จำกัดเฉพาะอย่างแคบ ๆ แต่เพียงการใช้สื่อการศึกษา เช่น สิ่งพิมพ์ หุ่นจำลอง วิดิทัศน์ เทปเสียง คอมพิวเตอร์ ฯลฯ ตามที่หลายคนเข้าใจ แต่จะรวมถึงการใช้เทคโนโลยีทุกรูปแบบในการศึกษา และการเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้เพราะ “ เทคโนโลยีมีอยู่ทุกหนทุกแห่งดังนั้นจึงควรนำมาใช้ในการศึกษา” (Roblyer, and Edwards, 2000 : 12)
นักศึกษาและนักวิชาการต่าง ๆ ได้ให้ความหมายของคำ “เทคโนโลยีการศึกษา” ไว้มากมายหลายแง่มุมเพื่ออธิบายภาพลักษณ์ของเทคโนโลยีการศึกษา เป็นที่น่าสนใจอย่างหนึ่งว่าความหมายของคำนี้ได้มีการพัฒนาการและเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ตามการพัฒนาเทคโนโลยีนับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2506 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบันตามที่สมาคมเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา( Association for Educational Communication and Technology: AECT ) แห่งสหรัฐอเมริกาได้ให้ความหมายไว้เมื่อปี พ.ศ. 2537 (Seels & Richey, 1994 : 9)
“ เทคโนโลยีการศึกษาเป็นทฤษฎีและการปฏิบัติของ
การออกแบบ การพัฒนา การใช้ การจัดการ และการประเมิน
ของกระบวนการและทรัพยากรสำหรับการเรียนรู้”
ขอบเขตของ “เทคโนโลยีทางการศึกษา”
จากความหมายดังกล่าวทำให้เห็นถึงแนวคิดในวงกว้างมากยิ่งขึ้นของเทคโนโลยีการศึกษาที่สามารถนำเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดเพื่อประสิทธิภาพและประสิทธิผลการเรียนรู้ของผู้เรียนได้ ความหมายนี้แบ่งเทคโนโลยีออกเป็น 5 ขอบเขต ( domains ) ได้แก่ การออกแบบ (design ) การพัฒนา ( development) การใช้ ( utilization ) การจัดการ( managment) และการประเมิน (evaluation ) โดยแต่ละขอบเขตจะโยงเข้าสู่ศูนย์กลางของทฤษฎีและการปฏิบัติ (Seels & Richey, 1994 : 9-10 ) ซึ่งอธิบายไว้ดังนี้
การพัฒนา เทคโนโลยีการพิมพ์ เทคโนโลยีโสตทัศน์ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีแบบบูรณาการ การใช้ การใช้สื่อ การแพร่กระจายนวัตกรรม การใช้งานและความเป็นองค์กร นโยบายและกฏระเบียบ
|
การออกแบบ การออกแบบระบบการสอน การออกแบบสาร กลยุทธ์การสอน ลักษณะเฉพาะของผู้เรียน |
|
การจัดการ การจัดการโครงการ การจัดการทรัพยากร การจัดการระบบการส่งผ่าน การจัดการสารสนเทศ |
|
การประเมิน การวิเคราะห์ปัญหา การวัดผลแบบอิงเกณฑ์ การประเมินความก้าวหน้า การประเมินขั้นสรุป |
|
ทฤษฎี การปฏิบัติ |
แผนภิมที่ 1ขอบข่ายของเทคโนโลยีการศึกษา
