|
... เป็นที่ทราบกันดีว่า บุหรี่นั้น "ติดง่าย-เลิกยาก" ซึ่งคนที่ไม่ติดยากที่จะรู้รสชาด วันนี้มีเรื่องราวประเภท "ตี 2 หน้า" ของยาเลิกบุหรี่ชนิดหนึ่งมาฝากครับ ปี 2006 (พ.ศ. 2549) มียาที่ได้รับการจดทะเบียนเพื่อใช้เลิกบุหรี่ชนิดหนึ่งคือ ยาแชนทิกซ์ (Chantix / varenicline / "วาร์-เอน-อี-คลีน") ... กลไกออกฤทธิ์ของยาชนิดนี้ใช้หลัก "ตี 2 หน้า" คล้ายๆ กับสายลับ นักการเมือง หรือสื่อมวลชนบางคนที่ทำทีดีกับกับฝ่ายหนึ่งต่อหน้า ลับหลังก็ไปดีกับอีกฝ่ายหนึ่ง ปัญหาสำคัญของบุหรี่คือ "นิโคติน" จะเข้าไปจับ หรือเสพสมกับตัวรับนิโคติน (nicotinic receptors) ในสมองได้เร็วมาก ทำให้เกิดความสุขแบบ "ทันใจ" หรือความสุขแบบ "ทันที" ทำให้บุหรี่เป็นสารเสพติดที่ติดได้ง่าย และเลิกได้ยากมากๆ ... ยาแชนทิกซ์ออกฤทธิ์แบบตี 2 หน้ากล่าวคือ ทั้งกระตุ้น (stimulating) และยับยั้ง (inhibiting) ตัวรับนิโคตินในสมอง กลไกกระตุ้นตัวรับนิโคตินของยานี้ช่วยลดความรู้สึกเสี้ยน หรืออยากสูบบุหรี่ (craving) ให้น้อยลง เรียกว่า ทำทีเสมือนอยู่ฝ่ายเดียวกับบุหรี่ ... ขณะเดียวกันเจ้าแชนทิกซ์ก็มีกลไกยับยั้งตัวรับนิโคตินของยานี้ทำหน้าที่คล้ายๆ กับเป็น "ก้างขวางคอ" ทำให้นิโคตินจากบุหรี่เข้าไปจับตัวรับนิโคตินได้ไม่ดี เรียกว่า ถ้าคนไข้กินยานี้ และแอบไปสูบบุหรี่... ความสุขแบบ "ทันที" จากการสูบบุหรี่จะลดน้อยถอยลงไปมาก ทำให้โอกาสกลับไปติดบุหรี่ใหม่ลดลงไปมาก ... สำนักงานประกันสุขภาพแห่งชาติสหราชอาณาจักร (NHS ของหมู่เกาะอังกฤษ) รายงานว่า คนที่ตั้งใจเลิกบุหรี่ที่นั่น 1 ใน 7 เลือกใช้ยาตี 2 หน้าหรือเจ้าแชนทิกซ์ รวมแล้วมีคนใช้ยานี้มาแล้วนับแสนๆ คน ภาวะแทรกซ้อนที่พบน้อย ทว่า... สำคัญมากได้แก่ ความรู้สึกซึมเศร้า (depression) และความคิดอยากฆ่าตัวตาย (suicidal thoughts) ... มีรายงานว่า คนใช้ยานี้เกิดความรู้สึกซึมเศร้ามากกว่า 200 ราย และมีความคิดฆ่าตัวตายมากกว่า 350 ราย ส่วนใหญ่เกิดในคนที่มีภาวะซึมเศร้า หรือมีโรคซึมเศร้าก่อนใช้ยา ท่านผู้อ่านคงจะสงสัยว่า ในเมื่อยานี้มีอาการข้างเคียง หรือมีภาวะแทรกซ้อน... ทำไมถึงต้องใช้ยา ... ความจริงคือ ยาสมัยใหม่ทุกชนิดมีอาการข้างเคียง หรือภาวะแทรกซ้อนทั้งนั้น ความต่างอยู่ที่ว่า ยาบางตัวมีอันตรายมาก บางตัวมีอันตรายน้อย ทุกวันนี้ยังไม่มีใครผลิตยาที่ไม่มีอันตรายได้สำเร็จ ขอให้เปรียบเทียบกับน้ำดื่ม ซึ่งดูเหมือนไม่มีพิษภัยอะไร ... น้ำดื่ม... ถ้าดื่มมากเกินไปก็ตายได้ ดังปรากฏในนักกีฬาวิ่งทางไกล หรือนักศึกษาไทยที่ถูกรุ่นพี่บังคับให้ดื่มน้ำจนตายมาแล้ว หลักในการใช้ยามีอยู่ว่า หมอจะพิจารณาใช้ยาถ้ายามีประโยชน์มากกว่าโทษ หรือมีผลดีต่อการรักษามากกว่าอันตราย ... การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า การใช้ยามีส่วนช่วยให้โอกาสเลิกบุหรี่ประสบความสำเร็จเพิ่มขึ้นดังตาราง
