การสอนแบบโครงงาน

การจัดการเรียนการสอนแบบโครงงาน

การสอนแบบโครงงานเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียน  เรียนรู้เรื่องใดเรื่องหนึ่งตามความสนใจของผู้เรียน  โดยผ่านกระบวนการให้ ผู้เรียนจะเป็นผู้ลงมือปฏิบัติเพื่อค้นหาคำตอบด้วยตนเอง  จึงเป็นการเรียนรู้จากการได้มีประสบการณ์ตรงงานที่ได้ลงมือปฏิบัติ
ความหมาย
        การจัดการเรียนการสอนแบบโครงงาน คือ การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่จัดประสบการณ์ให้แก่นักเรียนเหมือนกับการทำงานในชีวิตจริง

วัตถุประสงค์
        การจัดการเรียนการสอนแบบโครงงานมีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียน
1. มีประสบการณ์โดยตรง
2. ได้ทำการทดลองลงมือปฏิบัติ ด้วยตนเอง
3. รู้จักการทำงานอย่างมีระบบ  มีขั้นตอน
4. ฝึกการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี
5. ได้เรียนรู้วิธีการแก้ปัญหา
6. ได้รู้จักวิธีการต่าง ๆ ในการแก้ปัญหา
7. ฝึกวิเคราะห์  และประเมินตนเอง

ประเภทของโครงงาน
1. โครงงานแบบสำรวจ
2. โครงงานแบบทดลอง
3. โครงงานสิ่งประดิษฐ์
4. โครงงานทฤษฎี
รูปแบบการจัดทำโครงงาน
1. ชื่อโครงงาน
2. คณะทำงาน
3. ที่ปรึกษา
 4. แนวคิด / ที่มา / ความสำคัญ
5. วัตถุประสงค์ / จุดมุ่งหมาย
6. ขั้นตอนการดำเนินงาน / วิธีการศึกษา
7. แหล่ง / สถานศึกษา (ถ้ามี)
8. วัสดุ  อุปกรณ์
9. งบประมาณ
10. ระยะเวลาการดำเนินงาน
11. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

ขั้นตอนในการสอนทำโครงงาน
 การจัดการเรียนการสอนแบบโครงงานมี  4  ขั้นตอน คือ
1.กำหนดความมุ่งหมายและลักษณะโครงงานโดยตัวนักเรียนเอง
2.วางแผนหรือวางโครงงาน  นักเรียนต้องช่วยกันวางแผนว่าจะทำอะไร  ใช้วิธีการหรือกิจกรรม 

      ใด  จึงจะบรรลุจุดมุ่งหมาย
3. ขั้นดำเนินการ  ลงมือทำกิจกรรมหรือแก้ปัญหา
4. ประเมินผล  โดยประเมินว่ากิจกรรมหรือโครงงานนั้นบรรลุผลตามความมุ่งหมายที่กำหนดไว้

     หรือไม่  มีข้อบกพร่อง  และควรแก้ไขให้ดีขึ้นอย่างไร

วิธีการทำโครงงาน
1. ประชุมปรึกษาหารือ  เพื่อหาข้อสรุปเกี่ยวกับหัวข้อของโครงงาน  จากสิ่งต่อไปนี้
- การสังเกต หรือตามที่สงสัย
- ความรู้ในวิชาต่าง ๆ
- จากปัญหาใกล้ตัว  หรือการเล่น
- คำบอกเล่าของผู้ใหญ่  หรือผู้รู้
2. เขียนหลักการ  เหตุผล  ที่มาของโครงงาน
3. ตั้งวัตถุประสงค์ของการทำโครงงาน
4. กำหนดวิธีการศึกษา เช่น  การสำรวจ  การทดลอง  เป็นต้น
5. นำผลการศึกษามาอภิปรายกลุ่ม
6. สรุปผลการศึกษา   โดยการอภิปรายกลุ่ม
7. ปรับปรุงชื่อโครงงาน  ให้ครอบคลุม  น่าสนใจ

การประเมินผลการทำโครงงาน
        ครูผู้สอนจะเป็นผู้ประเมินการทำโครงงานของนักเรียนแต่ละกลุ่ม  โดยใช้แบบประเมินรายละเอียดดังนี้
1. ชื่อเรื่องแสดงถึงความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
2. ชื่อเรื่องมีความสัมพันธ์กับเนื้อหาคำถามมีการกระตุ้นให้นักเรียนเกิดความคิด
3. สมมติฐานมีการแสดงถึงพื้นฐานความรู้เดิม
4. วิธีการ  เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา  เหมาะสมสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายและเนื้อหา
5. แหล่งศึกษาสามารถค้นคว้าคำตอบได้
6. วิธีการนำเสนอชัดเจน เหมาะสมกับเนื้อหาและเวลา

 

ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบโครงงาน

๑.  จัดบรรยากาศสิ่งแวดล้อม

        จัดห้องเรียนให้เอื้อต่อการเรียนรู้  คือ  ภายในห้องเรียนมีมุมเก็บสื่อ  เอกสาร  หนังสือต่าง ๆ  มีอุปกรณ์  เช่น  เครื่องฉายภาพข้ามศรีษะ จัดโต๊ะ เก้าอี้  ให้เหมาะสมกับการเรียนเป็นกลุ่มป้ายนิเทศในห้องเรียน  ให้ความรู้สอดคล้องกับเรื่องที่ควรศึกษา

 ๒.  นำสู่บทเรียน

        เป็นการจัดกิจกรรมเพื่อสร้างความสนใจนำเข้าสู่บทเรียน  เช่น  ให้นักเรียนฟังเทปบันทึกเสียง  ดูเทปบันทึกภาพ  เชิญวิทยากรมาสาธิต  การอ่านออกเสียง  การแสดง  ฯลฯ

        นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับสิ่งที่ได้รับจากการฟัง  ดู  หรือร่วมกิจกรรมนั้น

        จัดกิจกรรมให้เกิดความรู้ตามแผนการสอนเพื่อกระตุ้นให้นักเรียนมีความรู้พื้นฐานในการเรียนรู้สิ่งใหม่  โดยให้นักเรียนทำงานเป็นกลุ่ม กำหนดขอบข่ายส่งเสริมให้มีความพร้อมที่จะรวบรวมเนื้อหา  สรุปและแก้ปัญหาด้วยตนเอง

 ๓.  คิดและเลือกเรื่อง

        เปิดโอกาสให้นักเรียนคิดหาหัวเรื่องที่จะทำโครงงาน  ศึกษาตามความสนใจ  ซึ่งนักเรียนควรตั้งต้นคำถามว่า

        -  จะศึกษาอะไร

        -  ทำไมต้องศึกษาเรื่องดังกล่าว

        สิ่งที่จะช่วยนักเรียนในการคัดเลือกหัวข้อเรื่องจะได้มาจากคำถาม  ปัญหา  หรือความอยากรู้อยากเห็นในเรื่องต่าง ๆ  ของนักเรียนเอง  ซึ่งเป็นผลมาจากที่ได้อ่านหนังสือแบบเรียน  

นวนิยาย  เรื่องสั้น  บทความ  เอกสารต่าง ๆ  แล้วร่วมกันนำเสนอเขียนแผนผัง  วิเคราะห์ประเด็นที่สนใจศึกษาเป็นแผนที่ความคิด  แล้วเลือกประเด็นที่สนใจที่สุดเพื่อนำมาเป็นหัวข้อเรื่องที่จะทำโครงงานศึกษา  วิเคราะห์รายละเอียด

 

 

เทคนิคการสอนแบบโครงงานอย่างง่าย

ตอนการออกแบบโครงงาน

              การสอนแบบโครงงานครูผู้สอนแต่ละคนจะพิจารณาตามความเหมาะสม ในการนำเสนอครั้งนี้จะขอเสนอ6ขั้นตอน
   ขั้นตอนที่1การคิดและเลือกหัวข้อเรื่องการตั้งชื่อโครงงาน
   ขั้นตอนที่ 2การออกแบบการทำโครงงานการวางแผนรูปแบบโครงงานที่ทำประกอบด้วยหัวข้อต่อไปนี้
                1.การตั้งชื่อโครงงาน
                2.การเขียนความเป็นมาของโครงงาน
                3.การเขียนวัตถุประสงค์ของโครงงาน
                4.การเขียนแผนผังความคิดของโครงงานแบบ  Web
                5.การเขียนแผนผังโครงงานแบบตาราง
                6.การเขียนขั้นตอนการดำเนินการ
                7.การเขียนผลการศึกษา
                8.การเขียนประโยชน์ที่ได้รับ
                9.วิธีการนำเสนอผลการศึกษา
              10. การเขียนแหล่งอ้างอิง
              11.การเขียนความรู้สึกที่มีต่อการทำโครงงานชิ้นนี้
   ขั้นตอนที่ 3การลงมือทำโครงงาน ลงมือปฏิบัติงานตามที่วางแผนไว้ในขั้นตอนที่ 2
   ขั้นตอนที่4การเขียนรายงานโครงงานเขียนรายงานโครงงานจากข้อมูลที่ไปศึกษาค้นคว้ามาตรวจสอบกับสมมุติฐานลงในแบบบันทึก
   ขั้นตอนที่ 5การนำเสนอผลงาน เขียนบรรยายวิธีการนำเสนอผลงาน
   ขั้นตอนที่ 6การวัดผลประเมินผล เขียนความรู้สึกที่มีต่อการทำโครงงานแลกเปลี่ยนตรวจสอบกับเพื่อนผู้ปกครอง ครู

อ้างอิง

 ออนไลน์  (http://www.geocities.com/jackypoll2/working.html )

            (http://www2.srp.ac.th/~anurat/project/step2.htm#step2)

(http://pna.obec.go.th/kmc/modules.php?name=News&file

 =article&sid=423)