เพื่อนร่วมงานคนสำคัญ

คุณสมบัติสำคัญของตัวต่อตัวนี้คือมีพลังผลักดันทุ่มเทและความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่ เป็นเหมือนตัวจักรสำคัญที่ทำให้ฟันเฟืองของระบบดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนสามารถขับเคลื่อนไปได้ ถ้าใครค้นพบ “ตัวต่ออันทรงพลัง” นี้ถือว่าระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนประสบความสำเร็จไปแล้วกว่าครึ่ง

                หลายปีก่อน อาจารย์ผู้ใหญ่ท่านหนึ่งสอนผมว่า ถ้าอยากจะบริหารหรือจัดการโครงการใดๆ ให้ประสบความสำเร็จ ผู้บริหารนั้นต้องรู้ตัวอยู่เสมอว่าลำพังเฉพาะตนคนเดียวไม่สามารถจะทำงานนั้นให้สำเร็จลุล่วงไปได้อย่างราบรื่น เพราะคนเราจะมีความรู้ความชำนาญเพียงบางด้านเท่านั้น  อีกหลายๆด้านต้องอาศัยความรู้จากประสบการณ์ ความชำนาญจากคนอื่นๆ ซึ่งอาจจะเป็นเพื่อนร่วมงาน ลูกน้อง หรือผู้เชี่ยวชาญต่างสาขา นำมาประกอบกันเปรียบเหมือนภาพจิ๊กซอว์  ที่ตัวต่อแต่ละชิ้นต่างมีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน  งานนั้นๆจึงจะไปสู่จุดมุ่งหมายที่ต้องการได้ 

                ระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานก็เหมือนภาพจิ๊กซอว์  ผมสร้างภาพนี้ไว้ในใจอย่างสดใสสวยงาม ภาพนั้นแสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วยเบาหวานทุกคนได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและมีคุณภาพจากทีมแพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด ในโรงพยาบาล  มองเห็นภาพหมออนามัยทำงานร่วมกับ อสม ช่วยกันคัดกรองประชาชนกลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นโรคเบาหวาน มีการคัดกรองโรคแทรกซ้อนในกลุ่มป่วยอย่างครบถ้วน เมื่อแพทย์ควบคุมระดับน้ำตาลได้หมออนามัยสามารถดูแลผู้ป่วยเบาหวานของตนได้อย่างต่อเนื่องเชื่อมโยงกับโรงพยาบาล   ผู้ป่วยเบาหวานคนใดมีความลำบากยากแค้นขาดคนดูแล ก็มีทีมหมออนามัยและอาสาสมัครติดตามดูแลเยี่ยมเยียนเยียวยาและให้กำลังใจ   มองไปอีกมุมหนึ่งของภาพก็เห็นประชาชนในตำบล รวมกลุ่มกันสร้างพฤติกรรมชีวิตใหม่ เลิกละเหล้าบุหรี่ ร่วมกันออกกำลังกายกันอย่างครึกครื้นสนุกสนาน  หวนกลับไปมีวิถีชีวิตการกินอยู่เหมือนสมัยปู่ ย่า ตา ยาย  มีน้ำพริก ผักพื้นบ้านเป็นอาหารหลัก ปลา ไก่ มีบ้างแต่ไม่บ่อยนัก  ภาพแบบนี้แหละครับเป็นภาพวิสัยทัศน์หรือจินตนาการของคนที่ดูแลผู้ป่วยเบาหวานทุกคนอยากจะเห็น ถ้าแบ่งภาพนี้เป็นส่วนๆ จะเห็นว่าประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญดังนี้ครับ

1.      โรงพยาบาล

2.      หน่วยบริการปฐมภูมิ

3.      ประชาชนในชุมชน

 

ภาพจิ๊กซอว์ในส่วนของโรงพยาบาล ประกอบด้วยตัวต่อสำคัญหลายตัว เช่นแพทย์ที่ดูแลรักษาผู้ป่วยเบาหวาน (อายุรกรรม, ศัลยกรรม, สูติกรรม, จักษุแพทย์, ฯลฯ) พยาบาลทั้งพยาบาลชุมชน พยาบาลห้องผ่าตัด พยาบาลวอร์ดต่างๆ นักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด เภสัชกรและอื่นๆอีกมากมายที่มีส่วนเกี่ยวข้อง คนจัดการระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานต้องสามารถผนึกกำลังของตัวต่อสำคัญเหล่านี้ให้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างเข้าขาและสอดคล้องกัน

