Q : ทำไม โสกราตีส (Socrates 470-399 B.C) จึงสอนเรื่อง ลัทธิพลเมืองโลก (Cosmopolitanism)?

A : เพราะสภาพสังคมในยุคนั้นก็แบ่งเป็นก๊กเป็นเหล่าเช่น ก๊กกรีก(Greece) เอเธนส์ (Athens) ก๊กสปาร์ตา (Sparta) ฯลฯ ความเป็นหนึ่งเดียวกัน (uniformly) ของคนในชาติคือสิ่งที่ดี แต่สิ่งที่ไม่ดีก็คือเกิดการการกีดกันคนต่างถิ่น ต่างชาติ ต่างศาสนา (หรือในทางตรงกันข้าม เช่นกรณีในประเทศ อินเดีย (india) ที่มีการแบ่งชนชั้นวรรณะภายในประเทศ (Caste System In India) ไปพร้อมๆ กันด้วย)  โสกราตีส คงมองเห็นสภาพปัญหาทางสังคมในบ้านในเมืองของตน ด้วยเหตุนี้ โสกราตีส ก็เลยตั้งหน้าตั้งตาเผยแพร่ ลัทธิพลเมืองโลก อนึ่งในสายตาของประชาชน  โสกราตีส คือนักบุญ แต่ในสายตารัฐบาล  โสกราตีส คือผู้ท้าทาย และสั่นคลอนอำนาจรัฐ จุดจบของ โสกราตีส ก็คือถูกรัฐสภา ตัดสินให้ดื่มเหล้าผสมยาพิษ

โสกราตีส เป็นคนที่เกิดในยุคที่ใกล้เคียงกับยุคของ พระพุทธองค์ ในสมัยนั้น การสอนเรื่อง ภราดรภาพ ความรัก ความเมตตา  มีมาก่อนแล้ว ความรักในแบบ พระพุทธองค์ เน้นที่การสละ ละซึ่ง กิเลสตัณหาและอุปาทาน (ละตัวกูของกู/ตัวมึงของมึง/ตัวกูของพวกกูและตัวมึงของพวกมึง) 

หลายพันปีต่อมา นายขันหมาก  (Karl Marx) ก็ได้สอนเรื่อง ภราดรภาพ และความรักในมวลชน(ผู้ทุกข์ยาก) เช่นเดียวกัน แต่จุดประสงค์แตกต่างกันออกไป

ดร. มั่น พัธโนทัย สรุปและวิเคราะห์แนวคิดของ นาย ขันหมาก ไว้ในหนังสือ อัตชีวประวัติและผลงานของคาร์ลมากซ์ (1) ว่านาย ขันหมาก สอนเรื่องการ

"ยกฐานะชนชั้นกรรมาชีพให้เป็นชนชั้นปกครอง โดยยกเลิกวิธีเลือกตั้งแบบของนายทุนและให้รัฐเป็นผู้ควบคุมเครื่องมือการผลิตทุกอย่าง ให้ตั้งระบอบเผด็จการโดยชนชั้นกรรมาชีพขึ้น โดยถือเป็นทางผ่านไปสู่ระบบคอมมิวนิสต์ ที่สมบูรณ์คือไม่มีรัฐบาล และเกิดสังคมที่ไม่มีชนชั้น"

แต่ในเชิงปฏิบัติ นั้น แนวคิดของ นายขันหมาก ทำได้ยากเต็มที ยกตัวอย่างเช่น จะให้ชนชั้นกรรมาชีพของไทย ไปสามัคคีกับชนชั้นกรรมาชีพของกัมพูชา ก็ทำได้ยาก เพราะจิตสำนึกของความเป็น ชาตินิยม นั้นรุนแรงกว่าจิตสำนึกแห่งการปฏิวัติ เพราะยังงัยๆ กรรมกรทั่วโลกยังมีสำนึกลึกๆ ว่าเป็นคนละเชื้อชาตินั่นเอง ทำให้ไม่เกิดความสามัคคีและเกิดการแตกแยก เช่นการแบ่งแยกสีผิว แบ่งแยกศาสนา ฯลฯ

ในประเทศไทย สมัยนี้ ก็มี คนที่ตั้งตนเป็นเจ้าลัทธิเที่ยวสอนประชาชน สวมเสื้อเหลือง บ้าง แดงบ้าง ขาว บ้าง (สมัยกรีกเรียกบุคคลที่ใช้การให้เหตุผลแบบฟั่นเฝือ ว่าเป็นพวก โซฟิสต์ (Sophist) พวกโซฟิสต์ซึ่งเป็นนักปราชญ์กรีกพวกหนึ่งในสมัยโบราณ คือผู้ที่มักจะแสดงตัวว่าเป็นผู้ฉลาดมากกว่าที่จะเป็นผู้ฉลาดจริงๆ ซึ่งไม่ชอบแสดงตัวให้ปรากฏ พวกโซฟิสต์ชอบแสดงตัวให้ปรากฏว่าตนฉลาดเพราะหวังที่จะได้รับผลประโยชน์เป็นส่วนตัวโซฟิสต์มักจะให้เหตุผลเพื่อที่จะชี้ให้เห็นว่าฝ่ายตรงข้ามกับตนนั้นผิด มากกว่าที่จะให้เหตุผลเพื่อให้เห็นว่าอะไรถูก)(2)


มีต่อ


อ้างอิง

(1) กวิน (นามแฝง). From Communism to Technocrats [cited 2008 November 27]. Available from: http://gotoknow.org/blog/2etc/180767
  
(2) การใช้เหตุผลหลอกล่อ SOPHISTICAL REASONING [cited 2008 November 27]. Available from: http://mediacenter.mcu.ac.th/logic/dt49.htm