สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร มีวิธีสนับสนุนการทำวิจัยวิทยานิพนธ์ของนักศึกษาบัณฑิตศึกษา ระดับปริญญาโท สาขาเทคโนโลยีทางการศึกษา ที่น่าสนใจมาก
มีบางมิติที่สามารถผสมผสาน กระบวนการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม (Participatory Learning) และปฏิบัติการเพื่อขับเคลื่อนพลังปัจเจกในแนวการทำงานประชาคม (Civic Action) แบบอ่อนๆ ผ่านขั้นตอนต่างๆของการวิจัย โดยใช้เทคนิคการสนทนากลุ่ม (Focus Group) ของ กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ (Professsional Group Sharing and Discussion) ในขั้นการพัฒนาเครื่องมือและวางแผนการวิจัย เพื่อที่นักศึกษาจะสามารถปรับปรุงในทุกองค์ประกอบและดำเนินการวิจัยให้บรรลุความคาดหวังต่างๆได้อย่างดีที่สุด
รูปแบบและกระบวนการ คือ
(๑) นักศึกษา ทบทวนองค์ความรู้ เดินไปปรึกษาอาจารย์ที่ปรึกษา และผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งองค์ประกอบหลักในเบื้องต้นคือ ผู้เชี่ยวชาญในด้านทฤษฎีที่นักศึกษาทำวิจัย ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาภาคทางการ ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาเรียนรู้และการพัฒนาทางสังคม
(๒) ลักษณะการจัดคณะกรรมการ เน้นความเป็นบูรณาการหลายมิติอยู่ในตนเองของผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการ และผู้ทรงคุณวุฒิ นับแต่ระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับนานาชาติ
(๓) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ค้นหาผ่านการมีทุนทางสังคมกับอาจารย์ที่ปรึกษา หรือกับสาขาเทคโนโลยีทางการศึกษา ทางใดทางหนึ่ง เช่น เคยเป็นกลุ่มทำวิจัยร่วมกัน เป็นศิษย์เก่าจากสถาบันการศึกษาบางระดับด้วยกัน เคยเป็นเครือข่ายและคณะกรรมการทำงานร่วมกัน
(๓) นักศึกษาพัฒนาประเด็นสำคัญเพื่อจัดสนทนากลุ่มกับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ร่วมกับกลุ่มที่ปรึกษา รวมทั้งขอคำแนะนำในการเชิญผู้เชี่ยวชาญ ๑๐ คน โดยประมาณ
(๔) ดำเนินการจัดสนทนากลุ่ม เป็นเวลาครึ่งวัน หรือประมาณ ๓-๔ ชั่วโมง โดยนักศึกษาเป็นผู้ดำเนินการ มีอาจารย์ที่ปรึกษาให้การดูแลอย่างใกล้ชิด
(๕) รูปแบบและกระบวนการ เป็นการจัดสนทนากลุ่มทางการวิจัย ตามมาตรฐานทั่วไป คือ
- มีประเด็นแน่ชัดแจ้งล่วงหน้า และพูดคุยกันไปตามลำดับ
- จัดโต๊ะการสนทนาเป็นรูปตัวยู หรือรูปวงกลม
- ติดป้ายชื่อผู้ร่วมสนทนาทุกคน
- ผู้ดำเนินการสนทนา หรือนักวิจัยอยู่ในตำแหน่งเป็นประธาน
- มีผู้ช่วยสอง-สามคน ช่วยจดบันทึก และบันทึกการสนทนาด้วยการถ่ายภาพ-วิดีทัศน์
- ทำบรรยากาศให้กันเอง ปล่อยห้องการสนทนาให้พูดคุยอย่างไม่เป็นทางการระยะหนึ่ง
