พวกเราหลายๆคน   โดนสังคม ยุค Industrial era  ครอบงำ มาจน  เป็น กบในกะลา   มนุษย์รู   ที่มองไม่เห็นอะไรเลย  หรือ  มองจากมุมของตนเองเท่านั้น

ตั้งแต่ มีการค้นพบ เครื่องจักรไอน้ำ  โลกเข้่าสู่ ยุคอุตสาหกรรม      ทุกอย่างดู จะ เร่งๆๆๆๆๆ รีบ ๆๆๆๆ   จนกลายเป็น คนหยาบ คนผิวเผิน คนเน้นความสำเร็จ  เน้นแต่ Speed  เน้นผลงานระยะสั้น  ---->  พังหมด

เป็น ชีวิต แบบที่เรียกว่า Living in the fast lane (เพลง ของ วง The Eagles)  ....  มองไม่เห็นข้างทาง  ทำลายร้างโดนไม่รู้สึกตัง    นึกถึง วัวกระทิงวิ่งในร้านขายแจกันแก้ว   ....

พังตั้งแต่ ระบบการบริหารบ้านเมือง  เมื่อ คนบริหาร ไม่เข้าใจการศึกษา  ไม่เข้าใจตนเอง  มาดูแลการศึกษา   สังคมก็ล้มครืน ลงทีละนิด ทีละนิด  สะสมเรื่อยมา  จนถึง ทุกวันนี้

นึกถึง ระบบการศึกษาที่ต้องการความอิสระ เสรี แต่ เราดันเอาคน บ้ากฏเกณฑ์  มาเป็นผู้ยิ่งใหญ่ทางการศึกษา ....  ได้ outcome  ที่เป็นแบบ    "จิตหยุดวิวัฒน์"

แต่ ก็ยังโชคดี  เพราะ มีบางกลุ่ม บางชุมชน   มองเห็น รอยแยก รอยแผล  เหล่านี้   และ  U-turn ตัวเองได้ทัน

ปัญญา ที่เราสะสมกันมา เป็น แบบที่เรียกกันว่า Systematic Problems  หรือ   ความซับซ้อนแบบเคลื่อนไหว   Dynamic Complexity     ยิ่งวาง "ระบบ"   ระบบก็ยิ่งซับซ้อน  ยิ่งแก้ยากขึ้นไปอีก       เพราะ คนวางระบบ เป็น คน "จิตว่องไว"   โดนกิเลส ครอบงำ  จนงอมแงม ----->  ผล คือ ก่อให้เกิด  Social Complexity  สังคมที่ซับซ้อน    คนเริ่มท้อแท้ ต่อต้าน เบื่อหน่าย  จำยอม  เอาเปรียบ  ฯลฯ  ตามสันดาน และ สติของแต่ละคน     ทำให้  ปัญหายิ่งแก้ยากขึ้นเรื่อยๆ

 

ระบบ และ สังคม ที่มีปัญหามานี้    คนมีปัญหามักเป็นคนควบคุมวิธีแก้ปัญหา    มันก็ยิ่ง พันกันนัว  ซับซ้อน วุ่นวาย  "จิตสับสน"   อัตตา ตัวตน  ยุ่งไปใหญ่

การแก้ ยากมาก   เพราะ  การจะฝึกให้ รู้จัก เชื่อมโยง (connect) กับคนอื่นๆ ว่า  พวกเราทั้งหมด มาจากแหล่งเดียวกันนะ (The same source)  เราเป็นผู้เดินทาง (refugee) เพื่อหนีภัยจากวัฏสงสาร  นะ   ฯลฯ

อุปมา กินยาสมุนไพร  มันหายขาด  แต่  คนไข้ มันไม่ยอมกิน   หมอก็เป็นคนป่วยสะด้วย ญาิติก็ทนรอไม่ได้  ฯลฯ   ดื้อด้านกันรอบวง

ความแตกแยกที่มองไม่เห็น สะสมมานาน  คือ  การที่เราไม่รู้สึกว่า เราและสรรพสิ่ง เป็นสิ่งเดียวกัน  เราไม่เชื่อมโยงตัวเรากับคนรอบข้าง   ความเป็นพี่น้อง (brotherhood)  หายไป  

เงิน ซื้อได้ทุกอย่าง ... 

********************

ระบบที่วุ่นวาย  ซับซ้อนแบบนี้  ----> ในระบบธรรมชาติ  หรือ ความจริง  ---->  มันจะรักษาตัวมันเองครับ  ----->   โปรดตามเรียนรู้ต่อไป   

 เกิดการเรียนรู้  แบบเจ็บตัว เจ็บใจ   เป็นการเรียนรู้ที่ราคาแพง  แต่ ระยะยาว อาจจะดีก็ได้

"คิดดีก็จะได้คิด  ได้คิดก็จะคิดได้"    ครูบาสุทธินันท์สอนผมเอาไว้ครับ