swot

 09

แนวคิดและทางเลือกใหม่ การพัฒนากำลังด้านการอาชีวศึกษา

วิทยาลัยสารพัดช่างฉะเชิงเทรา

 

ความเป็นมาการปฏิรูปการอาชีวศึกษา

 

              ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่10  (.. 2550-2553) การเสริมสร้างรากฐานของสังคมไทยเข้มแข็ง    มุ่งพัฒนาคน   ครอบครัว   ชุมชน     และสังคมให้ความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพคน และกระบวนการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง   เสริมสร้างให้เป็นคนดีมีคุณธรรม  จริยธรรม   ซื่อสัตย์สุจริตและรู้รักสามัคคี มีความเข้มแข็งทางวัฒนธรรม       มีระบบคุ้มครองสังคมส่วนใหญ่      เสริมสร้างความเข้มแข็งเครือข่ายชุมชนเชื่อมโยงกับการพัฒนาชนบท    และเมืองให้น่าอยู่   สงบ   สะดวก  สะอาด   ปลอดภัย   มีระเบียบวินัย   มีการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจ        และยกระดับคุณภาพชีวิตให้คนไทยอยู่ดีมีสุขอย่างยั่งยืน จากปัจจัยดังกล่าวสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา     ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐได้ตระหนักและเห็นความสำคัญ จึงได้จัดการพัฒนามาตรฐานอาชีพการอาชีวศึกษา เพื่อพิจารณาคุณภาพคนและกระบวนความรู้ให้ชุมชนในชนบท     ส่งเสริมอาชีพอิสระเพิ่มรายได้สามารถพึ่งตนเองโดยไม่ต้องย้ายถิ่นฐานทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งมากขึ้น  จากเหตุผลดังกล่าวจึงจำเป็นต้องเร่งรัดการพัฒนาการอาชีวศึกษาให้สอดคล้องกับดำรงชีวิต  ที่เกี่ยวข้องกับปัจจัย  5 ด้าน  คือ  อาหาร   เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย  ยารักษาโรค และระบบสารสนเทศ IT  โดยยึดแนวทางตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ    และนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา   ยังประโยชน์กับการปฏิรูปด้านการอาชีวศึกษา และการพัฒนามาตรฐานอาชีพการอาชีวศึกษาเพื่อชุมชนท้องถิ่นในชนบทมีความเข้มแข็งและสังคมของชาติไทยมีความเจริญมากขึ้นต่อไป

 

 หลักการและแนวคิดตาม ตามองค์ประกอบ   3  ด้าน คือ  ผู้เรียน  กระบวนการ  และ ปัจจัย

 ได้ดำเนินการดังนี้

          1. ด้านผู้เรียน  มีการจัดการศึกษาผู้ที่จบมัธยมศึกษาปีที่ 3  ต้องการเข้าศึกษาต่อในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช. 3 ปี)  ในระบบปกติ     และได้มีการขยายโอกาสทางด้านการอาชีวศึกษามากขึ้น  ได้แก่การฝึกอบรมวิชาชีพระยะสั้นให้กับ    ผู้ที่กำลังทำงาน   ผู้ออกจากราชการก่อนกำหนด   ผู้นำชุมชนในท้องถิ่นชนบท   และ ผู้ต้องขังในเรือนจำกลาง    เช่นร่วมมือกับเรือนจำกลางจังหวัดฉะเชิงเทรา จัดการศึกษาในระดับ ปวช.  และฝึกอบรมวิชาชีพระยะสั้น  ให้ผู้ต้องขังเรือนจำกลางจังหวัดฉะเชิงเทรา  สร้างเครือข่ายพันธมิตร ร่วมกับโครงการเคลื่อนที่ของจังหวัดฉะเชิงเทราการแก้ปัญหาความยากจน และร่วมมือกับโรงเรียนวิวัตน์พลเมือ(กองพล 11)  โดยการจัดการฝึกอบรมอาชีพระยะสั้น และการพัฒนากำลังคนที่ประกอบอาชีพแล้ว สู่วุฒิการศึกษา  ร่วมมือกับภาครัฐและเอกชน  จำนวน  124 แห่ง จัดการศึกษาระบบเทียบโอนความรู้และประสบการณ์อาชีพสู่วุฒิการศึกษาระดับ  ปวช.  และ ปวส.    ให้กับพนักงานเป็นต้น

