สถานการณ์มะนาวของไทยยังมีรูปลักษณ์ที่อยู่ในวังวนเดิมๆ ราคามักตกต่ำ ช่วงระหว่างเดือนพฤษภาคม-พฤศจิกายน เพราะผลผลิตออกมามากเกินความต้องการ...บางปีเกือบจะไม่มีราคาเลย
ช่วงเวลานับสิบปีจนถึงปัจจุบัน...... สถานการณ์มะนาวของไทยยังมีรูปลักษณ์ที่อยู่ในวังวนเดิมๆ ราคามักตกต่ำ ช่วงระหว่างเดือนพฤษภาคม-พฤศจิกายน เพราะผลผลิตออกมามากเกินความต้องการ...บางปีเกือบจะไม่มีราคาเลย
พอถึงช่วงเดือนมีนาคมและเมษายนต้นมะนาวพักตัว ไม่มีผลผลิตถึงมีก็น้อยเรียกว่า “มะนาวหน้าแล้ง” ราคาก็จะพุ่งขึ้นหลายสิบเท่าตัวแพงหูฉี่... วงจรซ้ำซากนี้ยังแก้ไขปัญหาไม่ได้
ทั้งนักวิชาการและเกษตรกรพยายาม ผลิตมะนาวนอกฤดู ซึ่งอาจได้บ้างแต่ก็ยังไม่พบว่ามีข้อมูลใด ที่สัมฤทธิผลอย่างสมบูรณ์และยังไม่มีสูตรสำเร็จ...ทั้งนี้ เพราะยังมีความขัดแย้งบางอย่างกับธรรมชาติ
รศ.ดร.รวี เสรฐภักดี อาจารย์ที่ปรึกษา ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ได้ทำการวิจัยให้มะนาวออกนอกฤดูโดยไม่ฝืนธรรมชาติจนเป็นผลสำเร็จ เล่าถึงความเป็นมาว่า.... เทคนิคการผลิตมะนาวนอกฤดู ต้องเข้าใจถึงธรรมชาติของต้นมะนาวก่อนว่ามันจะออกดอกในฤดูกาลใหญ่ 2 ระยะ และ....การที่จะให้ต้นมะนาวออกดอกได้ดีนั้น อันดับแรก ต้อง กำจัดดอกและผลอ่อนในฤดูกาล ทิ้งไป...แล้วจึงลงมือตัดแต่งกิ่งไม่ควรตัดลึกมาก จำกัดอยู่ที่ปลายกิ่งระดับ 5-10 ซม.
อีกวิธีการ ใช้สารกำจัดดอกและผลอ่อน...โดยใช้ สารควบคุมการเจริญเติบโต จำพวก NAA เข้มข้น 2,000 ppm ฉีดพ่นในระยะกลีบดอกโรย และ ethephon 300 ppm พ่นในระยะดอกบานจนถึงผลอ่อนกระตุ้น ให้มีการผลิยอดอ่อนใหม่ที่ค่อนข้างสม่ำเสมอ
ขั้นตอนการ ใช้สารกับต้นมะนาว ให้เลือกต้นที่สมบูรณ์ สังเกตพุ่มต้นแน่นทึบหรือมีลักษณะที่เรียกว่า บ้าใบ รดน้ำให้ชุ่มก่อนราด สารพาโคลบิวทราโซล อัตรา 1.5 กรัม (a.i.) ต่อขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางพุ่มต้น 1 เมตร ผสมน้ำ 1 ลิตร (สารการค้าส่วนใหญ่มีเนื้อสารออกฤทธิ์ 10% ดังนั้น จึงต้องใช้สาร 15 กรัม/1 เมตร) ราดบริเวณรอบๆโคนต้น แล้วรดน้ำตามเพื่อช่วยการดูดดึงสาร.........ต้นมะนาวจะยืดช่วงเวลาออกดอก ไปถึง เดือนตุลาคม-พฤศจิกายน และผลมะนาวแก่ สามารถเก็บเกี่ยวได้ช่วงนอกฤดู เดือนมีนาคม-เมษายน ซึ่งอยู่ในช่วงที่ราคาดี
ปัญหาที่ ไม่อาจปฏิบัติได้สำเร็จ มีหลายประการ เช่น สภาพต้นมะนาวไม่สมบูรณ์ ไม่ เหมาะในการผลิตนอกฤดู ที่สำคัญสุดคือ เกษตรกร ไม่เข้าใจวงจรการออกดอก การติดผลของมะนาวอย่างแท้จริง จึง ไม่อาจนำเทคนิคดังกล่าวไปใช้ได้ และ ขาดความตั้งใจจริง หวังเพียงพึ่งกรรมวิธีอันเป็นสูตรสำเร็จอย่างง่ายๆ เท่านั้น
สนใจต้องการเรียนรู้การผลิตมะนาวนอกฤดู ติดต่อ รศ.ดร.รวี 08-1643-2681, 0-3428-1084 ในเวลาที่เหมาะสม.
ไชยรัตน์ ส้มฉุน
ที่มา http://www.thairath.co.th/news.php?section=agriculture&content=100976
จะเห็นได้ว่าเหตุการณ์ที่ราคสินค้าเกษตรตกต่ำนี้จะเป็นปัญหาที่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันแก้ไขอย่างจริงจัง ไม่ใช่รอให้ไครคนไดคนหนึ่งแก้ ก็เลยนำวิธีการที่ตัวเกษตรกรเองสามารถทำได้มานำเสนอเพื่อเป็นแนวทางในการลดปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ โดยการที่ตัวเกษตรกรเองต้องลอการผลิตในช่วงทีราคาตก และหันไปจัดการต้นมะนาวให้ออกมาในช่วงราคาสูงแทน เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าของเราเอง แม้ว่าต้องเสียเวลาและค่าใช่จ่ายเพิ่ม แต่เมื่อเทียบกับรายได้ที่เพิ่มขึ้นแล้วถือว่าคุ้มมาก เพียงแค่เรายอมเปลี่ยนวิธีการผลิตให้ตรงกับความต้องการของตลาด ให้เข้ากับเทคโทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป แค่นี้เกษตรกรจะไม่ใช่อาชีพของคนจนอีกต่อไป