ภาพในส่วนของหน่วยบริการปฐมภูมิหรือสถานีอนามัย ตัวต่อตัวนี้เปรียบเสมือนสะพานเชื่อมโยงระหว่างโรงพยาบาลกับชุมชน ถ้าสะพานนี้มั่นคงแข็งแรงการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ พร้อมทั้งบริการดูแลรักษา จากโรงพยาบาลสู่ชุมชน จากชุมชนสู่โรงพยาบาลก็จะเป็นไปด้วยความราบรื่นไม่ติดขัด  ความสำคัญอีกประการหนึ่งของตัวต่อตัวนี้คือ ความที่เป็นสถานบริการทางสาธารณสุขที่ใกล้ชิดประชาชนที่สุดคือเรียกได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนย่อมมีศักยภาพที่จะโน้มน้าวเหนี่ยวนำให้กลุ่มคนในชุมชนตระหนักว่าการดูแลสุขภาพให้ได้ดีต้อง ร่วมมือกันไม่สามารถจะใช้วิธีฝากผีฝากไข้ได้เหมือนเมื่อก่อน ประเด็นสำคัญก็คือ การสร้างพฤติกรรมชีวิตใหม่หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคที่สามารถป้องกันได้ โดยบุคลากรสาธารณสุขเป็นผู้ส่งเสริมสนับสนุน

ภาพจิ๊กซอว์ส่วนที่สำคัญที่สุดที่ผมเรียกว่า เพื่อนร่วมงานคนสำคัญ ตัวต่อกลุ่มนี้มีส่วนกำหนดความสำเร็จหรือล้มเหลวของระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานเป็นอย่างมาก เพื่อนร่วมงานคนสำคัญ กลุ่มนี้คือประชาชนในชุมชนที่ร่วมดูแลสุขภาพกับเราอยู่นั่นแหละครับ ในกลุ่มของตัวต่อกลุ่มนี้ ประกอบด้วย บุคคลหลากหลายที่มีบทบาทหรือสถานะในชุมชนแตกต่างกัน แต่ในบทบาทที่ไม่เหมือนกันนั้นต่างก็เป็นกำลังสำคัญที่จะเกื้อหนุนให้ระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานสามารถขับเคลื่อนไปได้ อย่างราบรื่น ยกตัวอย่างเช่น พระภิกษุหลายรูปอันเป็นที่เคารพนับถือของคนในชุมชน ท่านสามารถใช้บทบาทความเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ เทศนาสั่งสอนโน้มน้าวคนในชุมชนหันหน้ามาสู่พฤติกรรมชีวิตที่ดีต่อสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการหลีกเลี่ยงอบายมุขและสิ่งเสพติด บางวัดถึงกับมีกฎเหล็กไม่ว่าจะมีงานบุญ งานศพ ใดๆก็ห้ามสิ่งเหล่านี้เข้ามาข้องแวะในวัดอย่างเด็ดขาด  วัดบางแห่งชักชวนคนเข้ามาใช้สถานที่ของวัดเพื่อการออกกำลังกายเป็นกลุ่มเป็นก้อน นอกจากได้สุขภาพดีแล้ว ยังได้สนุกสนานเฮฮาเกิดความสัมพันธ์อันดีของคนในชุมชนเป็นผลพลอยได้  มีพระภิกษุจำนวนไม่น้อยที่เป็นห่วงสุขภาพของคนในตำบลช่วยแนะนำชาวบ้านเรื่องวิถีชีวิตการกินการอยู่ที่เหมาะสม (ไม่หวาน ไม่มัน ไม่เค็ม )เพื่อป้องกันโรคร้ายเช่นเบาหวาน จะเห็นได้ว่าตัวต่อกลุ่มนี้มีความสำคัญไม่น้อย ถ้าคนที่ดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนสามารถเข้าถึงดึงมาเป็นแนวร่วมได้ จะได้แรงผลักดันอันยิ่งใหญ่ทำให้เกิดการสร้างพฤติกรรมชีวิตเพื่อสุขภาพดีสำหรับคนในชุมชนได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

ผู้นำท้องถิ่น เช่น นายก อบต. กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ก็มีส่วนสำคัญมิใช่น้อย บางท่านเป็นบุคคลที่ชาวบ้านเคารพนับถืออยู่แล้ว บางท่านก็มีความมุ่งมั่นสร้างผลงานเพื่อประชาชนในฐานะที่ขันอาสาเข้ามาทำงาน ตัวต่อกลุ่มนี้มีศักยภาพในบทบาทผู้นำตามตำแหน่งครับถ้าเห็นด้วยกับระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชน แรงสนับสนุนอย่างเป็นทางการโดยเฉพาะงบประมาณของท้องถิ่นจะได้รับความสะดวกเป็นอย่างยิ่ง

