ศาสนาในประเทศไทย
พระพุทธศาสนาได้เผยแผ่มายังดินแดนสุวรรณภูมิก่อนที่กลุ่มคนไทยจะมีอำนาจปกครองมาช้านาน ด้วยความเป็นอิทธิพลแนวคิดทางตะวันออกเหมาะสมกับอุปนิสัยใจคอและหลักพุทธธรรมเข้ากันได้กับนิสัยของกลุ่มชน จนเป็นบ่อเกิดแห่งศีลธรรมจรรยา มีขนบธรรมเนียมประเพณีรวมไปถึงศาสตร์ต่าง ๆ จึงก่อเกิดขึ้นมาภายใต้อิทธิพลของหลักพุทธธรรม
พระธรรมปิฎก ( ประยุทธ์ ปยุตฺโต ) กล่าวถึงความเป็นมาของพระพุทธศาสนาในประเทศไทย โดยแบ่งเป็นยุคพอสรุปได้ว่า
ยุคที่ 1 เป็นพุทธเถรวาทแบบสมัยอโศก
ในปีประมาณ พ. ศ. 218 พระเจ้าอโศกมหาราชส่งพระสมณฑูตออกไปเผยแผ่พระศาสนาและสายที่ 9 มีพระโสณะและพระอุตตระได้นำเอาพระพุทธศาสนามาเผยแผ่ที่อาณาจักรสุวรรณภูมิ
ยุคที่ 2 เป็นพุทธเถรวาทแบบพุกาม
ในปีประมาณ พ.ศ. 1600 พระเจ้าอโนรธามังช่อ กษัตริย์เมืองพุกาม ( พม่า ) รุกรานได้อาณาจักรล้านนา ล้านช้าง และทวารวดี แล้วได้เผยแผ่ศาสนาในแถบนี้ทั้งหมด
ยุคที่ 3 เป็นพุทธเถรวาทแบบลังกาวงศ์ โดยแบ่งเป็นสมัยดังนี้
1 . สมัยสุโขทัย
ในปี พ.ศ. 1800 เป็นช่วงเกิดอาณาจักรสุโขทัย มีพระสงฆ์เดินทางไปศึกษาหลักพุทธธรรมที่เกาะศรีลังกาและกลับมาตั้งสำนักอยู่ที่เมืองนครศรีธรรมราช
ในปีพ.ศ. 1820 พ่อขุนรามคำแหงขึ้นครองราชย์ ได้อาราธนาพระสงฆ์ขึ้นไปสอนพุทธธรรมอยู่ที่วัดอรัญญิก และได้นำพระพุทธสิหิงค์ที่สร้างจากเกาะศรีลังกาที่เมืองนครศรีธรรมราชนำมาไว้ ณ กรุงสุโขทัยด้วย
2 . สมัยอยุธยา
ที่เกี่ยวกับกิจการพระพุทธศาสนาแบ่งเป็น 4 ตอนคือ
ก. อยุธยาตอนแรก ( พ.ศ. 1893 – 2031 )
เป็นช่วงพระบรมไตรโลกนาถ ทำนุบำรุงพระศาสนา แบ่งสถานที่สร้างวัดเช่น วัดพระศรีสรรเพชร
ข. อยุธยาตอนสอง ( พ.ศ. 2032 – 2173 )
เป็นช่วงพระเจ้าทรงธรรม ได้เริ่มบันทึกหลักฐานพระคัมภีร์พระไตรปิฏกได้ครบสมบูรณ์ สร้างมณฑปสวมรอยพระพุทธบาท ที่สระบุรี
ค. อยุธยาตอนสาม ( พ.ศ. 2174-2275 )
เป็นช่วงพระนารายณ์มหาราช มีประเพณีนิยมการบวชเป็นอย่างมาก และเป็นยุคที่ประตูเมืองเปิดไปสู่สากล มีการค้าขายไปทั่วโลก
ง. อยุธยาตอนสี่ ( พ.ศ. 2276-2310 )
เป็นช่วงพระเจ้าบรมโกศ เป็นช่วงที่เกาะศรีลังกาหมดพระสงฆ์ทางพระพุทธศาสนา พระเจ้ากีรติสิริราชสิงหะ ทรงส่งคณะทูตมาขอพระสงฆ์ไทยมีพระอุบาลีไปใน พ.ศ. 2296 พำนักอยู่ที่เมืองแดนดี เกาะศรีลังกา ก่อเกิดคณะสงฆ์อบาลีวงค์หรือสยามวงศ์นั้นเอง