          2. ด้านกระบวนการ  มีการจัดหลักสูตรการศึกษาอาชีวศึกษาระดับ ปวช. ในระบบปกติ ตามศักยภาพ และระบบทวิภาคี โดยการสนับสนุนการศึกษาระดับนักเทคโนโลยี(ปริญญาตรีสายปฏิบัติการ) และการศึกษาระบบเทียบโอนความรู้และประสบการณ์วิชาชีพเข้าสู่ระบบสากลมากขึ้น   การพัฒนาหลักสูตรระยะสั้นและการฝึกอบรมอาชีพระยะสั้น เพื่อใช้เป็นแนวทางการให้มีหลักสูตรฐานสมรรถนะทุกสาขาวิชา/สาขางาน และได้เปิดโอกาสผู้ที่ทำงานในสถานประกอบการต้องได้วุฒิการศึกษาสายวิชาชีพ  ให้มีการสอบเทียบประสบการณ์ทางด้านการอาชีวศึกษามากขึ้น ได้มีการร่วมมือกับสถานประกอบการจัดทำมาตรฐานวิชาชีพและอาชีพ สำรวจความต้องการผู้ที่ต้องศึกษาต่อวิชาชีพและความต้องการแรงงานในสาขาวิชาต่าง ๆ       ผู้ที่กำลังทำงานอยู่แล้ว     ผู้ที่ต้องการอาชีพเสริมรายได้   ผู้นำชุมชนในท้องถิ่นชนบทและ ผู้ต้องขังในเรือนจำกลางฉะเชิงเทรา     เพื่อเป็นข้อมูลในการวางแผนการพัฒนาหลักสูตรการอาชีวศึกษาต่อไป     

         3.  ด้านปัจจัย  มีการพัฒนาบุคลากรทางการศึกษา(ครูผู้สอน)  สามารถเข้ารับการฝึกอบรมในสถานประกอบการเพิ่มความรู้และประสบการณ์เท่าทันกับเทคโนโลยีใหม่อย่างต่อเนื่อง     ส่งเสริมให้ครูผู้สอนได้เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโท สายตรงมากขึ้น   ร่วมมือกับสถานบันอื่น ๆ    พัฒนากระบวนการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง ร่วมมือกับสถาบันไทย-เยอรมัน   (GTI)    ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้คิดสิ่งประดิษฐ์ของคนรุ่นใหม่ (หุ่นยนต์)   สามารถให้เข้าใจ  เข้าถึง และพัฒนา กระบวนเรียนรู้ทางด้านการอาชีวศึกษาองค์ประกอบ 3 รู้ คือรู้จักคิดเป็น  รู้จักทำเป็น และรู้จักแก้ปัญหาเป็น    เช่นการสอนเป็นทีมใช้วิทยากรที่มีความชำนาญมาสอนภาคปฏิบัติในรูปแบบสถานการณ์จริง ได้แก่การซ่อมอุปกณ์ไฟฟ้าภายในบ้านในสาขาวิชาไฟฟ้า  และในสาขาวิชาช่างยนต์การร่วมมือกับ  บริษัท HONDAYAMHA และ SUZUKI จัดทำรถประหยัดน้ำมัน  สนับสนุนการศึกษาเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ ด้านสารสนเทศ การสอบเทียบด้วยระบบ ON LINE  การสอบเทียบทางไกล(INTERNET  EXAM)

 

  

สิ่งที่ควรรู้  คำจำกัดความ(DEFINITION)

บทบาทและหน้าที่ภารกิจของผู้สำเร็จ ในแต่ละหลักสูตร ด้านการอาชีวศึกษา

เพื่อเป็นผู้ประกอบการมืออาชีพที่มีคุณภาพมาตรฐานสากล

 

 

 

 

   นักเทคโนโลยี( Definition of  Techno gist)

                  นักเทคโนโลยี   คือ   ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับงานของตนและเป็น ผู้ประยุกต์ใช้ความรู้ด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมกับความชำนาญด้านเทคนิค โดยศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์   จะประยุกต์ใช้เฉพาะสาขาวิชาชีพเฉพาะทาง ไม่กว้างเท่ากับด้านวิศวกรรมศาสตร์      นักเทคโนโลยีจะศึกษาอยู่ในระดับปริญญาตรี( รศ. ดร.สมบัติ  ทีมทรัพย์)  เช่น  เทคโนโลยีบัณฑิต (..)  หรือเทคโนโลยีอุตสาหกรรมศาสตร์บัณฑิต  (..) ของสถาบันการอาชีวศึกษา    ตาม  ... การอาชีวศึกษา  ..  2551

          บทบาทและภารกิจของนักเทคโนโลยีอุตสาหกรรม

1.       ผู้เข้าร่วมในการจัดการขององค์กร

2.       ผู้บริหารโครงการและการวางแผนกระบวนการผลิตร่วมกับวิศวกร

3.       ผู้วิเคราะห์  งานวิจัย   ออกแบบ   พัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกับวิศวกร

4.       ผู้ปฏิบัติงานในระบบ

5.       เป็นหัวหน้าช่างเทคนิคและช่างฝีมือ

6.       ผู้ควบคุม  ตรวจสอบ  คุณภาพและประสิทธิภาพ  ผลิตภัณฑ์ ด้านเทคโนโลยี

7.       ผู้ประลองและทดสอบ สาธิต  ครูฝึกอบรม  ด้านเทคโนโลยี

8.       ผู้เสนอแนะด้านเทคโนโลยีเพื่อกำหนดราคาขายผลิตภัณฑ์

ช่างเทคนิค( Definition of  Technical)