ตัวต่อที่สำคัญอีกกลุ่มหนึ่งคือ ครู  ในหลายชุมชนครูมีบทบาทสำคัญในการนำทิศทางของคนในชุมชนนั้นๆเพราะตามสถานะที่ครูมีหน้าที่อบรมสั่งสอนบุตรหลานของคนในชุมชน ความนับหน้าถือตาจะเกิดขึ้นตามธรรมชาติ  บวกกับแรงสำคัญอีกแรงหนึ่งคือเด็กนักเรียน ถ้ามีการถ่ายทอดเรื่องราวความรู้เรื่องพฤติกรรมสุขภาพที่ดีเพื่อการป้องกันโรคเบาหวานให้แก่เด็กนักเรียน เราจะได้ประโยชน์ 2 อย่างครับ

 

·         เด็กจะเกิดการเรียนรู้ตั้งแต่เล็กๆ เพื่อกล่อมเกลาให้เกิดพฤติกรรมสุขภาพที่ดีกับตัวเอง เช่นรู้จักเลือกกินอาหารที่เหมาะสม ดูแลตัวเองไม่ให้อ้วน เล่นกีฬาออกกำลังกายเป็นกิจวัตรประจำวัน  เป็นต้น

·         เด็กจะส่งผ่านสิ่งที่ได้เรียนรู้ ไปสู่พ่อ แม่ ญาติผู้ใหญ่ ด้วยความรักที่มีในครอบครัวอาจจะทำให้เกิดการเปลี่ยนพฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงได้อย่างเป็นรูปธรรม

กลุ่มอาสาสมัครในชุมชน(อสม)  กลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจให้อย่างมาก ถ้าผู้ดูแลผู้ป่วยเบาหวานสามารถเข้าถึง เข้าใจ ติดอาวุธความรู้เรื่องสุขภาพให้แก่ อสม. และเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันกับตัวต่อกลุ่มนี้ได้ เราจะมีแนวร่วมที่มีศักยภาพสูงแทรกซึมเข้าถึงทุกบ้าน ทุกคุ้ม ทุกหมู่ในชุมชน เกิดเป็นขุมกำลังอันสำคัญที่จะเข้าถึงทั้งกลุ่มปรกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วยได้แบบตัวต่อตัว

ถ้าในชุมชนใดมีกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานอยู่แล้ว เป็นหน้าที่ของผู้ดูแลผู้ป่วยที่ต้องพยายามค้นหาผู้ป่วยที่เป็นบุคคลต้นแบบ (good model) หรืออาจจะเรียกว่าผู้ป่วยชั้นดีที่สามารถเป็นแบบอย่างในการสร้างพฤติกรรมชีวิตใหม่อยู่กับเบาหวานได้อย่างปรกติสุข  และพร้อมสนับสนุนคนต้นแบบเหล่านี้ให้ดึงดูดโน้มน้าวผู้ป่วยคนอื่นๆให้ปฏิบัติตามได้อย่างเป็นรูปธรรม คนต้นแบบเป็นตัวต่อตัวที่สำคัญในชุมชน เพราะสามารถถ่ายทอดแนวทางปฏิบัติตัว ในฐานะที่เป็นผู้ป่วยเบาหวานเหมือนกัน อยู่ในสิ่งแวดล้อมสังคมเดียวกัน และสามารถจะถ่ายทอดได้ทั้งความรู้และความรู้สึกครับ

เพื่อนร่วมงานคนสำคัญที่สุดในชุมชนสำหรับผม ในที่นี้จะเรียกว่า ตัวต่ออันทรงพลัง คนทำงานดูแลผู้ป่วยเบาหวานต้องค้นหาเองในชุมชนครับ บางชุมชนตัวต่ออันทรงพลังคนนี้อาจจะเป็นกำนัน พระ คนต้นแบบ หรือใครต่อใครที่กล่าวถึงมาแล้วข้างต้น  คุณสมบัติสำคัญของตัวต่อตัวนี้คือมีพลังผลักดันทุ่มเทและความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่ เป็นเหมือนตัวจักรสำคัญที่ทำให้ฟันเฟืองของระบบดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนสามารถขับเคลื่อนไปได้   ถ้าใครค้นพบ ตัวต่ออันทรงพลัง นี้ถือว่าระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนประสบความสำเร็จไปแล้วกว่าครึ่ง

ภาพจิ๊กซอว์ของเพื่อนร่วมงานคนสำคัญจะสมบูรณ์ชัดเจนไม่ใช่เป็นเพียงภาพฝัน เกิดจากการที่เราดึงตัวต่อสำคัญๆเหล่านี้มาประกอบกันได้อย่างถูกที่ถูกเวลา บางตัวต่อเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ บางตัวต่อต้องพยายามค้นให้พบ ปัจจัยสำคัญอยู่ที่ว่า ผู้ดูแลผู้ป่วยเบาหวานเข้าใจหรือไม่ว่าความสำเร็จส่วนหนึ่งเกิดจากพลังของเพื่อนร่วมงานกลุ่มนี้

