พิธีถวายดอกไม้จันทน์ในงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

         

          วันนี้ได้เข้าร่วมประชุมกับนายอำเภอและหัวหน้าส่วนราชการ  เกี่ยวกับการจัดพิธีถวายดอกไม้จันทน์ในงาน  พระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ  สมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา  กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์  เนื่องจากจังหวัดระยองให้อำเภอทุกแห่งจัดในวันที่  15  พฤศจิกายน  2551

          ได้มีการแสดงความคิดเห็นร่วมกันอย่างหลากหลาย  เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและสมพระเกียรติ  โดยที่ทุกฝ่ายแสดงออกด้วยความยินดีและเต็มใจในการที่จะได้รับภารกิจที่รับผิดชอบ  เพราะทุกคนถือว่ามีโอกาสได้ทำเพื่อแสดงถึงความจงรักภักดี 

          ในกำหนดการมีขั้นตอนที่กล่าวถึงเกี่ยวกับ  การจุดเครื่องทองน้อย  ซึ่งเคยได้ยินกันอยู่บ่อยครั้ง  แต่ไม่เคยทราบว่ามี  2  ชุด  คือ 

*  เครื่องทองนอก  เป็นการจุดถวายสักการะ  ณ  พระฉายาลักษณ์  สมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา

กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

        *  เครื่องทองใน  เป็นการจุดเบื้องหน้าพระฉายาลักษณ์  เพื่อถวายสดับพระธรรมเทศนา

 

        ซึ่งนับเป็นความรู้ใหม่ที่ได้รับ  หลังจากเสร็จการประชุมจึงกลับมาค้นคว้าเกี่ยวกับเรืองของเครื่องทองน้อย  เพื่อนำมาฝากสมาชิก GotoKnow.org  ดังนี้

          เครื่องทองน้อยเป็นเครื่องบูชาชนิดหนึ่ง สำหรับพระเจ้าแผ่นดิน ทรงใช้บูชาเฉพาะวัตถุ เช่นพระบรมอัฐิ  เป็นต้น ประกอบด้วยเชิงเทียน ๑ ที่ เชิงธูป ๑ เชิง สำหรับปักธูปไม้ระกำกรวยปักดอกไม้ ๓ กรวย ตั้งในพานทองลงยาราชาวดี หรือ พานรอง

          เครื่องทองน้อยเป็นเครื่องนมัสการอย่างเล็กที่สุดและเป็นเครื่องบูชาอย่างไทยมาแต่เดิม ประกอบด้วยพานรอง ๑ พุ่มดอกไม้ ๓ เชิงธูป ๑และเชิงเทียน ๑ เป็นเครื่องนมัสการสำหรับบูชาเฉพาะปูชนียวัตถุ เช่นพระบรมสารีริกธาตุ พระบรมอัฐิ พระบรมราชานุสาวรีย์ ฯลฯรวมไปถึงเวลาที่พระบรมวงศานุวงศ์ทรงธรรมตลอดถึงเวลาให้พระบรมศพหรือพระบรมอัฐิทรงธรรมก็ทรงใช้เครื่องนมัสการชนิดนี้ทอดอยู่หน้าที่ประทับหรือหน้าพระบรมโกศ เพื่อเป็นเครื่องบูชาธรรมด้วย
          เครื่องทองน้อยนี้เป็นเครื่องนมัสการที่บุคคลทั่วไปก็ใช้ได้ เช่นในเวลาบุคคลธรรมดาฟังพระธรรมเทศนาในงานต่างๆที่ตรงหน้าของบุคคลผู้เป็นประธานก็จะมีเครื่องทองน้อยตั้งไว้สำหรับจุดบูชาธรรมเช่นเดียวกับงานหลวงหรือในงานศพ เวลาจะให้ศพฟังธรรมเจ้าภาพก็จะจัดเครื่องทองน้อยไว้หน้าศพเช่นกัน
          ธรรมเนียมการตั้งเครื่องทองน้อยนั้นอาจเป็นที่สับสนแต่อาจสรุปให้เข้าใจง่ายๆ ได้ กล่าวคือ เราจะบูชาอะไรให้หันพุ่มดอกไม้ไปทางปูชนียวัตถุนั้นๆ เช่น เราจะบูชาศพ เราต้องหันดอกไม้ไปทางศพให้หันธูปเทียนมาทางเรา ถ้าจะให้ศพฟังพระอภิธรรมหรือฟังพระธรรมเทศนาก็ให้หันพุ่มดอกไม้ออกแล้วหันธูปเทียนเข้าทางโกศหรือหีบศพ