วันนี้ ได้มีโอกาสพูดคุยปรึกษาหารือกับ คุณหมอฉายศรีฯ เกี่ยวกับเรื่องที่ว่า เราจะเลือกเครื่องมือ KM มาประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับเป้าหมายการทำงานของสำนักฯ ได้อย่างไรกันบ้าง หลังจากที่ห่างหายกันไปนานนับตั้งแต่กลับจาก WS เมื่อต้นเดือนตุลาคม ที่ผ่านมา
ประเด็นหลักคือ คุณหมอฉายศรีฯ ในบทบาทของที่ปรึกษาสำนักฯ มีแผนที่จะสร้างกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ที่ตอบสนองต่อเป้าหมายการดำเนินงานอันเป็นยุทธศาสตร์หลักๆ ของการป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อ 4 เรื่อง คือ 1) การจัดการโรค 2) การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3) การประเมินผลแบบมีส่วนร่วม และ 4) CBI –Community Based Intervention
จากการพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน เราได้ข้อสรุปที่จะดำเนินการนำร่องในเบื้องต้นคือ วง Share & Learn ทั้งแบบ F2F (Face to Face) และ B2B (Blog to Blog) โดยที่
- กำหนดประเด็น/เป้าหมาย/วัตถุประสงค์ ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แต่ละครั้งให้ชัดเจนและสอดคล้องกับเนื้องานที่จะต้องดำเนินการ
- ผู้เข้าร่วมทุกคนทำการบ้านมาก่อน โดย "ค้น อ่าน คิด วิเคราะห์ และเตรียมประเด็น" ที่จะแลกเปลี่ยนแบ่งปันในมุมของตนเอง
- ผู้เข้าร่วมทุกคนต้องมีส่วนร่วม "พูดคุย แลกเปลี่ยน แบ่งปัน เปิดใจ รับฟัง" (คนที่ “รู้เยอะที่สุด” แลกเปลี่ยนเป็นคนท้ายๆ)
- มีอาสาสมัครเป็น “คุณลิขิต” หลัก ทำหน้าที่บันทึกเรื่องราว และสะกัดประเด็นจากวง ลปรร.
- กำหนดพันธะสัญญาร่วมกันว่า ทุกๆ คนในกลุ่ม ลปรร. จะฝึก/เพิ่มทักษะการเป็น “คุณลิขิต” ไปพร้อมๆ กัน โดยการกลับไปเขียน blog เกี่ยวกับประเด็นที่ได้ ลปรร. ร่วมกันในมุมมองของแต่ละคนทุกๆ ครั้ง
คุณหมอฉายศรีฯ บอกว่า ถึงเวลาแล้วที่จะต้อง “เริ่มที่ตัวเองก่อน” โดยจะเอาจริงเอาจังกับการเขียน blog เพื่อสื่อสาร แลกเปลี่ยน แบ่งปันความรู้และแนวความคิดของคุณหมอฯ ส่งผ่านไปสู่คนอื่นๆ... ผู้เขียนเชื่อว่าในวงการ NCD มีคนอยู่จำนวนไม่น้อยเลยที่รอคอยจะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับคุณหมอ
หากทุกอย่างเดินหน้าไปด้วยดี ในสำนักฯ ก็จะมี “ชุมชนนักปฏิบัติ” เกิดขึ้นถึง 4 ชุมชน ด้วยกัน ซึ่งในอนาคตหากชุมชนเล็กๆ ในสำนักฯเหล่านี้เข้มแข็งมากขึ้น ก็สามารถขยายเชื่อมโยงไปสู่เครือข่ายในระดับพื้นที่ได้สะดวกและรวดเร็วมากขึ้น
อีกประเด็นหนึ่งที่พูดคุยกันวันนี้ คือ คุณหมอฉายศรีฯ ให้ความสำคัญกับการฝึก/เพิ่มทักษะของการเป็น “คุณลิขิต” ค่อนข้างมาก ซึ่งผู้เขียนเห็นด้วย เพราะ “คุณลิขิต” เป็นตัวแปรสำคัญที่จะนำไปสู่การสร้าง “คลังความรู้” ของสำนักฯ
ผู้เขียนมี “การบ้าน” ที่จะต้องศึกษาเรียนรู้เครื่องมือ KM ต่างๆ ให้เข้าใจอย่างลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น เพื่อที่จะนำเสนอสู่การประยุกต์ใช้ในการดำเนินงานต่างๆ ของสำนักฯ ในโอกาสต่อไปได้อย่างเหมาะสม การบ้านอย่างแรกที่ผู้เขียนกลับมาทำคือ ทบทวนและเรียนรู้ เรื่อง “คุณลิขิต” อีกครั้งจากงานเขียน 2 เล่ม ของ ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช ที่อธิบายเกี่ยวกับ “คุณลิขิต” ไว้ว่า
-
การจดบันทึกเป็นส่วนหนึ่งของการสื่อสาร ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญยิ่งของมนุษย์ทุกคน ไม่ว่าจะมีบทบาทอะไร ต่างจำเป็นต้องฝึกทักษะในการจดบันทึก เพราะการจดบันทึกเป็นกลไกหรือขั้นตอนหนึ่งของการเรียนรู้ ... (KM วันละคำ : 2549 หน้า 39)
-
ทักษะที่จำเป็นสำหรับ "คุณลิขิต" คือ การจับใจความและบันทักเป็นเรื่องเล่า การสะกัดประเด็นเป็น “ขุมความรู้” ซึ่งต้องใช้ทักษะทั้ง “ฟัง คิด เขียน” ไปพร้อมๆ กัน จึงต้องฝึกฝนตนเองให้จับใจความได้เร็ว และรีบจดประเด็นย่อๆ ไว้ แล้วค่อยมาต่อเติมถ้อยคำให้สละสลวยภายหลัง (การจัดการความรู้ฉบับนักปฏิบัติ : 2548 หน้า 44)
-
“คุณลิขิต” ต้องทำงานประสานกับ “คุณประมวล” เพื่อทำหน้าที่ตีความ ยกระดับ และจัดหมวดหมู่ความรู้ รวมทั้งทำงานร่วมกับ “คุณวิศาสตร์” เพื่อสร้างฐานความรู้ และคลังความรู้ ที่ง่ายต่อการใช้งานและการปรับให้ทันสมัยอยู่ตลอดเวลา (KM วันละคำ : 2549 หน้า 39)
ปลาทูแม่กลอง
18 พฤศจิกายน 2551