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Beautiful mind



ความเห็น (18)

ST
IP: xxx.172.138.47
เขียนเมื่อ 

ตัวต่อแต่ละชิ้นต่างมีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน แต่ตัวต่อชิ้นที่สำคัญทีสุดคือชิ้นสุดท้าย ที่ต้องช่วยกันวาง เพื่อภาพฝันที่สมบูรณ์ เป็นกำลังใจให้จิ๊กซอว์ทุกๆชิ้นนะคะ

ตัวต่อต่างๆในชุมชมถ้าร่วมมือกันได้จะเกิดเป็นพลังอันยิ่งใหญ่ครับคุณ ST

ค่อยๆ ต่อ ค่อยๆหาจนครบทุกชิ้น จะเป็นภาพที่สวยงามมากๆเลยค่ะ

ท่าทท่านทฟหสวก่าmy tarn
IP: xxx.121.117.20
เขียนเมื่อ 

รูป สวยดี นะ

ขอบคุณ คุณ paula ต้องพยายามต่อจนสำเร็จให้ได้ครับ

บ้านป่าก็เป็นอีกตำบลหนึ่งนะคะ  ที่มี " ตัวต่ออันทรงพลัง " อย่างที่ ลป ได้พูดถึงและพร้อมที่จะเป็นฟันเฟืองช่วยผลักดันให้ระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนสามารถขับเคลื่อนไปได้ด้วยดี ก็ขอเป็นกำลังใจให้กับบ้านป่าด้วยนะคะ

 Cats567

บ้านป่ามีขุมพลังอันเข้มแข็ง มีตัวต่ออันทรงพลังมากมาย ขึ้นอยู่กับว่าจะสามารถร้อยเรียงให้เป็นภาพอันสวยงามได้หรือไม่นะโต้ง

เขียนเมื่อ 

อ่านแล้วสนุกมาก ได้อะไรหลายอย่าง ให้กำลังใจในการสร้างตัวต่ออีกหลายๆงานค่ะ

ขอบคุณพี่เนียรครับ

อ่านแล้วเข้าใจ.... อาจารย์บอกให้อ้อเป็นแมวมอง ก็นั่งมอง มอง มองแล้วปิ๊ง...ในความที่ดูเหมือนไม่มีอะไร...เราพบพลังอันยิ่งใหญ่คะ ที่ต้องบอก มองข้ามไม่ได้ และยังมีสิ่งดีๆ ซ่อนอยู่ในหลายPCU ขอเวลาแป๊บนึงคะ จะมีตัวต่ออันทรงพลังอีกเยอะเลยคะ.....อ้อ

เราเชื่อว่าชุมชนทุกแห่งของเรามีตัวต่ออันทรงพลังอย่างที่อ้อพูดถึง พยายามเข้านะ

อ้อย
IP: xxx.200.255.162
เขียนเมื่อ 

เห็นด้วยค่ะ แต่สิ่งที่สำคัญคือการทำอย่างไรที่จะทำให้ตัวต่อทั้งหลายมารวมอยู่ในภาพเดียวกัน และร้อยเรียงกันอย่างสวยงาม คงต้องใช้เวลาและความตั้งใจจริงนะคะ

Jor
IP: xxx.90.160.163
เขียนเมื่อ 

ตัวต่อมีเยอะแยะเลย คนที่นำตัวต่อมาต่อจนเป็นภาพที่สวยงาม ต้องใช้ความพยายามอย่างมากมายเลยนะ เดี๋ยวล้ม เดี๋ยวเบี้ยว ค่อยๆ ทำกันไป พอสำเร็จสวยงามแล้วก็น่าภาคภูมิใจ

ต้องพยายามเต็มที่แหละคุณ Jor ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นครับ

omo
IP: xxx.157.71.4
เขียนเมื่อ 

หวัดดีจ้า

 

วันนี้เราเปิดblogของเตงให้พี่ๆที่กองดูด้วยนะ

พี่ๆบอกว่าสวยดีขยันเขียนจัง....หุหุ

คิดถึงจ้า

ขอบใจน้องอ้อม ว่างๆก็มาคุยกันมั่งนะ

omo
IP: xxx.157.71.4
เขียนเมื่อ 

แฮ่ะๆ

หวัดดีจ้า

เค้าก้แอบเขียนblogเหมือนกัน

แต่นานละ

ไม่ขยับเลย

แนะนำบ้างนะhttp://gotoknow.org/blog/omo1981

เขียนเมื่อ 

ขออาสาเป็นทั้งตัวต่อและผู้ต่อด้วยคนนะคะ เพื่อมวลมนุษยชาติและเพื่อโลกใบนี้