ตะบูน. ตะบูนเป็นไม้ต้นขนาดกลางในวงศ์ Meliaceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Xylocarpus obovatus จิ๊กซอว์สืบสายน้ำ เป็นสื่อการสอนที่ทำจากผลตะบูนตากแห้ง มีวิธีทำดังนี้ นำผลตะบูนที่แก่แล้วตากให้แห้ง ผ่าเปลือก แบ่งกึ่งกลางผล จากนั้นทำสว่านเจาะตามรอยเปลือกเย็บด้วยสายเอ็น จนครบทุกด้าน นำเมล็ดด้านในและเปลือกทาแลคเกอร์ตากแดด อีกครั้งจะได้จิ๊กซอว์ ที่นักเรียนสามารถนำมาประกอบเหมือนตะบูนผลเดิม ประโยชน์ของจิ๊กซอว์สืบสายน้ำ นักเรียนสามารถนำไปเล่นเพื่อฝึกสมาธิ และเกิดความเพลิดเพลินและเป็นของเล่นที่แปลกดี
ผลตะบูนเมื่อดิบสีเขียว ครั้นพอแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมแดง ภายในประกอบด้วยเมล็ดแข็งสีน้ำตาลรวมเข้าเป็นพูๆ ยามแก่จัดเปลือกจะค่อยๆอ้าออกแล้วก็ร่วงลงสู่พื้นดินและชายคลอง พบมุมเหมาะเมื่อใดเมล็ดจะงอกรากเจริญเติบโตต่อไป
สีสันรูปทรงของผลตะบูนดูน่ากิน แต่ ... ใครจะกินได้เล่าเพราะเมล็ดนั้นแข็งเหลือกำลัง ประกอบกับเปลือกมีสารแทนนินซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรด ( กล้ากินปากพังไม่รู้ด้วย ) นอกเสียจากว่าจะใช้กิ่งก้านของมันตัดให้ได้ความยาวประมาณศอกแล้วผ่าสี่ไปทำฟืน หรือนำเปลือกของมันมาย้อมแห อวน เพื่อเพิ่มความเหนียวและไม่อมน้ำแก่เส้นใย ตลอดจนนำเปลือกไปย้อมเสื้อผ้า เมื่อย้อมออกมาแล้วจะได้สีน้ำตาลอมแดงติดทนดีมาก
ที่กล่าวมาแล้วข้างต้นนั้นเป็นประโยชน์ในอดีตของตะบูน เพราะปัจจุบันไม่ค่อยมีใครสนใจใยดีตะบูนอีกแล้ว เพราะถ้าจะใช้เป็นเชื้อเพลิงก็มีถ่านไม้โกงกางซึ่งมีคุณภาพดีกว่ามาก ครั้นจะนำมาใช้ย้อมแห อวน เสื้อผ้าในสมัยนี้ ก็คงคิดกันว่าจะยุ่งยากและใช้เวลานานกระมัง
อย่างไรก็ตามประโยชน์ของตะบูนซึ่งไม่อาจมองข้าม คือ เป็นพันธุ์ไม้ร่วมของระบบนิเวศในเขตป่าชายเลนซึ่งมีทั้งต้นแสม โกงกาง ลำพู และพันธุ์ไม้อื่นๆ เพราะความสำคัญของป่าชายเลนก็คือ เป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำให้แข็งแรงก่อนที่จะว่ายออกสู่ทะเล ตลอดจนเป็นที่พักอาศัยของสัตว์บกสัตว์น้ำนานาชนิด
มีความรู้ในเรื่องพืชแปลกๆ ดีครับ อยากให้มีพืชแปลกมานำเสนออีกครับ
น่าสนใจมากคะ พืชชนิดนี้ไม่เคยเห็นเลย อยากเห็นค่ะ วันหลังพาไปดูหน่อยนะค่ะ