ฆราวาสธรรม

ฆราวาสธรรม

 

ฆราวาสธรรม   คือธรรมอันสูงสุดของฆราวาส  ซึ่งเปรียบได้กับกฏเบื้องต้นที่จะนำครอบครัว   ไปสู่ความสำเร็จในการดำเนินชีวิต  สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่าวว่าประกอบด้วยธรรมะ     ข้อ  ดังนี้คือ

                ๑.  สัจจะ                คือ  ความจิง  มีความซื่อสัตย์มั่นคงและจริงใจ  ทั้งจริงใจต่อตนเอง  จริงใจต่อผู้อื่น  จริงใจต่อหน้าที่  เมื่อปฏิบัติได้ดังนี้จะได้รับความเชื่อถือ  ได้รับเกียรติ  เป็นผลสำเร็จทั้งทางโลกและทางธรรม

                ๒.  ทมะคือ การเป็นผู้รู้จักปรับปรุงตัวเองให้ดี  รู้จักข่มใจตนเอง  บังคับควบคุมตัวเองไม่ให้เกิดราคะ  โทสะ  เมื่อปฏิบัติได้ดังนี้ก็จะไม่ทำชั่ว  ไม่ทำบาป  รวมถึงสิ่งอกุศล  และจะปรับปรุงตัวเองให้ปฏิบัติแต่สิ่งดีงามอยู่เสมอ

                ๓.   ขันติ               คือ  ความอดทน  ความเข้มแข็ง  มุ่งปฏิบัติหน้าที่ด้วยความไม่ท้อถอย  สำหรับผู้ครองเรือนควรมีความอดทนในเรื่องต่อไปนี้

๑)   อดทนต่อความลำบาก   เช่น  ความเหนื่อย  หิว  กระหาย  และเรื่องอื่น ๆ  ที่เป็นเรื่องไม่สะดวกสบายเพราะการทำงาน

๒)   อดทนต่อทุกขเวทนา   คือ   ความเจ็บป่วย เช่น ปวดหัว  ปวดท้อง  เป็นไข้  และโรคอื่น ๆ  อย่าให้ความเจ็บป่วยเป็นต้นเหตุของการละทำความดี  หรือกล่าวว่า  อย่าทำชั่วเพราะอ้างว่าเจ็บป่วย เป็นเหตุ

๓)   อดทนต่อความเจ็บใจ  วิธีลดความเจ็บใจคือ  การลดความถือตัว แล้ว       ปล่อยวาง    ความเจ็บใจก็จะทุเลาลง

                                ๔)   อดทนต่ออำนาจกิเลส  ไม่หลงใหลเพลิดเพลินไปกับสิ่งต่าง ๆ  ที่ก่อให้เกิดกิเลส  เช่น   การบำเรอ  การได้ลาภผล  การเที่ยวเตร่  ความสนุก ฯลฯ

                ๔.   จาคะ               คือ  ความเสียสละ  มีน้ำใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่  แบ่งปันของของตนแก่คนที่ควรให้  เช่น  การให้ทาน  เพื่อทำให้ความโลภลดลง  เมื่อปฏิบัติได้ดังนี้  จะทำให้ความโลภหมดไป หรือ   บรรเทาเบาบางลง