                            ช่างเทคนิค  คือ ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับการใช้ความรู้และความชำนาญในงานอาชีพเฉพาะทางหรือในส่วนที่เกี่ยวกับงานของตน  เน้นการฝึกอบรมเฉพาะด้านตามโครงการที่กำหนด  และเป็นการปฏิบัติงานประจำมากกว่าใช้ความรู้ด้านการวิเคราะห์และหลักทฤษฎีน้อยกว่านักเทคโนโลยี ช่างเทคนิคจะศึกษาอยู่ในระดับอนุปริญญาตรี   ( รศ. ดร.สมบัติ  ทีมทรัพย์) เช่น  ประกาศนียบัตรวิชาชีพขั้นสูง (ปวส.)   หรือเทียบโอนความรู้ของสถาบันการอาชีวศึกษา  ตาม พ... การอาชีวศึกษา  .. 2551

        บทบาทและภารกิจของช่างเทคนิค

                1.  ผู้เข้าร่วมในการเขียนแบบ  สร้าง  ออกแบบร่วมกับนักเทคโนโลยีและวิศวกร

                2.  ผู้ปฏิบัติในห้องทดลอง    และพัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกับนักเทคโนโลยี

                3.   ผู้ปฏิบัติงานประจำเครื่องมือ  กระบวนการผลิตภัณฑ์

               4.   ผู้ปฏิบัติงานในการเก็บข้อมูลในระบบกระบวนการผลิตภัณฑ์

               5.   เป็นหัวหน้าช่างฝีมือและช่างกึ่งฝีมือ

               6.   ผู้ควบคุม  ทดสอบ ซ่อม แก้ไข  ปรับปรุง  บำรุงรักษา ในระบบการผลิต

               7.   ผู้ควบคุม  คุณภาพและประสิทธิภาพ  ในระบบการผลิตภัณฑ์

               8.   ผู้ประลองและทดสอบ สาธิต  ครูฝึกอบรม  ด้านเทคนิค

               9.   ผู้เสนอแนะด้านเทคนิคเพื่อกำหนดราคาขายและพนักงานขาย

 

         ช่างฝีมือ( Definition of  Vocational)

                           ช่างฝีมือ  คือ  ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับการใช้ความสามารถและความชำนาญในงานด้วยมือหรือในส่วน        ที่เกี่ยวกับงานของตน สร้างตามแบบที่นักเทคโนโลยีและนักวิศวกรกำหนด และเป็นการปฏิบัติงาน   ตามระบบใช้หลักการทฤษฎีน้อยกว่าช่างเทคนิค  ช่างฝีมือจะศึกษาอยู่ในระดับต่ำกว่าอนุปริญญาตรี  เช่น  ประกาศนียบัตร วิชาชีพ  (ปวช.)  หรือหลักสูตรระยะสั้น  (เทียบโอน)   ของสถาบันการอาชีวศึกษา  ตาม   ... การอาชีวศึกษา  .. 2551

                บทบาทและภารกิจของช่างฝีมือ

1.       ผู้เขียนแบบ  สร้าง  ร่วมกับที่ช่างเทคนิค

2.       ผู้ปฏิบัติประกอบ   ติดตั้ง  ร่วมกับช่างเทคนิค

3.       ผู้ปฏิบัติงานประจำเครื่องมือ  ร่วมกับช่างเทคนิค

4.       ผู้ปฏิบัติงานในการเก็บข้อมูล  ร่วมกับช่างเทคนิคในระบบการผลิต

5.       เป็นหัวหน้าช่างกึ่งฝีมือและไม่มีฝีมือ

6.       ผู้ซ่อมแซม  แก้ไข    บำรุงรักษา ร่วมกับช่างเทคนิคในระบบการผลิต

7.       ผู้ควบคุม  คุณภาพและประสิทธิภาพ  ร่วมกับช่างเทคนิคในระบบการผลิต

8.       ผู้ประลองและทดสอบ สาธิต  ร่วมกับช่างเทคนิคในระบบการผลิต

9.       เป็นพนักงานขายผลิตภัณฑ์

10.    ผู้ควบคุมดูแล  ความปลอดภัย ในระบบการผลิต

ช่างกึ่งฝีมือ( Definition of  Simi Vocational)

                           ช่างกึ่งฝีมือ  คือ  ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับการใช้ความสามารถและความชำนาญในงานด้วยมือหรือในส่วน       ที่เกี่ยวกับงานของตนถนัด  เป็นการปฏิบัติงานในระบบกระบวนการผลิต  หรือฝึกอบรมเฉพาะทางหรืออาชีพจากภูมิปัญญาท้องถิ่น ไม่ต้องใช้หลักการทฤษฎี ช่างกึ่งฝีมือจะศึกษาอยู่ในระดับต่ำกว่าประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)  เช่น  หลักสูตรระยะสั้น   หรือเทียบโอน   ของสถาบันการอาชีวศึกษา  ตาม พ... การอาชีวศึกษา  ..  2551

 

                บทบาทและภารกิจของช่างกึ่งฝีมือ

1.  ผู้สร้าง  ผลิตภัณฑ์  หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (ผู้ชำนาญการ)

2.  ผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์  หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (ผู้ชำนาญการ)

3.  ผู้สร้าง  ในระบบการผลิตร่วมกับที่ช่างฝีมือและช่างเทคนิค