ผมเอาบทความ พิเชฐ บัญญัติ และสุภาภรณ์ บัญญัติ. การพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลบ้านตาก : จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. วารสารวิชาการสาธารณสุข ๒๕๕๐; ๑๖ : ๔๔๔ – ๔๕๕. มาพลิกพิจารณา    และสรุปกับตัวเอง (ไม่รู้ถูกหรือผิด) ว่า นี่คือรายงานผลการดำเนินการพัฒนาที่ประยุกต์ใช้ความรู้ที่บูรณาการอย่างเข้มข้นยอดเยี่ยม   เป็นรายงานผลการประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อการพัฒนา    ซึ่งอาจเรียกว่า action research, knowledge application research, knowledge translation research, หรือ downstream research    คือไม่เน้นการสร้างความรู้เชิงทฤษฎี แต่เน้นการสร้างความรู้เชิงการประยุกต์ใช้ทฤษฎีต่างๆ 


          ย้ำว่ารายงานตีพิมพ์ชิ้นนี้มีคุณภาพอยู่ในตัวของมัน    ผมเอามาเป็นเครื่องมือในการ สื่อสารกับวงการ R2R ว่า    มองในภาพเชิงระบบ มีลู่ทางยกระดับคุณภาพของการตีพิมพ์ผลงานวิจัย R2R ได้อย่างไรบ้าง    โปรดอย่าเข้าใจผิดว่า ที่ผมเอามาเขียนบันทึกได้ตั้งหลายตอนนั้น แสดงว่าบทความมีจุดอ่อนมากมาย

  
          เราจะทำให้การวิจัยประเภทนี้ มีระเบียบวิธีที่น่าเชื่อถือ   สามารถสื่อสารหรือรายงานออกมาได้อย่างเป็นระบบระเบียบ และเป็นที่ยอมรับ ได้อย่างไร    นี่คือความท้าทายที่เราต้องช่วยกันสร้างระบบและสร้างมาตรฐานขึ้นมา    และผมมองว่าเราทำได้ไม่ยากโดยใช้เครื่องมือ KM


          นี่เป็นเรื่องยิ่งใหญ่มากนะครับ    เพราะเวลานี้เรามีแต่วารสารระดับมาตรฐานที่เน้นการตีพิมพ์เผยแพร่ความรู้เชิงทฤษฎี    เรายังไม่มีวารสารที่มีมาตรฐานเป็นที่ยอมรับ ที่เน้นตีพิมพ์เผยแพร่ความรู้ปฏิบัติ    หรืออาจกล่าวใหม่ว่าเรามีวารสารที่ตีพิมพ์เผยแพร่ความรู้ปฏิบัติมากมายในประเทศไทย    แต่เรายังไม่ได้จัดระบบคุณภาพของวารสารเหล่านี้   ให้แยกแยะได้ ระหว่างวารสาร/บทความ มีคุณภาพสูง  กับวารสาร/บทความ ที่มีคุณภาพต่ำ   

 
          คุณหมอพิเชฐ ขอคำแนะนำจากผม ว่าจะมีวิธียกระดับคุณภาพของบทความวิจัย ดังที่ท่านมอบให้ผม ๕ เรื่อง ให้ได้รับการยอมรับคุณภาพได้อย่างไร    ผมไม่ได้ตอบคำตอบสำเร็จรูป    เพราะผมเองก็ไม่ทราบ   ได้แต่เสนอวิธีดำเนินการเชิงระบบ    เพื่อให้สังคมไทยมีระบบการตีพิมพ์เผยแพร่ และอ้างอิง การวิจัยที่เน้นสร้างความรู้ปฏิบัติ    มีระบบดูแลคุณภาพของผลงานวิจัย และผลงานตีพิมพ์ความรู้ประเภทนี้  

 
          ผมมองว่านี่คือความท้าทายที่ยิ่งใหญ่    ผมอยากกลับไปเป็นหนุ่มใหม่เพื่อรับคำท้าทายนี้    แต่ก็ทำไม่ได้   ได้แต่หวังว่าจะมีคนเห็นคุณค่าของความท้าทายนี้และเข้ามาเป็นเจ้าของเรื่อง   เดาว่า สวรส. น่าจะพร้อมที่จะสนับสนุน    และผมก็พร้อมที่จะเข้าไปร่วมวงด้วย

 

วิจารณ์ พานิช
๓๑ ส.ค. ๕๑