เราจะรู้ได้อย่างไรว่าใครเป็นคนดี? หากมีคนเขามาทำดีกับเรา เราพูดได้หรือไม่ว่าคนนั้น "ดี"?

 

หมายเหตุ: บันทึกนี้มิได้มีเจตนาจะด่า หรือ โจมตี บุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เป็นการพูดถึงกรณีรวมๆทั่วไป หากท่านรู้สึกว่าบันทึกของผมไปด่า หรือ ว่ากล่าวท่านอย่างไร ผมขออภัยไว้ก่อนด้วยครับ

 

ผมขอเริ่มเรื่องแบบเหมือนจะไม่ค่อยเกี่ยวแล้วกันครับ วันก่อนผมอ่านใบปลิวอันหนึ่งเขียนเกี่ยวกับเรื่องการกินอาหารมังสวิรัติ ในใบปลิวอันนั้นเขียนเล่าเรื่องการทรมานสัตว์ไว้หลายเรื่อง และให้เหตุผลว่าทำไมคนจึงควรเลิกกินเนื้อ (พยายามพูดให้เราสงสารหมู สงสารไก่) ในใบปลิวนั้นมีรูปไก่ถูกทรมาน หมูโดนขนขึ้นรถบรรทุกเบียดกันเป็นร้อยตัวจนตายระหว่างทางก็มี .... โดยมากแล้วใบรณรงค์เรื่องมังสะวิรัตก็จะเป็นแบบนี้เกือบทั้งนั้นครับ ไม่มีอะไรแปลก

 

เว้นแต่มีประโยคๆหนึ่งที่ฟังแล้ว ผมชอบมาก ผมรู้สึกว่าสามารถนำไปใช้เป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิตได้เป็นอย่างดี

ประโยคนั้นเขียนเป็นภาษาอังกฤษ แต่แปลเป็นภาษาไทยประมาณว่า "เราตัดสินว่าคนๆหนึ่งเป็นคนอย่างไร โดยดูจากการปฏิบัติตัวของคนๆนั้นต่อ "คนที่ไร้ทางต่อสู้" (the powerless)" (ฟังแล้วงงไหมครับ ผมเขียนเองยังงงประโยคตัวเองเลยอะครับ)

เอาเป็นว่า แบบนี้แล้วกันครับ ประโยคนี้บอกว่า ถ้ามีคนมาทำดีกับเรา อย่าเพิ่งไปสรุปว่าเขาเป็นคนดี ให้ลองมองคนนั้นดีๆ ว่าเขาทำตัวกับคนอื่นอย่างไรด้วย โดยเฉพาะการประพฤติตัวต่อคนที่ไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับเขา ลองมาดูตัวอย่างกันนะครับ

  • เพื่อนผมคนหนึ่ง เล่าให้ฟังว่า สมัยเด็กๆเขากลับจากโรงเรียนประถม เขาเล่าให้พ่อเขาฟังถึงเพื่อนอีกคนหนึ่งที่ดีกับเขามากๆ แล้วบอกพ่อเขาว่า เพื่อนคนนั้นเป็นคนดีมากๆเลย .... พ่อของเขากลับถามเขากลับไปว่า "ลูกรู้ได้ยังไง ว่าคนไหนเป็นคนดี พ่ออยู่มาจะสี่สิบแล้วยังดูไม่ออกเลย ... " แล้วพ่อเขาก็สอนเขาต่อว่า "มีวิธีดูง่ายๆอย่างหนึ่ง ... ให้ลูกดูว่าเพื่อนคนนั้นเขาทำดีกับภารโรง, กรรมกร, หรือสุนัขข้างถนนหรือเปล่า? พ่อบอกลูกได้เลย ว่าคนที่ทำดีกับบุคคลอื่นได้ โดยไม่ได้มีเรื่องผลตอบแทนเข้ามาเกี่ยวข้อง น่าจะเป็นคนดีแน่นอน" ....(พ่อคนนี้พูดกับลูกมีสาระมากเลยครับ พ่อผมแทบไม่พูดอะไรเทือกนี้เลย) 

ทีนี้ลองมาดูตัวอย่างที่เห็นชัดในชีวิตจริงนะครับ ผมคิดว่า ประโยคด้านบนสามารถอธิบายเหตุการณ์เหล่านี้้ได้เป็นอย่างดี

  • หัวหน้าคนหนึ่งทำตัวดีกับลูกน้องใต้บังคับบัญชาและหัวหน้าระดับสูงขึ้นไป แต่กลับด่าคนทำความสะอาดอย่างรุนแรง ทำกับเขาเหมือนเขาไม่ใช่คน คนแบบนี้เป็นคนดีหรือไม่?
  • เพื่อนผมคนหนึ่ง มีน้ำใจกับเพื่อนฝูง แต่พอเห็นหมาหิวโซเดินผ่านมากลับเตะมันอย่างแรง ซ้ำยังหัวเราะชอบใจ (หลังจากนั้นผมเลิกคบกับเพื่อนคนนี้ทันทีครับ รับไม่ได้) คนแบบนี้เป็นคนดีหรือเปล่า? 
  • เพื่อนผมอีกคนหนึ่งนิยมคบหาคนรวย แต่ไม่คบคนจน
  • ผู้ชายมักจะทำตัวดีมากๆกับผู้หญิงก่อนเป็นแฟนกัน (อันนี้ไม่ขอแสดงความเห็นครับ)

 

สรุปแล้วคนดีต้องดูกันยาวครับ ....

ปล. ผมเป็นคนดีนะครับ