...
ภาพจากสำนักข่าว BBC > [ picture from BBC ]
...
โบราณว่า "หวานเป็นลม ขมเป็นยา" ซึ่งมีความหมายไปในทำนองสนับสนุนยาที่มีรสขม หรือหมายถึงความจริงของชีวิตที่ว่า อะไรที่ดีนั้นอาจจะไม่เป็นที่รักที่พอใจ ทว่า... มีคุณค่า มีราคา หรือมีสรรพคุณทางยา
คนและสัตว์อีกหลายชนิดมีแนวโน้มจะไม่ชอบอาหารหรือยาที่มีรสขม เนื่องจากสารพิษในพืชหลายชนิดมีรสขม กระบวนการป้องกันอันตรายของคนและสัตว์จึงต่อต้าน "อะไรๆ" ที่มีรสขมมากกว่า "อะไรๆ" ที่มีรสหวาน
...
ภาพจากสารานุกรมวิกิพีเดีย > [ picture from Wikipedia ]
...
ภาพจากสารานุกรมวิกิพีเดีย > [ picture from Wikipedia ]
- โปรดสังเกตว่า ตุ่มรับรส (taste buds) ของคนเรามีรูปร่างคล้ายๆ ดอกบัว ตรงกับอรรถกถาวิสุทธิมรรค (วิสุทธิมัคค์)
- กระบวนการรับรสเริ่มจากอาหารละลายน้ำ > ตกลงไปในร่องของตุ่มรับรส และซึมซาบไปสัมผัสกับตุ่มรับรสอีกต่อหนึ่ง
...
ท่านอาจารย์ดอกเตอร์ทิโมตี ออสบอร์น และคณะ แห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เมืองเออร์วีน สหรัฐฯ ค้นพบว่า เมื่อสารรสขมสัมผัสเยื่อบุลำไส้เล็ก... จะมีการหลั่งฮอร์โมน "โคลีซิสโทไคนิน (cholecystokinin / CCK)"
เจ้า CCK มีฤทธิ์หลายอย่าง ที่สำคัญได้แก่
- ยับยั้งความรู้สึกหิว (appetite) > ทำให้คนเรากินน้อยลง
- ทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้เคลื่อนไหวช้าลง > อาหารหรือยาจะค้างอยู่ในกระเพาะอาหารนานขึ้น > เพิ่มโอกาสอาเจียน หรือขย้อนออกไปด้วย
...
ภาพจาก Colorado State U > [ picture from Colostate.edu ]
- ภาพแสดงกลไกการหลั่งของสาร CCK ที่เริ่มจากสารอาหารหลายชนิดในลำไส้ ซึ่งแสดงเป็นท่อสีเทาทางซ้ายมือ (ไขมัน โปรตีนที่ผ่านการย่อยบางส่วนเป็น "เพพไทด์" หรือย่อยจนละเอียดเป็น "กรดอะมิโน") กระตุ้นให้เกิดการหลั่ง CCK
...
- สาร CCK จะกระตุ้นให้ถุงน้ำดีบีบตัว (ถุงน้ำดีสีเขียว อยู่กลางตับสีส้มด้านขวาบน) > น้ำดี (bile) เคลื่อนจากถุงน้ำดีลงสู่ลำไส้ > ช่วยให้ไขมันแตกตัวเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยในน้ำ คล้ายๆ กับการทำงานของสบู่หรือผงซักฟอก > ทำให้การย่อยไขมันเร็วขึ้น
- ขณะเดียวกันสาร CCK จะกระตุ้นให้ตับอ่อนสีชมพู (ด้านขวาล่าง) หลั่งน้ำย่อยออกมาเช่นกัน
...
ภาพข้างต้นแสดงว่า สาร CCK ที่หลั่งตามปกติมีส่วนช่วยในการย่อยอาหาร ทำให้น้ำดีจากถุงน้ำดีหลั่งออกมา และทำให้น้ำย่อยจากตับอ่อนหลั่งออกมา ผลคือ กระบวนการย่อยจะเป็นไปด้วยดี
ทว่า... สารที่มีรสขม โปรตีน (เช่น เนื้อ เต้าหู้ ถั่ว ไข่ นม ฯลฯ) และไขมันมีส่วนทำให้สาร CCK หลั่งออกมามาก ทำให้ความอยากอาหารลดลง และอาหารผ่านจากกระเพาะอาหารลงไปยังลำไส้เล็กได้ช้าลง
...
นี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ว่า ทำไมอาหารที่มีโปรตีนหรือไขมันจึงทำให้คนเราอิ่มได้นานมากกว่าอาหารประเภทอื่นๆ
การค้นพบว่า สารที่มีรสขมกระตุ้นการหลั่งสาร CCK อาจนำไปสู่กระบวนการลดความอ้วนได้ด้วย เช่น ผลิตแคปซูลยาที่มีรสขม เพื่อทำให้คนเรามีความอยากอาหารลดลง หรืออิ่มได้นานขึ้น
...
ตกลง... "หวานก็ยังเป็นลม ขมก็ยังเป็นยา" ได้อยู่ดี
เรียนเสนอให้พวกเราที่สนใจจะลดความอ้วน หรือควบคุมน้ำหนักหันมากินอาหารที่มีโปรตีน (เช่น เนื้อ เต้าหู้ ถั่ว ไข่ นม ฯลฯ) หรืออาหารไขมันต่ำไปบ้าง เนื่องจากอาหารเหล่านี้มีแนวโน้มจะช่วยให้อิ่มได้นานขึ้น
...
ทีนี้ถ้าต้องการของรสขมมาช่วยลดความอยากอาหารล่ะ... บางทีมะระอาจจะช่วยได้
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
...
ที่มา
ฯลฯ มากินใช่ไหมคะ
แวะมารับความรู้..หวานเป็นลมขมเป็นยา
สงสัยต้องหัดกินมะระบ้างแล้วหล่ะนะคะ
แค่คิดก็..ขม..ไว้ล่วงหน้าแล้วค่ะ
ขอบคุณกับข้อมูลนะคะ..ได้รับความรู้มากๆเลย