- เริ่มการสนทนาโดยแนะนำตนเองทุกคน นักวิจัยขออนุญาต และแจ้งแนวทางการสนทนาในประเด็นที่เตรียมการไว้ต่างๆ
การสนทนาครอบคลุมประเด็นต่างๆ คือ
- แนวคิด วิธีคิด และทรรศนะทางวิชาการ ที่ควรสะท้อนลงสู่การดำเนินการวิจัยและมีนัยต่อการสร้างสรรค์
- การพัฒนาเครื่องมือการวิจัย
- การทบทวนทฤษฎี องค์ความรู้ ปัญหา และความเชื่อมโยงของภาคปฏิบัติในโลกความเป็นจริงของสังคมไทย
- การออกแบบการทดลอง ในการวิจัยเชิงทดลอง
- การเก็บรวบรวมข้อมูล
- แนวการวิเคราะห์ อภิปราย และสรุปผลการวิจัย
การวิจัยทางการศึกษาและกระบวนการเรียนรู้ โดยเฉพาะการวิจัยที่มุ่งสร้างนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการศึกษาในระดับปริญญาโท ซึ่งผสมผสานกระบวนการและระเบียบวิธีดังกล่าวนี้เข้าไป ก่อให้เกิดผลเชิงกระบวนการ ซึ่งทำให้การวิจัยมีพลังทางวิชาการและพลังการจัดการความเปลี่ยนแปลงเชิงสังคม ระหว่างดำเนินการวิจัย เกิดขึ้นไปด้วย จัดว่าเป็นพัฒนาการของการวิจัยทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการศึกษา ขยายออกจากการใช้ความเฉพาะกลุ่มและเฉพาะทางเป็นตัวตั้ง สู่การเชื่อมโยงความเป็นจริงของสังคมมากยิ่งขึ้น.
มาอ่านและลงชื่อไว้ครับ
สวัสดีครับ อาจารย์ครับ
กระบวนการน่าสนใจดีครับ หากเราลดขั้นตอนบางอย่าง ทำกลุ่มให้การพูดคุยเป็นธรรมชาติมากขึ้น น่าจะลดความเป็นทางการ(formal) ลง
ในกลุ่ม นศ.ก็น่าจะทำได้ และวิทยากรกระบวนการ ควบคุมโดยมีกระบวนการแบบหลวมๆ
ผลผลึกของความคิดที่ได้อาจจะต่างกัน
อีกอย่างครับ ดูจากบันทึกที่ได้ list หัวข้อที่มากเกินไป ประเด็นสนทนาก็หลากหลาย ผู้จดบันทึก ต้องเก่งในการจับประเด็น ส่วน วิทยากรกระบวนการ ก็คงต้องดูในภาพรวมเพื่อให้ครอบคลุมประเด็น
ขออนุญาตร่วมเรียนรู้ด้วยกับอาจารย์ ครับผม
---------------------------------------------
วันนี้ผมมาที่กระบี่ เพื่อทำกระบวนการกลุ่ม เพื่อถอดบทเรียนตามแผนพัฒนาจิต ของ มูลนิธิสดศรี ในเนื้อหากระบวนการที่เกิดขึ้นจะนำมาแลกเปลี่ยนกันในบันทึกต่อๆไปของผม รบกวนอาจารย์ให้ข้อเสนอแนะด้วยครับ
ที่กระบี่ มีคนทำงานแนวสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนที่น่าสนใจมากหลายแห่ง บางชุมชน มีบริบทการทำงานที่น่าสนใจมากเป็นที่สุด เช่น ทำงานกับชุมชนไทยมุสลิมร้อบเปอร์เซนต์ และคนทำงานเป็นเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ซึ่งเป็นมุสลิม ทว่าไปทำงานในชุมชนไทยพุทธร้อยเปอร์เซนต์อีกเหมือนกัน คุณจตุพรมีทักษะการทำงานกับกลุ่มวัฒนธรรมย่อยทางภาคเหนือมาก คงช่วยคนทำงาน และได้เรียนรู้เยอะแยะไปด้วย
ลองแวะไปดูหน้าแรกของคุณกวิน เลยได้ทราบว่าทำงานอยู่โรงพยาบาลสรรค์ประชารักษ์ นครสวรรค์ บ้านผมเลย ที่นั่นมีคนทำงานชุมชนมือดีๆเยอะเลย