... ท่านผู้อ่านอาจจะสงสัยว่า ยาหลอก (พลาเซโบ) คืออะไร... ยาหลอกคือ ยาที่ทำเลียนแบบเป็นยาเม็ด ยาน้ำ หรือยาฉีดให้มีรูปร่าง และคุณสมบัติภายนอกเหมือนยาจริง การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า ยาหลอกทำให้คนไข้อาการดีขึ้นได้มากถึง 20-30% จึงต้องเปรียบเทียบยาใหม่ๆ กับยาหลอกเสมอ ถ้ายาดีจริงจะต้องให้ผลดีมากกว่ายาหลอก ... การออกแบบ หรือดีไซน์ (design) ยาใหม่ๆ นั้นใช้นักออกแบบอาชีพแบบสุดๆ ไม่ว่าจะเป็นการตั้งชื่อ และรูปร่างตัวยา เพื่อให้เกิด "ความขลัง" ทั้งภายนอก และภายใน เรื่อง "ตี 2 หน้า" ของยาแชนทิกซ์ไม่ได้ออกฤทธิ์เฉพาะในสมองเท่านั้น นิตยสารบิซซิเนสวีครายงานว่า ท่านอาจารย์ดอกเตอร์ไมเคิล บี. สไตน์เบิร์ก และท่านอาจารย์ดอกเตอร์โจนาตาน ฟาลดส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเลิกบุหรี่ก็ "ตี 2 หน้า" เหมือนกัน ... หน้าหนึ่งคือ ท่านอาจารย์ทั้งสองเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการเลิกบุหรี่ที่ตีพิมพ์ผลงานวิจัย และสนับสนุนการเลิกบุหรี่โดยใช้ยาแบบสุดๆ ทำให้คนนับแสนๆ คนทั่วโลกได้รับผลดีจากโอกาสในการเลิกบุหรี่สำเร็จมากขึ้น อีกหน้าหนึ่งคือ ท่านอาจารย์ทั้งสองรับเงินจากบริษัทผลิตยาเลิกบุหรี่ ทำให้เกิดผลประโยชน์ "ทับซ้อน" เอ... ทำไมเรื่องนี้คล้ายการเมืองไทยก็ไม่ทราบ ... ไม่ว่าท่านผู้อ่านจะเลิกบุหรี่โดยวิธีหักดิบ (มีโอกาสสำเร็จประมาณ 5-7%) ใช้ยา (มีโอกาสสำเร็จประมาณ 30-44%) หรือใช้ยาร่วมกับการออกกำลังและความช่วยเหลือจากญาติสนิทมิตรสหาย (มีโอกาสสำเร็จสูงกว่าการใช้ยาอย่างเดียว)... เรื่องเลิกบุหรี่ก็ยังเป็นความพยายามที่คุ้มค่ามาก การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า คนที่เลิกบุหรี่โดยอาศัยยา ร่วมกับการออกกำลัง โดยเฉพาะการเดินเร็ววันละ 30 นาที และการประกาศว่า มุ่งมั่นจะเลิกบุหรี่กับญาติสนิทมิตรสหายช่วยให้โอกาสประสบความสำเร็จเพิ่มขึ้นมาก ... ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ ...
ที่มา
...
...
... |
เลิกบุหรี่กับยาตี 2 หน้าแบบนี้ดีไหม
กลไกออกฤทธิ์ของยาชนิดนี้ใช้หลัก "ตี 2 หน้า" คล้ายๆ กับสายลับ นักการเมือง หรือสื่อมวลชนบางคนที่ทำทีดีกับกับฝ่ายหนึ่งต่อหน้า ลับหลังก็ไปดีกับอีกฝ่ายหนึ่ง
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
ภูสุภา · 21 ส.ค. 2551
จุดที่ไม่สิ้นสุด · 21 ส.ค. 2551
แก้ว..อุบล จ๋วงพานิช · 21 ส.ค. 2551
suwimol · 21 ส.ค. 2551
จะหายาตัวนี้ได้ที่ไหนครับ
สวัสดีครับอาจารย์ เจอกันอีกแล้วครับ จากโอเคฯก็มาเจอกันตรงนี้ต่อ มาตามหาความรู้ครับผม อาจารย์ครับแล้วเหล้าละครับ ถ้าติดมากๆก็เลิกยากเหมือนบุรี่เลยหรือเปล่าครับ ผมต่อสู้กับเรื่องนี้มานานแต่ผมทำไม่สำเร็จสักที คือพ่อผมนะติดเหล้านะครับ พยายามให้แกหยุด แต่ก็ทำไม่สำเร็จ เหนื่อยจังครับผม
นับถือครับ
เด็กดอยปกาเก่อญอครับ